Mở rộng sức hút đầu tư công nghệ cao từ đất hiếm
Huyền Thương
08/12/2025
Chia sẻ
Việt Nam cần tránh xuất khẩu đất hiếm thô giá rẻ và nhập sản phẩm công nghệ cao đắt đỏ để biến tài nguyên này thành động lực thu hút đầu tư công nghệ cao...
Đất hiếm đã được xác định là công nghệ chiến lược của Việt Nam theo Quyết định 1131/QĐ-TTg, cùng với các công nghệ như AI, điện toán đám mây, blockchain, 5G/6G, robot và công nghệ bán dẫn. Nhu cầu đất hiếm dự kiến tăng mạnh do sự phát triển của công nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo và ô tô điện.
Ông Christopher B. Beselin từ Quỹ đầu tư Endurance Capital nhận định Việt Nam có trữ lượng đất hiếm lớn nhưng trữ lượng công nghiệp còn thấp. Chính phủ đang phân loại đất hiếm là "tài nguyên chiến lược đặc biệt", kiểm soát chặt chẽ, cấm xuất khẩu quặng thô và yêu cầu tuân thủ chiến lược, quy hoạch tổng thể quốc gia.
Theo ông, để tránh "lời nguyền tài nguyên", Việt Nam cần đảm bảo chế biến đất hiếm trong nước gắn với các ngành công nghiệp liên quan, ưu tiên doanh nghiệp có kế hoạch chế biến tại chỗ và thỏa thuận tiêu thụ rõ ràng.
Cơ chế chia sẻ rủi ro và lợi ích minh bạch với đối tác nước ngoài là cần thiết, đặc biệt là chuyển giao công nghệ thực chất, tăng tỷ lệ nội địa hóa và duy trì quyền kiểm soát chung đối với tài sản chiến lược.
Thay vì chỉ nhận thuế tài nguyên và giữ vốn thiểu số, Việt Nam nên học hỏi Na Uy, dành một phần nguồn thu từ đất hiếm cho đầu tư dài hạn vào giáo dục, R&D và hạ tầng. Quản trị minh bạch và ổn định là yếu tố then chốt để thu hút nhà đầu tư dài hạn thay vì đầu cơ ngắn hạn.
Ông Christopher B. Beselin cho rằng phát triển công nghiệp chế biến đất hiếm có thể thu hút đầu tư vào lĩnh vực bán dẫn, tạo lợi thế cho các phân khúc khác trong chuỗi giá trị bán dẫn và điện tử. Nguồn đất hiếm ổn định giúp Việt Nam hấp dẫn hơn với doanh nghiệp OSAT (đóng gói và kiểm định chip) và các ngành điện tử công suất, cảm biến, bán dẫn vật liệu mới phục vụ xe điện và tự động hóa công nghiệp. Các nhà sản xuất linh kiện, vật liệu và thiết bị trong lĩnh vực nam châm, động cơ và quang học cũng sẽ xem Việt Nam là lựa chọn khả thi.
Nếu Việt Nam có thể chứng minh khả năng cung ứng nam châm, động cơ và vật liệu chất lượng cao trong 20-30 năm tới với khung pháp lý minh bạch, đó sẽ là lợi thế cạnh tranh lớn.
Nội dung đầy đủ của bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 49-2025 phát hành ngày 06/12/2025. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-49-2025.html
Chuyển đổi số mở ra cơ hội bảo tồn văn hóa và nâng cao sinh kế cho các dân tộc thiểu số, nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức.
Công ty Rạng Đông được TÜV SÜD cấp chứng nhận quốc tế, khẳng định năng lực công nghệ và khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Chuyển đổi số cần đảm bảo quyền lợi cho người nghèo và nhóm yếu thế, theo GS.TS Vũ Công Giao. Công nghệ phải phục vụ con người, không tạo ra tổn hại mới.
Việt Nam cần lấp đầy khoảng trống thực thi chuyển đổi số để giảm nghèo bền vững, đặc biệt cho người khuyết tật và nhóm yếu thế.
Nỗi sợ bị lừa khi tiếp cận công nghệ số cản trở người dân, đặc biệt là nhóm yếu thế. Chỉ khi được trang bị kiến thức, chuyển đổi số mới thực sự hiệu quả.
Hội thảo tại Đại học Bách khoa Hà Nội nhấn mạnh vai trò của dữ liệu và tài chính số trong phát triển kinh tế số Việt Nam, với mục tiêu đóng góp 30% GDP vào năm 2030.
FPT Digital công bố bổ nhiệm ông Trần Huy Bảo Giang làm Chủ tịch và ông Lê Hùng Cường làm Tổng Giám đốc, nhằm nâng cao hiệu quả chuyển đổi số và AI.
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực từ 1/1/2026 đặt ra yêu cầu mới cho ngân hàng trong ứng dụng AI, tạo nền tảng quản trị dữ liệu bền vững.