Cổ phiếu Apple giảm 7% vì thuế mới, Việt Nam đóng góp bao nhiêu vào hoạt động sản xuất của Apple?

Apple đã có động thái đa dạng hóa chuỗi cung ứng của mình ngoài Trung Quốc, chuyển sản xuất đến nhiều quốc gia khác, như Ấn Độ, Malaysia hay Việt Nam. Nhưng mức thuế quan do Nhà Trắng công bố cũng sẽ ảnh hưởng đến các quốc gia này.

Theo mức thuế quan đối ứng mà Tổng thống Donald Trump vừa công bố, Trung Quốc sẽ phải đối mặt với mức thuế quan 34%. Trang CNBC phân tích rằng với mức thuế quan hiện tại là 20%, thì mức thuế quan thực sự đối với Bắc Kinh theo nhiệm kỳ của Trump này là 54%. Ấn Độ phải đối mặt với mức thuế quan 26%, trong khi mức thuế quan của Việt Nam là 46%.

Cổ phiếu Apple đã giảm khoảng 7% sau khi Tổng thống Donald Trump công bố áp đặt thuế quan mới từ 10% đến 49% đối với hàng hóa nhập khẩu. Động thái này không chỉ ảnh hưởng đến Apple mà còn kéo theo sự suy giảm của nhiều gã khổng lồ công nghệ khác. Apple đã có những chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng, chuyển một phần sản xuất sang các quốc gia khác ngoài Trung Quốc.

Nhưng Apple không những không giảm được tác động do chính sách thuế quan mới của ông Trump, mà ngược lại còn là hãng đang chịu hậu quả nặng nề nhất. Đáng chú ý, vào tháng 2, Apple đã công bố kế hoạch mở một nhà máy mới cho máy chủ trí tuệ nhân tạo tại Texas như một phần của khoản đầu tư 500 tỷ đô la vào Hoa Kỳ.

KHOẢNG 20% ​​SẢN LƯỢNG IPAD VÀ 90% CÁC SẢN PHẨM ĐEO NHƯ APPLE WATCH SẢN XUẤT TẠI VIỆT NAM

Theo báo cáo tài chính kết thúc vào tháng 9 năm 2023, Apple cho biết họ có 35 nhà cung cấp sở hữu nhà máy hoặc văn phòng tại Việt Nam, tăng từ con số 27 của năm trước đó.   

Các nhà cung cấp lớn của Apple tại Việt Nam bao gồm những tên tuổi hàng đầu như Foxconn, Luxshare Precision, Samsung, Intel và LG. Những công ty này tham gia vào việc sản xuất và lắp ráp nhiều sản phẩm của Apple, nổi bật nhất là AirPods, iPad và Apple Watch. Theo Evercore ISI, công ty nghiên cứu và phân tích tài chính hàng đầu có trụ sở tại Hoa Kỳ, khoảng 20% ​​sản lượng iPad và 90% hoạt động lắp ráp sản phẩm đeo được của Apple như Apple Watch diễn ra tại Việt Nam. 

Kể từ năm 2019, Apple đã đầu tư khoảng 400 nghìn tỷ đồng (tương đương 15,8 tỷ USD) thông qua các đối tác trong chuỗi cung ứng tại địa phương, tạo việc làm cho khoảng 200.000 lao động. Vào tháng 4 năm 2024, CEO Apple Tim Cook đã đến thăm Việt Nam. Trong chuyến thăm này, ông Cook bày tỏ ý định tăng cường hợp tác và đẩy mạnh chi tiêu cho các nhà cung cấp tại Việt Nam, nhằm tích hợp sâu hơn quốc gia này vào mạng lưới sản xuất toàn cầu của Apple. 

“CHẠY TRỜI KHÔNG KHỎI NẮNG” VỚI CHÍNH SÁCH THUẾ CỦA ÔNG TRUMP

Theo ước tính của Evercore ISI trong một lưu ý vào tháng trước, Trung Quốc vẫn chiếm khoảng 80% năng lực sản xuất của Apple. Evercore ISI cho biết, khoảng 90% iPhone được lắp ráp tại Trung Quốc.

Mặc dù số lượng cơ sở sản xuất tại Trung Quốc đã giảm trong năm tài chính 2017 và 2020 của Apple, nhưng kể từ đó đã phục hồi. Các nhà cung cấp Trung Quốc chiếm khoảng 40% tổng số của Apple. Evercore ISI ước tính rằng 55% sản phẩm Mac của Apple và 80% iPad được lắp ráp tại Trung Quốc.

Trong hai năm qua, Apple cũng đã có động thái lớn để tăng cường sản xuất iPhone tại Ấn Độ khi chính phủ tìm cách tăng cường sản xuất hàng công nghệ cao tại địa phương. Một bộ trưởng chính phủ cho biết vào năm 2023, Apple đang nhắm mục tiêu sản xuất khoảng 25% tổng số iPhone trên toàn cầu tại Ấn Độ.

Các nhà phân tích ước tính Ấn Độ có thể đạt khoảng 15%-20% tổng sản lượng iPhone vào cuối năm 2025. Evercore ISI cho biết khoảng 10% đến 15% iPhone hiện đang được lắp ráp tại Ấn Độ.

Malaysia là địa điểm sản xuất khác đang ngày càng tăng của Apple dành cho máy Mac và đang phải đối mặt với mức thuế 25%. Thái Lan cũng là một trung tâm nhỏ sản xuất máy Mac và sẽ phải chịu mức thuế 36%.

Apple cũng lấy linh kiện từ Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan và Hoa Kỳ. Linh kiện có thể được vận chuyển từ quốc gia này sang quốc gia khác trước khi lắp ráp tại Trung Quốc hoặc nơi khác.

Như đã nói, vào tháng 2, Apple đã công bố kế hoạch mở một nhà máy mới cho máy chủ trí tuệ nhân tạo tại Texas như một phần của khoản đầu tư 500 tỷ đô la vào Hoa Kỳ. Tuy nhiên, Apple không có hoạt động sản xuất hàng loạt tại Hoa Kỳ. Công ty chỉ sản xuất Mac Pro tại Texas.

Theo các chuyên gia KPMG Việt Nam cho biết tại diễn đàn "Trump's Second Act: Implications for US-Vietnam Commercial Relations" vừa diễn ra ngày 3/4, thuế quan vẫn thường là công cụ mà một chính phủ sử dụng để dịch chuyển sản xuất. Khác với Đạo luật Mở rộng Thương mại trước đây của Chính phủ Mỹ vì an ninh quốc gia, động thái lần này thể hiện quyết tâm "đưa sản xuất trở lại" đặc biệt với lĩnh vực công nghệ cao.

Để một công ty dịch chuyển sản xuất hoàn toàn có thể mất một vài năm, vì vậy một số điều luật có thể sẽ được áp dụng dài hạn. Tuy nhiên các chuyên gia cũng cho biết thay đổi về thuế quan lần này áp dụng theo "quyền hạn khẩn cấp" nên có thể thay đổi theo tình hình chính trị và kinh tế.