Cổ phiếu Microsoft lao dốc mạnh nhất kể từ 2008 khi cuộc đua AI ngày càng khốc liệt

Cổ phiếu của Microsoft giảm tới 23% trong quý I, mức giảm sâu hơn bất kỳ “ông lớn” công nghệ nào khác, cũng như vượt xa mức giảm 7% của chỉ số Nasdaq trong cùng kỳ. Dù sau đó có sự hồi phục với mức tăng 3,3%, mạnh nhất kể từ tháng 7, xu hướng chung vẫn cho thấy áp lực lớn đang đè nặng lên cổ phiếu công ty.

Dù vẫn giữ vị thế thống trị trong phần mềm văn phòng và hệ điều hành Windows, Microsoft hiện đang đối mặt với hai bài toán khó: vừa phải tăng trưởng hiệu quả trong mảng AI, vừa phải đầu tư mạnh vào hạ tầng đám mây để đáp ứng nhu cầu đang tăng nhanh, theo CNBC.

ÁP LỰC CHI PHÍ VÀ CUỘC ĐUA AI KHỐC LIỆT

Chi phí vận hành đang trở thành yếu tố đáng lo ngại. Giá dầu tăng cao do căng thẳng tại Iran có thể khiến chi phí xây dựng và vận hành trung tâm dữ liệu – nền tảng của AI – trở nên đắt đỏ hơn. Trong khi đó, ở phía sản phẩm, Copilot – trợ lý AI của Microsoft – vẫn chưa tạo được sức hút rõ rệt khi người dùng đổ sang các dịch vụ cạnh tranh từ Google, OpenAI và Anthropic.

Một số nhà phân tích cho rằng Microsoft đang rơi vào thế khó. Ông Ben Reitzes từ Melius Research nhận định công ty buộc phải sử dụng nguồn lực quý giá từ nền tảng Azure để cải thiện Copilot, dù điều này có thể ảnh hưởng đến các mảng kinh doanh khác. Tuy nhiên, đây là bước đi gần như bắt buộc nếu Microsoft muốn duy trì đà tăng trưởng ở mảng sinh lời lớn nhất của mình.

Không chỉ riêng Microsoft, toàn bộ ngành phần mềm cũng đang chịu áp lực từ làn sóng AI. Thuật ngữ “SaaSpocalypse” – chỉ sự suy giảm mạnh của các công ty phần mềm dịch vụ – đang được nhắc đến nhiều khi cổ phiếu của một số tên tuổi như Adobe, Atlassian hay ServiceNow đều giảm hơn 30% từ đầu năm.

Một số chuyên gia thậm chí cho rằng mô hình SaaS truyền thống đang bước vào giai đoạn suy thoái dài hạn, khi AI thay đổi cách phần mềm được xây dựng và sử dụng. Điều này khiến định giá của các công ty phần mềm tụt lại so với thị trường chung.

COPILOT CHƯA “CẤT CÁNH”

Dù được kỳ vọng là quân bài chiến lược, Copilot vẫn chưa đạt được mức độ phổ biến như mong đợi. Microsoft đang cố gắng mở rộng doanh thu từ bộ công cụ văn phòng bằng cách tích hợp Copilot vào Microsoft 365, nhưng hiện chỉ khoảng 3% khách hàng doanh nghiệp sử dụng Office mua thêm gói này.

Một số chuyên gia cho rằng vấn đề không chỉ nằm ở công nghệ mà còn ở trải nghiệm và giá trị thực tế mà Copilot mang lại. Ngay cả những người có quyền truy cập cũng chưa thực sự được thuyết phục.

Trong bối cảnh đó, Microsoft vẫn tận dụng lợi thế lớn của mình là khả năng định giá. Công ty đã công bố kế hoạch tăng giá các gói Office từ tháng 12, cho thấy họ vẫn có dư địa để khai thác nguồn thu từ hệ sinh thái sẵn có.

NỘI BỘ XÁO TRỘN VÀ CHIẾN LƯỢC ĐIỀU CHỈNH

Những khó khăn của Copilot cũng kéo theo thay đổi trong nội bộ. Gần đây, Microsoft đã điều chuyển ông Mustafa Suleyman – đồng sáng lập DeepMind và là người phụ trách phát triển Copilot cho người dùng cá nhân – sang tập trung xây dựng mô hình AI. Trong khi đó, ông Jacob Andreou, cựu lãnh đạo Snap, được giao phụ trách trải nghiệm Copilot cho cả khách hàng cá nhân lẫn doanh nghiệp.

Động thái này được một số nhà phân tích xem là tín hiệu tích cực, cho thấy Microsoft đang điều chỉnh chiến lược để cải thiện sản phẩm. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng đây giống như một bước “giáng chức” hơn là thăng tiến.

Sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh nhiều lãnh đạo cấp cao rời công ty, bao gồm cả những người đứng đầu các mảng quan trọng như game hay phần mềm năng suất, cho thấy Microsoft đang trải qua giai đoạn tái cấu trúc đáng kể.

Dù vậy, không phải mọi thứ đều tiêu cực. Nền tảng đám mây Azure vẫn đang tăng trưởng mạnh, với doanh thu tăng 39% trong quý gần nhất. Nếu Microsoft phân bổ toàn bộ chip AI cho Azure thay vì chia sẻ cho các dịch vụ như Copilot, tốc độ tăng trưởng thậm chí có thể cao hơn.

Azure hiện đang hưởng lợi từ nhu cầu lớn của các đối tác như OpenAI và Anthropic. Giá trị hợp đồng chưa thực hiện của mảng này đã tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước, đạt 625 tỷ USD – cho thấy nhu cầu vẫn rất mạnh.

Điều này cũng nhắc lại rằng Microsoft từng là một trong những công ty tiên phong trong làn sóng AI tạo sinh, nhờ khoản đầu tư sớm vào OpenAI từ năm 2019. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa hai bên hiện không còn độc quyền, và họ đang cạnh tranh trực tiếp ở một số lĩnh vực.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, CEO Satya Nadella vẫn giữ thái độ lạc quan. Ông cho rằng cuộc đua AI không phải là “trò chơi được ăn cả ngã về không”, mà là một thị trường đủ lớn cho nhiều người cùng tham gia.

Giới đầu tư cũng đặt niềm tin lớn vào vai trò của CEO Nadella, người dẫn dắt Microsoft từ năm 2014. Với nhiều người, sự ổn định trong lãnh đạo là yếu tố quan trọng giúp công ty vượt qua giai đoạn đầy biến động hiện nay.