Apple đặt cược 25% sản lượng iPhone vào Ấn Độ

Sản lượng iPhone tại Ấn Độ đánh dấu cột mốc quan trọng vào năm ngoái – mục tiêu mà công ty âm thầm theo đuổi suốt gần một thập kỷ. Theo Bloomberg, trích dẫn nguồn tin quen thuộc với số liệu, Apple đã lắp ráp khoảng 55 triệu chiếc iPhone tại Ấn Độ trong năm 2025, tăng 53% so với 36 triệu máy sản xuất tại đây trong năm 2024.

Con số đưa tỷ trọng của Ấn Độ lên khoảng 25% trong tổng sản lượng toàn cầu từ 220 đến 230 triệu chiếc iPhone mỗi năm của Apple. Số liệu một lần nữa ngầm xác nhận mục tiêu mà Bộ Thương mại Ấn Độ từng đề cập từ năm 2023, khi giới quan chức cho biết Apple kỳ vọng nâng tỷ lệ sản xuất tại địa phương từ khoảng 6% sản lượng toàn cầu lên 25% vào năm 2025, Tech Wire Asia đưa tin.

Việc đạt được mục tiêu đúng tiến độ – bất chấp nhiều trở ngại trong chuỗi cung ứng và yếu tố địa chính trị – cho thấy rõ quyết tâm của gã khổng lồ công nghệ cũng như tốc độ trưởng thành của nền sản xuất Ấn Độ.

Bối cảnh ở đây rất quan trọng. Thuế quan của Hoa Kỳ đối với hàng hóa Trung Quốc đã khiến việc sản xuất tại đất nước tỷ dân ngày càng trở nên đắt đỏ đối với công ty. iPhone lắp ráp tại Trung Quốc phải chịu mức thuế nhập khẩu khoảng 55% khi vào thị trường Hoa Kỳ, trong khi thiết bị sản xuất tại Ấn Độ chỉ bị áp mức 10%.

Sự chênh lệch đủ lớn để thay đổi hoàn toàn bài toán kinh tế trong chiến lược xuất khẩu của Apple, và công ty nhanh chóng điều chỉnh. Tháng 3/2025, Apple thuê nhiều chuyến bay để vận chuyển bằng đường hàng không lượng iPhone trị giá khoảng 2 tỷ USD từ Ấn Độ sang Hoa Kỳ trước khi vòng thuế quan mới có hiệu lực.

Riêng hoạt động tại Ấn Độ của Foxconn đã xuất khẩu 1,31 tỷ USD trong tháng đó, tương đương tổng giá trị của hai tháng 1 và 2 cộng lại. Tata Electronics xuất khẩu thêm 612 triệu USD, tăng 63% so với tháng 2.

FOXCONN DẪN ĐẦU, TATA TĂNG TỐC

Hai nhà sản xuất đang giữ vai trò chủ chốt trong việc lắp ráp iPhone tại Ấn Độ. Foxconn – công ty cam kết đầu tư 1,5 tỷ USD để xây dựng nhà máy tại Chennai và đang xây dựng cơ sở rộng hơn 1.200m² (gần sân bay quốc tế Bengaluru) – hiện nắm giữ phần lớn sản lượng.

Trong khi đó, Tata Electronics lại là doanh nghiệp tăng tốc nhanh hơn. Theo Canalys, tỷ trọng iPhone xuất khẩu từ Ấn Độ của Tata tăng từ 13% năm 2024 lên khoảng 37–40% năm 2025, sau khi tiếp quản nhà máy của Wistron tại bang Karnataka và mở rộng hoạt động tại Hosur, bang Tamil Nadu.

Nhà phân tích dự đoán Tata có thể chiếm một nửa tổng sản lượng lắp ráp iPhone tại Ấn Độ trong vòng hai năm tới. Nếu điều đó xảy ra, Apple sẽ có một nền tảng cung ứng khác ngoài Trung Quốc, nơi tập đoàn nội địa nắm giữ vị thế tương đương Foxconn.

CHÍNH SÁCH CỦA ẤN ĐỘ ĐÓNG VAI TRÒ THEN CHỐT

Chương trình ưu đãi sản xuất gắn với hiệu quả (Production-Linked Incentive – PLI) của Ấn Độ đóng vai trò trung tâm trong việc giúp quy mô sản xuất tăng nhanh như vậy. Chương trình gắn khoản trợ cấp của chính phủ với kết quả xuất khẩu, giúp nhà sản xuất bù đắp bất lợi mang tính cấu trúc: chi phí logistics tại Ấn Độ vẫn cao hơn Trung Quốc, còn hệ sinh thái nhà cung cấp nội địa – dù đang phát triển – vẫn chưa dày đặc.

Chỉ riêng giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 10/2024, sản lượng điện tử trị giá 10 tỷ USD đã đủ điều kiện nhận hỗ trợ PLI, trong đó 7 tỷ USD được xuất khẩu. Chương trình cũng tạo ra khoảng 175.000 việc làm mới trong lĩnh vực sản xuất, gần ba phần tư trong số đó do phụ nữ đảm nhiệm.

Apple cũng nỗ lực giảm rào cản trong vận hành. Công ty vận động cơ quan quản lý sân bay Ấn Độ rút ngắn thời gian thông quan tại sân bay Chennai từ 30 giờ xuống còn 6 giờ – thay đổi mang tính quyết định cho chiến dịch vận chuyển bằng đường hàng không vào tháng 3/2025, khi sáu máy bay chở hàng chuyên dụng vận chuyển 600 tấn iPhone tới Chicago, Los Angeles và New York chỉ trong vài ngày.

IPHONE TRỞ THÀNH MẶT HÀNG XUẤT KHẨU LỚN NHẤT ẤN ĐỘ

Tác động kinh tế mạnh mẽ của xu hướng dịch chuyển là điều khó có thể bỏ qua. Năm 2025, iPhone trở thành mặt hàng xuất khẩu đơn lẻ lớn nhất Ấn Độ, với khoảng 23 tỷ USD thiết bị được vận chuyển từ nhiều nhà máy trong nước.

Lần đầu tiên, smartphone vượt qua mọi nhóm hàng khác để trở thành mặt hàng xuất khẩu lớn nhất Ấn Độ, đạt tổng giá trị 30,13 tỷ USD tính trên tất cả thương hiệu. Apple chiếm khoảng 76% trong tổng số này.

Từ tháng 1 đến tháng 5/2025, xuất khẩu iPhone từ Ấn Độ đạt 9,35 tỷ USD, cao gấp hơn ba lần so với cùng kỳ năm 2024. Gần 97% lượng xuất khẩu của Apple từ Ấn Độ trong quý từ tháng 3 đến tháng 5 được gửi tới thị trường Hoa Kỳ, tăng từ khoảng 50% một năm trước đó.

Ấn Độ không còn chỉ là địa điểm sản xuất phụ để phục vụ nhu cầu nội địa. Ngày càng rõ ràng đây là nhà máy mà Apple vận hành khi cần cung cấp sản phẩm cho thị trường Hoa Kỳ.

TRUNG QUỐC VẪN CHƯA BỊ LOẠI KHỎI CUỘC CHƠI

Trung Quốc vẫn sản xuất hơn 70% số iPhone trên toàn cầu. Độ sâu của chuỗi cung ứng được xây dựng tại đây trong suốt hai thập kỷ – từ nhà cung cấp linh kiện, chuyên môn chế tạo khuôn mẫu cho đến lực lượng kỹ sư được đào tạo bài bản – không thể tái tạo một sớm một chiều ở nơi khác.

Bắc Kinh cũng không đứng ngoài quan sát sự chuyển dịch này. Nhiều báo cáo năm 2025 cho biết chính quyền Trung Quốc yêu cầu Foxconn triệu hồi các kỹ sư khỏi những cơ sở tại Ấn Độ – động thái làm gián đoạn tiến độ sản xuất và buộc Apple phải đưa kỹ thuật viên từ Đài Loan và Nhật Bản sang để lấp khoảng trống.

Áp lực từ phía Hoa Kỳ cũng khó lường không kém. Ngay cả khi Apple chuyển nhiều sản lượng sang Ấn Độ để giảm rủi ro thuế quan, Tổng thống Trump được cho là đã trực tiếp cảnh báo CEO Tim Cook không nên mở rộng sản xuất tại Ấn Độ, đồng thời đe dọa áp mức thuế 25% đối với iPhone sản xuất tại Ấn Độ bán ở Hoa Kỳ.

Mối đe dọa đó chưa trở thành chính sách chính thức, nhưng đã đặt Apple vào tình thế mà khu vực địa lý sản xuất giờ đây vừa là vấn đề vận hành vừa là biến số ngoại giao.

Cam kết đầu tư 600 tỷ USD của công ty tại Hoa Kỳ được xem như nỗ lực nhằm tạo “lá chắn chính trị” trước nguy cơ thuế quan tiếp theo.

Việc tỷ lệ sản lượng tại Ấn Độ có thể tăng lên 35% vào năm 2026 – như một số nhà phân tích dự đoán – sẽ phụ thuộc vào tốc độ đưa nhà máy Foxconn mới tại Bengaluru vào hoạt động, khả năng mở rộng lực lượng lao động của Tata, và liệu môi trường thuế quan có đủ ổn định để Apple tiếp tục đầu tư với tốc độ như hiện nay hay không.