Lộ diện chủ sở hữu mới của TikTok nếu Hoa Kỳ - Trung Quốc đạt thỏa thuận

Một đề xuất nhằm cứu TikTok khỏi nguy cơ “tắt sóng” tại Hoa Kỳ đang được thúc đẩy, với sự tham gia của nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ cổ phần tư nhân và công ty công nghệ có trụ sở tại Hoa Kỳ. Các nhà đầu tư này sẽ cùng nhau lập ra công ty mới đặt tại Hoa Kỳ để vận hành TikTok trong nước, theo CNN.

Khuôn khổ của thỏa thuận được các nhà đàm phán hai nước thống nhất trong cuộc gặp tại Madrid vừa qua – gần như đúng với thỏa thuận từng trình lên Tổng thống Donald Trump hồi tháng 4, trước khi ông công bố thuế quan đối với Trung Quốc, khiến quá trình thương lượng bị gián đoạn.

Theo nguồn tin, phía Hoa Kỳ dự kiến nắm khoảng 80% cổ phần TikTok, còn lại thuộc về cổ đông Trung Quốc. Trong đó có những tên tuổi như Oracle, Andreessen Horowitz và Silver Lake. Ban lãnh đạo công ty mới sẽ do người Hoa Kỳ nắm đa số, bao gồm cả một thành viên được Nhà Trắng bổ nhiệm.

Tờ Wall Street Journal là nơi đầu tiên đưa tin về khuôn khổ thỏa thuận tại Madrid. Tuy nhiên, một số nguồn tin cũng cho rằng nội dung vẫn đang thảo luận và có thể thay đổi trước khi Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có cuộc điện đàm, dự kiến vào cuối tuần này – nơi nhiều khả năng hai nhà lãnh đạo sẽ chính thức đạt thỏa thuận về TikTok.

“Bất kỳ chi tiết nào về thỏa thuận TikTok đều chỉ là suy đoán cho đến khi được chính quyền hai bên công bố”, một quan chức cấp cao Nhà Trắng nói.

VAI TRÒ CỦA ORACLE VÀ LARRY ELLISON

Ông Larry Ellison – Chủ tịch Điều hành Oracle, người vừa trở thành tỷ phú giàu nhất thế giới tuần trước – được đồn đoán sẽ giữ vai trò quan trọng trong thương vụ TikTok. Ngay từ tháng 1 đầu năm, ông Trump đã bày tỏ mong muốn ủng hộ ông Ellison tham gia mua lại tài sản TikTok tại Hoa Kỳ.

Thực tế, Oracle vốn có mối quan hệ với TikTok từ trước. Năm 2020, công ty này bắt đầu lưu trữ dữ liệu người dùng Hoa Kỳ cho TikTok và từng đạt thỏa thuận mua lại với chính quyền ông Trump đầu tiên. Tuy nhiên, thỏa thuận cuối cùng đã bị hoãn lại.

Mặc dù ông Trump từng đề xuất một liên doanh 50-50 giữa ByteDance và một chủ sở hữu Hoa Kỳ, nhưng luật cấm TikTok – được Quốc hội lưỡng đảng thông qua và cựu Tổng thống Joe Biden ký ban hành – không cho phép Trung Quốc nắm giữ quá 20% cổ phần trong tài sản TikTok tại Hoa Kỳ.

GIA HẠN LỆNH CẤM TIKTOK

Khi quá trình đàm phán đang tiếp diễn, ngày thứ Ba (16/9), ông Trump đã ký sắc lệnh hành pháp gia hạn thêm ba tháng lệnh cấm TikTok tại Hoa Kỳ. Động thái này nhằm ngăn TikTok phải ngừng hoạt động trước thời điểm lệnh gia hạn trước đó hết hiệu lực.

Trong quá khứ, ông Trump đã ba lần gia hạn lệnh cấm, kể từ khi lệnh chính thức có hiệu lực ngày 19/1, chỉ một ngày trước khi ông nhậm chức.

Chính quyền Tổng thống Trump cũng tuyên bố rằng thỏa thuận dài hạn giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc đã được thống nhất, đảm bảo TikTok tiếp tục hoạt động. Trong nhiều tháng, ông Trump đã kiên trì tìm cách tách TikTok khỏi quyền kiểm soát của Trung Quốc và để một nhóm nhà đầu tư Hoa Kỳ tiếp quản. Đây là phương án Bắc Kinh từng kiên quyết từ chối.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Bessent, Trung Quốc cuối cùng đã nhượng bộ sau khi ông Trump đe dọa “tắt sóng” TikTok hoàn toàn. “Điều xoay chuyển tình thế chính là cuộc gọi mà tôi và Đại sứ Jamieson Greer có với Tổng thống Trump ngay sau ngày đàm phán đầu tiên. Trong cuộc gọi đó, Tổng thống Trump khẳng định ông sẵn sàng để TikTok dừng hoạt động”, ông Bessent trả lời báo chí.

Ông nói thêm hai nhà lãnh đạo cao nhất của hai nước sẽ chốt thỏa thuận trong cuộc điện đàm vào cuối tuần này (19/9).

THỎA THUẬN SAU THUẾ QUAN VÀ VẤN ĐỀ AN NINH

Theo ông Bessent, phần lớn nội dung thỏa thuận, bao gồm việc tổ chức nhóm nhà đầu tư Hoa Kỳ để mua lại tài sản TikTok, vốn đã hoàn tất từ tháng 4. Nhưng sau đó, gói thuế quan khổng lồ mà ông Trump áp đặt đã có hiệu lực, gần như khiến hàng hóa Trung Quốc bị cấm vận tại Hoa Kỳ, kéo cuộc đàm phán TikTok vào bế tắc.

Sau khi thuế quan được điều chỉnh và các cuộc thảo luận nối lại, cả ông Trump và ông Tập đều bày tỏ mong muốn khởi động lại đàm phán về TikTok.

“Chúng tôi không sẵn sàng đánh đổi an ninh quốc gia để đổi lấy thỏa thuận”, ông Bessent nhấn mạnh. “Vì vậy, chúng tôi đã đạt được một loạt thỏa thuận, chủ yếu về những điều mà chúng tôi sẽ không làm trong tương lai và chúng hoàn toàn không ảnh hưởng đến an ninh quốc gia”.

Cuối cùng, cả hai bên đều đồng ý nhượng bộ. Ông Bessent cho biết điều khoản và danh sách nhà đầu tư sẽ được công bố trong vài ngày hoặc vài tuần tới. “Tổng thống Trump đã thể hiện sự lãnh đạo và quyết tâm rõ ràng với thỏa thuận này. Tôi cho rằng đây là kết quả rất thỏa đáng cho lợi ích của Washington”, ông Bessent nói.

Ngoài ra, có một “lá bài” khác mà ông Trump nắm giữ trong thương vụ đàm phán TikTok là cuộc gặp mà Trung Quốc mong muốn giữa ông Tập Cận Bình và ông Trump. Giới chức Hoa Kỳ tiết lộ, đạt được thỏa thuận TikTok là bước đi quan trọng để tiến tới cuộc gặp thượng đỉnh tiếp theo, có thể diễn ra ngay trong tháng tới.