MetaX và Moore Threads IPO, ngành sản xuất chip Trung Quốc cạnh tranh sòng phẳng với Nvidia

Cổ phiếu hãng sản xuất chip MetaX Integrated Circuits tăng vọt 700% trong ngày đầu giao dịch trên thị trường Thượng Hải vào ngày 17/12. Trước đó chỉ hai tuần, Moore Threads cũng tăng hơn 400% ngay trong phiên giao dịch đầu tiên, CNBC đưa tin.

Đây là những công ty chip AI Trung Quốc mới nhất thu hút mạnh dòng tiền từ nhà đầu tư, trong bối cảnh nước này chạy đua phát triển ngành bán dẫn nội địa và thách thức vị thế thống lĩnh của Nvidia, giữa lúc Hoa Kỳ siết chặt biện pháp hạn chế xuất khẩu.

Cả hai công ty đều phát triển bộ xử lý đồ họa (GPU) — loại chip do Nvidia sản xuất và được sử dụng cho hầu hết ứng dụng AI tiên tiến.

Theo ông Eugene Hsiao, chuyên gia phân tích cổ phiếu tại Macquarie, sự hào hứng của nhà đầu tư đối với các đợt IPO ngành chip AI Trung Quốc một phần xuất phát từ kỳ vọng dài hạn rằng Trung Quốc sẽ xây dựng được hệ sinh thái bán dẫn tự chủ, khi căng thẳng với Hoa Kỳ tiếp diễn.

Trước đó, Washington cấm bán toàn bộ chip tiên tiến nhất của Nvidia cho Trung Quốc. Dù Tổng thống Donald Trump đã nới lỏng hạn chế xuất khẩu đối với một số dòng chip, nhưng theo Financial Times đưa tin đầu tháng này, cơ quan quản lý Trung Quốc đang lên kế hoạch hạn chế quyền tiếp cận bộ xử lý Nvidia, trong nỗ lực giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài ở cuộc đua AI.

Cho đến nay, chưa có nhà sản xuất nào của Trung Quốc — bao gồm cả tập đoàn công nghệ lớn như Huawei, Alibaba hay Baidu — phát triển được bộ xử lý có thể sánh ngang với sản phẩm tiên tiến nhất của gã khổng lồ Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, dù vẫn còn nhiều rào cản lớn, quốc gia tỷ dân đã đạt được bước tiến đáng kể ở một số lĩnh vực, chẳng hạn như bộ nhớ.

Dưới đây là bức tranh tổng quan về loạt đối thủ của Nvidia trong lĩnh vực chip AI tại Trung Quốc.

HUAWEI

Tập đoàn công nghệ Huawei phát triển dòng chip Ascend, với thế hệ tiếp theo Ascend 950 dự kiến ra mắt vào năm 2026. Nvidia chia sẻ với CNBC rằng “sự cạnh tranh rõ ràng đã xuất hiện” khi hệ thống mới này được công bố.

Dù mẫu Ascend trước đây chưa được đánh giá là cạnh tranh trực tiếp với Nvidia nếu so từng con chip, Huawei vẫn có thể xây dựng “cụm” tính toán hiệu năng cao để cạnh tranh với hệ thống tiên tiến nhất của hãng chip Hoa Kỳ bằng cách liên kết số lượng lớn bộ xử lý với nhau.

“Chiến lược dựa vào kết nối tốc độ cao, có thể là kết nối quang, để truyền dữ liệu nhanh giữa các cụm lớn — thiết lập không đòi hỏi chip cao cấp nhất và vì vậy phù hợp với thế mạnh hiện tại của Trung Quốc”, ông Brady Wang, Phó Giám đốc tại Counterpoint Research, nhận định với CNBC hồi tháng trước.

BAIDU

Baidu, nền tảng tìm kiếm lớn nhất Trung Quốc, ngày càng dồn nhiều nguồn lực cho AI và là cổ đông chi phối của công ty thiết kế chip Kunlunxin. Tháng 11 vừa qua, Baidu công bố lộ trình 5 năm cho các chip AI Kunlun, với kế hoạch ra mắt bộ xử lý mới vào năm 2026 và 2027.

Baidu, hiện niêm yết trên Nasdaq, sử dụng kết hợp chip tự phát triển và chip Nvidia trong các trung tâm dữ liệu để vận hành mô hình AI nội bộ. Công ty định vị là nhà cung cấp “full-stack”, sản xuất từ chip, máy chủ, trung tâm dữ liệu cho đến mô hình và ứng dụng AI.

“Kunlunxin nổi lên như nhà phát triển chip AI nội địa hàng đầu, tập trung vào chip AI hiệu năng cao cho huấn luyện và suy luận mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) cũng như điện toán đám mây”, nhóm nhà phân tích từ Deutsche Bank cho biết trong báo cáo vào tháng 11.

JPMorgan mới đây cũng đánh giá rằng chip AI Kunlun là một trong những sản phẩm có “vị thế tốt nhất”, khi hầu hết nhà cung cấp hạ tầng đám mây quy mô lớn tại Trung Quốc ngày càng ưu tiên nguồn cung từ doanh nghiệp trong nước.

ALIBABA

Gã khổng lồ thương mại điện tử Alibaba — thường được so sánh với Amazon — bắt đầu phát triển chip AI từ cuối những năm 2010. Theo CNBC, đến tháng 8/2025, công ty đang phát triển một chip AI mới, được thiết kế riêng cho suy luận thay vì huấn luyện.

Cổ phiếu Alibaba tăng vào tháng 9/2025 sau nhiều thông tin cho rằng công ty đã giành được một khách hàng lớn đặt hàng chip AI.

“Hiệu năng được cải thiện của chip tự phát triển” là yếu tố hỗ trợ tăng trưởng doanh thu mảng đám mây tại Alibaba, theo bà Chelsey Tam, chuyên gia phân tích từ Morningstar, nhận định hồi tháng 9/2025.

CAMBRICON

Cambricon, công ty phát triển chip cho huấn luyện và suy luận AI, ghi nhận lợi nhuận kỷ lục trong nửa đầu năm 2025 khi doanh thu tăng vọt. Hãng chip thành lập năm 2016 cho biết doanh thu tăng hơn 4.000% so với cùng kỳ, đạt 2,88 tỷ RMB (402,7 triệu USD), còn lợi nhuận ròng đạt mức kỷ lục 1,04 tỷ RMB (147,7 triệu USD).

“Chúng tôi xem Cambricon là ứng viên khả thi nhất để trở thành người chiến thắng trên thị trường bộ gia tốc AI Trung Quốc, vốn vẫn đang ở giai đoạn đầu so với thị trường Hoa Kỳ, xét về vấn đề khả năng tiếp cận chip”, ông Jamie Mills O’Brien, Giám đốc Đầu tư tại Tập đoàn Aberdeen, chia sẻ với CNBC qua email.

“Chúng tôi cho rằng trong 1–2 năm tới, nhiều rào cản sẽ dần được giải quyết, bao gồm mức độ hoàn thiện của nhà máy, sự chấp nhận của khách hàng và việc hình thành hệ sinh thái, điều này có thể giúp Cambricon trở thành lựa chọn ‘đủ tốt’ để thay thế chip Nvidia đã hạ cấp tại Trung Quốc”.

NHIỀU CÔNG TY CHIP AI KHÁC

MetaX đã huy động gần 600 triệu USD trong đợt IPO hôm 17/12, năm năm sau khi được thành lập bởi ông Chen Weiliang, cựu lãnh đạo AMD.

Moore Threads, thành lập năm 2020 bởi cựu Tổng Giám đốc chi nhánh Trung Quốc của Nvidia, thường được ví như “Nvidia Trung Quốc”. Theo South China Morning Post, công ty dự kiến ra mắt kiến trúc GPU mới nhất tại hội nghị dành cho nhà phát triển được tổ chức ở Bắc Kinh vào cuối tuần này.

Trong hồ sơ niêm yết, Moore Threads cho biết số tiền huy động từ IPO sẽ được dùng để đẩy nhanh sáng kiến nghiên cứu cũng như phát triển cốt lõi, bao gồm sản xuất chip GPU huấn luyện và suy luận AI do công ty tự phát triển.

Enflame, được thành lập năm 2018 bởi nhóm cựu nhân viên AMD, tập trung vào thiết kế chip cho trung tâm dữ liệu nhằm huấn luyện và xử lý AI.

Biren Technology, thành lập năm 2019, đang thiết kế GPU hiệu năng cao và đã được cơ quan quản lý Trung Quốc chấp thuận IPO vào đầu tuần này, theo báo cáo từ Reuters và South China Morning Post.