Amazon triển khai công nhân robot thứ 1 triệu - cột mốc của kỷ nguyên tự động hóa

Tuần này, Amazon đã công bố robot thứ một triệu chính thức đi vào hoạt động, đồng thời cho biết toàn bộ đội robot này sẽ được điều phối bởi mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới mang tên “DeepFleet”. Động thái diễn ra trong bối cảnh ngày càng nhiều công ty công nghệ cắt giảm nhân sự và lo ngại về làn sóng tự động hóa, theo CNBC.

Cột mốc một triệu robot – hiện được triển khai tại hơn 300 trung tâm trên toàn cầu – đã củng cố vị thế của Amazon với tư cách là nhà sản xuất và vận hành hệ thống robot di động lớn nhất thế giới, theo ông Scott Dresser, Phó Chủ tịch Amazon Robotics.

Song song đó, ông Dresser cho biết mô hình AI “DeepFleet” giúp điều phối chuyển động của robot bên trong trung tâm hoàn tất đơn hàng, giúp rút ngắn 10% thời gian di chuyển, từ đó đẩy nhanh tốc độ giao hàng và giảm chi phí vận hành.

Amazon bắt đầu triển khai robot từ năm 2012 với chức năng di chuyển kệ hàng trong nhà kho. Kể từ đó, vai trò của robot ngày càng mở rộng – từ việc nâng khối lượng hàng hóa lên tới hơn 560 kg, đến khả năng tự động di chuyển và kéo theo xe chứa đơn hàng khách đã đặt.

Trong khi đó, các robot hình người có khả năng mô phỏng chuyển động như con người – hiện đang được phát triển để đưa vào nhà máy của Tesla – dự kiến cũng sẽ triển khai trong năm nay.

Theo báo cáo của Gitnux, hơn 60% robot công nghiệp hiện nay được trang bị trí tuệ nhân tạo, giúp nâng cao hiệu quả vận hành khoảng 20%, giảm lỗi đến 40% trong khâu kiểm tra chất lượng. Trong ngành logistics, robot kho đạt hiệu suất tăng tới 25–70%, đồng thời giảm chi phí logistics 20–40%.

Hiện Amazon đang có khoảng 1,56 triệu lao động toàn cầu, trong khi đã triển khai 1 triệu robot - tỷ lệ robot và người đang tiến dần tới mức ngang bằng.

NỖI LO MẤT VIỆC VÌ AI

Tuy bước tiến trong công nghệ robot AI hứa hẹn nâng cao năng suất, nhưng cũng làm dấy lên lo ngại về khả năng mất việc hàng loạt. Khảo sát của Pew Research công bố hồi tháng 3 cho thấy cả giới chuyên gia AI lẫn công chúng đều cho rằng công nhân nhà máy nằm trong nhóm dễ bị thay thế bởi AI nhất.

Ông Dresser chia sẻ: “Những robot này làm việc cùng với nhân viên, đảm nhận công việc nặng nhọc và lặp đi lặp lại, đồng thời tạo ra cơ hội mới để nhân sự tuyến đầu nâng cao kỹ năng kỹ thuật”. Ông cũng cho biết trung tâm hoàn tất đơn hàng thế hệ mới tại Shreveport, bang Louisiana, đi vào hoạt động cuối năm ngoái, đã tuyển thêm 30% nhân sự cho các vị trí kỹ sư bảo trì, vận hành và đảm bảo hiệu suất.

Tuy nhiên, thông tin Amazon mở rộng triển khai robot được đưa ra chỉ ít lâu sau khi CEO Andy Jassy thừa nhận rằng việc áp dụng nhanh công nghệ AI dẫn đến “ít người thực hiện công việc hơn khi công nghệ có thể tự động hóa”.

Ông Jassy nói rằng, dù AI có thể loại bỏ một số công việc, Amazon vẫn sẽ tuyển thêm nhân sự trong các mảng như AI, robot và các lĩnh vực liên quan. Tuy vậy, trong bản ghi nhớ nội bộ hồi đầu tháng 6, ông cũng thẳng thắn cho biết lực lượng lao động của công ty sẽ “thu hẹp dần” trong những năm tới do tác động của công nghệ.

Thực tế, quá trình cắt giảm đã bắt đầu khi Amazon sa thải hơn 27.000 nhân sự trong hai năm 2022 và 2023, và vẫn tiếp tục thực hiện đợt cắt giảm quy mô nhỏ tại một số đơn vị.

Không chỉ Amazon, nhiều CEO công nghệ lớn cũng đưa ra cảnh báo tương tự. Giám đốc Điều hành Shopify, ông Tobi Lütke, gần đây cũng lên tiếng về tác động của AI đối với lực lượng lao động. Điều này diễn ra trong bối cảnh hàng loạt công ty đổ tiền vào AI, đồng thời tiến hành sa thải nhân viên.

Theo trang Layoffs.fyi, chuyên theo dõi hoạt động sa thải trong ngành công nghệ, đã có 551 công ty cắt giảm khoảng 153.000 lao động trong năm ngoái. Báo cáo từ Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) hồi tháng 2 cho thấy 48% doanh nghiệp Hoa Kỳ có kế hoạch cắt giảm nhân sự vì AI.

Thị trường robot (hoạt động trong nhà kho) toàn cầu đạt 5,82 tỷ USD năm 2024 và dự kiến tăng lên 17,98 tỷ USD vào năm 2032, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) hơn 15%.

Áp dụng robot và AI không chỉ là xu hướng mà đang trở thành yếu tố quyết định để doanh nghiệp cạnh tranh trong kỷ nguyên số, giúp tăng hiệu suất, giảm chi phí, và cải thiện chất lượng vận hành đáng kể.