Tâm điểm phát triển AI toàn cầu đang dần chuyển dịch sang châu Á

Báo cáo “Triển vọng Kinh tế châu Á và Tiến trình Hội nhập – Báo cáo thường niên 2026” cho biết, kinh tế châu Á dự kiến tăng trưởng 4,5% trong năm 2026, với tỷ trọng trong GDP toàn cầu tăng từ 49,2% năm 2025 lên 49,7% theo sức mua tương đương.

Tổng Thư ký BFA Zhang Jun cho biết, bất chấp thách thức đáng kể, kinh tế châu Á vẫn duy trì khả năng chống chịu tốt với triển vọng tích cực, đồng thời tiếp tục đóng góp quan trọng cho kinh tế toàn cầu, thương mại quốc tế và phát triển bền vững, KBC đưa tin.

Theo báo cáo, châu Á vẫn là điểm đến hàng đầu thế giới về đầu tư trực tiếp nước ngoài, nhờ khả năng chống chịu, tiềm năng tăng trưởng và sức hấp dẫn lâu dài đối với nhà đầu tư toàn cầu, trong đó Trung Quốc và ASEAN là những điểm đến hấp dẫn nhất.

CHÂU Á - TRUNG TÂM AI MỚI CỦA THẾ GIỚI

Ở lĩnh vực công nghệ, báo cáo cho biết tâm điểm phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu đang dần chuyển từ châu Âu và Hoa Kỳ sang châu Á.

“Nhờ tận dụng dân số số lớn, hệ sinh thái ứng dụng đa dạng và khung chính sách đồng bộ, nền kinh tế châu Á đang nhanh chóng chuyển mình từ người theo sau thành những quốc gia dẫn đầu về AI”, báo cáo nêu.

Báo cáo chỉ ra trong nhóm dẫn đầu, Trung Quốc đã đạt được mức độ trưởng thành toàn diện của chuỗi công nghiệp và thể hiện năng lực mạnh mẽ trong triển khai quy mô lớn, trong khi Nhật Bản và Hàn Quốc tập trung vào sản xuất công nghệ cao và tự động hóa công nghiệp. Singapore, với vai trò là hình mẫu phát triển dựa trên ứng dụng, giữ vị trí quan trọng trong đổi mới quản trị và đóng vai trò như trung tâm nền tảng.

Theo báo cáo, các động lực cốt lõi thúc đẩy “sự trỗi dậy thông minh” của châu Á rất đa dạng, bao gồm sự hỗ trợ thể chế thiết yếu ở cấp quốc gia, vòng phản hồi mạnh mẽ giữa “quy mô ứng dụng – tạo dữ liệu – cải tiến lặp lại” giúp thúc đẩy công nghiệp hóa, cũng như sự tích hợp sâu với các ngành công nghiệp cốt lõi.

Ngoài ra, nhờ tận dụng năng lực bổ trợ lẫn nhau trong khu vực, sự phong phú của các kịch bản ứng dụng số và tiến triển mang tính hệ thống trong nghiên cứu chung cũng như điều phối chính sách, châu Á có vị thế đặc biệt để tiên phong xây dựng mạng lưới đổi mới AI khu vực “đa điểm, liên kết và hợp tác”.

“Mạng lưới như vậy sẽ giúp khu vực gia tăng đáng kể ảnh hưởng tập thể trong chuỗi giá trị AI toàn cầu, hệ sinh thái đổi mới và các diễn đàn quản trị quốc tế”, báo cáo cho biết.

Chuỗi giá trị ngành AI hiện đã trở nên rộng lớn và phức tạp, với mỗi quốc gia châu Á sở hữu thế mạnh riêng ở nhiều lĩnh vực khác nhau, theo bà Lydia Chen, đối tác nghiên cứu tại Deloitte Trung Quốc. “Trong thời gian tới, sự hợp tác ở cấp độ công nghiệp, phần mềm, dữ liệu và chính sách sẽ giúp thúc đẩy dòng chảy các yếu tố then chốt một cách thuận tiện và hiệu quả hơn”.

HỘI NHẬP KHU VỰC VÀ HỢP TÁC TRỞ THÀNH NỀN TẢNG THEN CHỐT

Về tiến trình hội nhập châu Á, báo cáo cho biết nền tảng hội nhập thương mại tiếp tục được củng cố, với tỷ lệ phụ thuộc thương mại nội khối tăng từ 56,3% năm 2023 lên 57,2% năm 2024, khi các nền kinh tế lớn trong khu vực ngày càng tăng cường liên kết thương mại với nhau.

Một số nền kinh tế cũng chuyển dần từ việc hội nhập riêng lẻ vào chuỗi giá trị toàn cầu sang mô hình hội nhập khu vực chung, trong đó nhiều quốc gia đang nâng cấp vị trí trong chuỗi giá trị nhờ sự hỗ trợ nội khối.

Nhờ sự gia tăng đầu tư vào hạ tầng số, lợi thế nhu cầu từ các thị trường lớn trong khu vực và mức độ hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng, châu Á đang dần chuyển từ vai trò tham gia thương mại dịch vụ toàn cầu sang trở thành một trong những động lực tăng trưởng chính của lĩnh vực, báo cáo cho biết.

Nhận định châu Á là “ngọn hải đăng” của tăng trưởng toàn cầu trong những năm gần đây, ông Denis Depoux, Tổng Giám đốc toàn cầu tại Roland Berger, cho rằng Trung Quốc đang đóng vai trò quan trọng trong xu hướng này nhờ đột phá công nghệ đáng kể.

Cơ chế hợp tác khu vực đóng vai trò là công cụ quan trọng để duy trì sự cởi mở và tạo ra sự chắc chắn về chính sách, theo bà Rebecca Fatima Sta Maria, cựu Giám đốc Điều hành Ban Thư ký APEC. “Sự chắc chắn này có thể thu hút đầu tư và thúc đẩy phát triển bền vững, lâu dài”.