Alibaba tham vọng biến Qwen trở thành siêu ứng dụng AI trên mọi thiết bị và dịch vụ

Alibaba đang tái cấu trúc toàn bộ mảng AI hướng đến người dùng, với tham vọng đưa chatbot Qwen đi sâu vào đời sống hằng ngày, mở rộng khả năng sử dụng trên nhiều thiết bị, dịch vụ khác nhau. Công ty xem Qwen là trung tâm của giai đoạn phát triển tiếp theo trong lĩnh vực AI tiêu dùng và vừa thành lập một đơn vị mới để thực hiện chiến lược này.

Tech Wire Asia đưa tin, Alibaba vừa ra mắt Nhóm Kinh doanh Tiêu dùng Qwen mới, do Phó Chủ tịch Alibaba Wu Jia dẫn dắt. Nhóm này quản lý loạt sản phẩm rất rộng, gồm ứng dụng chatbot Qwen, trợ lý AI, dịch vụ lưu trữ đám mây Quark, trình duyệt UC Browser, nền tảng đọc sách Shuqi và các thiết bị phần cứng AI của Alibaba.

Việc tái cơ cấu này gộp chung hai đơn vị trước đây là Intelligent Information Business Group và Intelligent Connectivity Business Group - vốn phụ trách loa thông minh TmallGenie và kính thông minh AI của Alibaba. Cả hai đều hoạt động dưới sự chỉ đạo của ông Wu.

Điểm cốt lõi của chiến dịch là biến Qwen thành “siêu ứng dụng AI”. Mô hình này vượt xa so với chatbot thông thường. Tại Trung Quốc, “siêu ứng dụng” thường là một app duy nhất bao gồm mọi nhu cầu hằng ngày: mua sắm, thanh toán, đặt vé, nhắn tin… Nhưng khi AI phát triển, mô hình này có thể dịch chuyển sang dạng tác nhân thông minh – cá nhân hóa cao, hỗ trợ người dùng xử lý nhiều loại nhiệm vụ trên nhiều thiết bị và nền tảng khác nhau.

Alibaba muốn Qwen xuất hiện từ ở kính thông minh, máy tính cá nhân đến xe hơi. Nếu thành công, Qwen có thể trở thành “trung tâm điều phối” trong hệ sinh thái Alibaba, kết nối thương mại điện tử, bản đồ, điều hướng, dịch vụ địa phương và nhiều nền tảng khác.

CỘNG ĐỒNG NGƯỜI DÙNG MÃ NGUỒN MỞ TĂNG NHANH

Năm nay, AI nguồn mở tại Trung Quốc tăng trưởng mạnh. Theo nghiên cứu của OpenRouter và Andreessen Horowitz cho biết các mô hình AI nguồn mở Trung Quốc đã chiếm gần 30% lượng sử dụng toàn cầu, tăng vọt so với khoảng 1% cuối năm ngoái.

Báo cáo đánh giá Qwen của Alibaba, DeepSeek V3 và Kimi của Moonshot là những động lực chính phía sau làn sóng này. Báo cáo cũng chỉ ra tiếng Trung hiện là ngôn ngữ được sử dụng nhiều thứ hai trong tác vụ AI trên toàn cầu, vượt xa tỷ trọng tiếng Trung trên internet.

Ngoài ra, Trung Quốc đang trở thành lực lượng đáng kể trong phát triển AI toàn cầu, nhờ tốc độ ra mắt sản phẩm nhanh và liên tục nâng cấp từ các đơn vị như Alibaba Cloud. Thị trường nguồn mở ngày càng phân mảnh, không mô hình nào chiếm quá 25% lưu lượng toàn cầu, tạo cơ hội cho nhiều mô hình Trung Quốc phát triển song song. Điều này cũng hỗ trợ các ứng dụng như Qwen thu hút thêm người dùng trên nhiều thiết bị và nền tảng.

XÂY DỰNG ỨNG DỤNG AI VƯỢT XA MÔ HÌNH CHATBOT

Ứng dụng Qwen, phiên bản làm mới của app Tongyi trước đây, ra mắt vào tháng 11, đánh dấu bước tiến rõ ràng nhất của Alibaba trong mảng AI tiêu dùng. Nhưng đây là sân chơi rất đông đúc, bao gồm OpenAI, Google, Anthropic, xAI và nhiều đối thủ Trung Quốc như ByteDance, Tencent, Baidu, DeepSeek hay Moonshot đều đang cạnh tranh quyết liệt.

Hầu hết những gã khổng lồ đều muốn biến AI thành trợ lý hằng ngày, khiến cuộc đua trở nên căng thẳng hơn cho tham vọng “siêu ứng dụng” của Alibaba.

Hiện Qwen cung cấp nhiều chức năng như trả lời câu hỏi, chuyển giọng nói thành văn bản, tạo ảnh và video, nghiên cứu thông tin, làm slide thuyết trình… Alibaba cho biết ứng dụng đạt hơn 10 triệu lượt tải chỉ trong tuần đầu công khai bản beta, vượt tốc độ tăng trưởng ban đầu của ChatGPT và DeepSeek.

Trong hai năm qua, Alibaba Cloud đóng vai trò trung tâm trong việc xây dựng và thúc đẩy hệ sinh thái Qwen. Công ty theo đuổi chiến lược mã nguồn mở, cho phép nhà phát triển tự do sử dụng, điều chỉnh và chia sẻ mô hình. Nhờ vậy, Qwen trở thành một trong những mô hình nguồn mở được triển khai rộng rãi nhất toàn cầu, đồng thời đặt Alibaba vào vị trí quan trọng trong hệ sinh thái AI đang bùng nổ tại Trung Quốc.

TẦM NHÌN DÀI HẠN CỦA QWEN

Trong cuộc họp báo cáo kết quả kinh doanh quý III, CEO Eddie Wu Yongming cho biết Alibaba đang phát triển AI theo cả hướng doanh nghiệp lẫn người tiêu dùng. Với doanh nghiệp, mục tiêu là xây dựng năng lực AI “full-stack”: hạ tầng mạnh, mô hình nền tảng và công cụ phát triển.

Với người dùng, ông Wu nói mục tiêu là biến Qwen trở thành “cửa ngõ AI cho đời sống mỗi ngày”, kết nối thương mại điện tử, bản đồ, điều hướng và nhiều dịch vụ khác.

Alibaba cũng thông báo mảng điện toán đám mây tăng 34% so với cùng kỳ, đạt 5,6 tỷ USD trong quý II. Sản phẩm liên quan đến AI ghi nhận mức tăng trưởng ba chữ số trong 9 quý liên tiếp.

Khi Alibaba tái tổ chức các đơn vị AI và mở rộng năng lực Qwen, công ty đang hướng đến mục tiêu lớn hơn - tạo ra điểm truy cập duy nhất nơi người dùng có thể xử lý tác vụ, tìm thông tin và kết nối với dịch vụ tất cả thông qua AI.

Sự trỗi dậy nhanh chóng của các mô hình nguồn mở Trung Quốc đang tiếp thêm động lực cho ngành công nghệ nội địa. Nhưng liệu Qwen có trở thành “siêu ứng dụng AI” hay không còn phụ thuộc vào khả năng mở rộng trên thiết bị, thu hút người dùng, và nhất là kết nối trơn tru toàn bộ hệ sinh thái đồ sộ của Alibaba thành một trải nghiệm đơn giản, hữu ích.