Indonesia lên kế hoạch siết chặt thương mại điện tử từ Trung Quốc

Theo ghi nhận, Bộ trưởng Tài chính Purbaya Yudhi Sadewa cuối tuần trước đã bày tỏ lo ngại về sự thống trị ngày càng gia tăng của sản phẩm và nền tảng Trung Quốc trong hệ sinh thái thương mại điện tử Indonesia., Technode Global đưa tin.

Ông Purbaya dẫn ra nhiều phản ánh từ người dân về tình trạng hàng hóa nhập khẩu giá rẻ từ Trung Quốc xuất hiện tràn lan trên nhiều nền tảng trong nước.

“Nếu tình trạng này tiếp diễn mà không có sự can thiệp, thì chẳng khác nào chúng ta đang trực tiếp trao thị trường nội địa cho nước ngoài”, ông Purbaya nói, đồng thời cho biết chính phủ đang xây dựng chiến lược nhằm đảm bảo hàng hóa trong nước có thể “cạnh tranh và lấy lại vị thế trên sàn thương mại”.

Momentum Works nhận định đây là lần đầu tiên một Bộ trưởng cấp cao công khai đề cập đến vấn đề, cho thấy mức độ nghiêm trọng về ảnh hưởng từ nước ngoài trong lĩnh vực thương mại điện tử Indonesia.

Công ty tư vấn này cũng nhắc lại tiền lệ năm 2023, khi Bộ trưởng Hợp tác xã và Doanh nghiệp nhỏ & vừa khi đó là ông Teten Masduki từng đề xuất cấm TikTok Shop.

Ban đầu, đề xuất được xem là tín hiệu nhỏ do thẩm quyền quản lý hạn chế, nhưng chỉ vài tuần sau, chính phủ đã thực sự ban hành lệnh cấm, khiến ByteDance – công ty mẹ của TikTok Shop – bất ngờ.

Sau đó, ByteDance đã đàm phán mua lại Tokopedia đang gặp khó khăn từ GoTo Group, biến đối thủ tiềm năng thành đối tác ủng hộ.

Momentum Works nhấn mạnh các nền tảng thương mại điện tử nước ngoài cần phải thận trọng khi hoạt động tại Indonesia.

Theo đó, Shopee trước đây đã dựa vào đội ngũ quản lý địa phương, đầu tư đào tạo doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs), thúc đẩy xuất khẩu và hạn chế một số dòng hàng xuyên biên giới nhằm phù hợp với định hướng của chính phủ.

Kể từ khi mua lại Tokopedia vào năm 2023, TikTok Shop cũng đã áp dụng chiến lược tương tự để giải quyết lo ngại về quản lý.

Nhóm nghiên cứu dự đoán TikTok Shop sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý để tránh lặp lại “sự cố” năm 2023.

Xu hướng thị trường cũng cho thấy mức độ cạnh tranh. Năm 2024, Shopee nắm khoảng 46% thị phần tại Indonesia, trong khi TikTok Shop chiếm khoảng 11%.

Momentum Works cho biết TikTok Shop đã tăng hơn gấp đôi tổng giá trị hàng hóa (GMV) kể từ đó, dần thu hẹp khoảng cách với Shopee, đặc biệt trong phân khúc hàng cao cấp và có thương hiệu – vốn vẫn được ưa chuộng trên Tokopedia.

Trên toàn khu vực, chính phủ các nước ngày càng tăng cường quản lý thương mại điện tử xuyên biên giới.

Momentum Works lưu ý rằng tại Indonesia, thương mại điện tử xuyên biên giới theo mô hình B2C vẫn còn tương đối nhỏ, nhưng 70% đến 80% hàng hóa bán trên nền tảng nội địa vẫn được sản xuất tại Trung Quốc.

Theo Momentum Works, quy định và chính sách thuế có thể hạn chế hoạt động nhập khẩu mang tính cơ hội, nhưng không làm thay đổi cấu trúc nguồn cung cơ bản.

Câu hỏi lớn hơn là liệu Indonesia có thể xây dựng hệ sinh thái cung ứng trong nước đủ sức cạnh tranh với chuỗi cung ứng toàn cầu hay không, hay nhà cung cấp nước ngoài sẽ tiếp tục thích nghi và quay trở lại dưới hình thức mới.

Momentum Works kết luận rằng phát biểu của Bộ trưởng Purbaya cho thấy dù Indonesia chưa cấm hoàn toàn thương mại điện tử Trung Quốc, chính phủ vẫn tăng cường giám sát để bảo vệ doanh nghiệp nội địa.

Đối với một số nền tảng như TikTok Shop và Shopee, việc thích ứng thành công với môi trường pháp lý đang thay đổi tại Indonesia sẽ đòi hỏi sự cân bằng giữa tăng trưởng, gắn kết địa phương và tuân thủ quy định.