Nhà Trắng thành lập “Tech Corps” nhằm thúc đẩy trí tuệ nhân tạo Hoa Kỳ ở nước ngoài

Cuối tuần qua, Nhà Trắng đã công bố sáng kiến mang tên “Tech Corps”, được triển khai trong khuôn khổ Peace Corps, với mục tiêu thúc đẩy việc phổ biến công nghệ AI của Hoa Kỳ ra nước ngoài và hỗ trợ các quốc gia đối tác tiếp cận, triển khai những hệ thống tiên tiến nhất, theo CNBC.

Peace Corps là cơ quan của Chính phủ Hoa Kỳ được thành lập từ năm 1961, chuyên cử tình nguyện viên sang các nước đang phát triển để hỗ trợ giáo dục, y tế, nông nghiệp và phát triển cộng đồng. Thay vì gây ảnh hưởng bằng sức mạnh quân sự hay kinh tế, Hoa Kỳ sử dụng mô hình này như một công cụ “quyền lực mềm”, tạo dựng thiện cảm và ảnh hưởng thông qua hợp tác, hỗ trợ và chia sẻ nguồn lực.

Với Tech Corps, vai trò sẽ tương tự, nhưng thay vì giáo viên hay chuyên gia nông nghiệp, lực lượng này sẽ tuyển dụng, đào tạo và điều động những tình nguyện viên có kỹ năng công nghệ – bao gồm kỹ sư, cử nhân các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM).

Nhiệm vụ của họ là hỗ trợ “last-mile” – khâu triển khai cuối cùng – để giúp các quốc gia áp dụng giải pháp AI của Hoa Kỳ hiệu quả hơn, đặc biệt ở tầng ứng dụng thực tế. Trang web chính thức của Tech Corps đã được mở và bắt đầu nhận hồ sơ đăng ký theo hình thức xét tuyển liên tục.

Theo thông báo từ Peace Corps, giải pháp AI do Tech Corps triển khai sẽ tập trung giải quyết những “vấn đề thực tế ở cấp cơ sở”, trong hầu hết lĩnh vực then chốt như nông nghiệp, giáo dục, y tế và phát triển kinh tế. Nói cách khác, đây không chỉ là câu chuyện xuất khẩu công nghệ, mà là đưa AI vào bài toán đời sống hàng ngày ở các quốc gia đối tác.

Tình nguyện viên sẽ được cử đến những nước tham gia Chương trình Xuất khẩu AI Hoa Kỳ (American AI Exports Program), công bố hồi tháng 7 theo một sắc lệnh hành pháp dưới thời chính quyền Tổng thống Trump, với mục tiêu duy trì vị thế dẫn đầu công nghệ tiên tiến toàn cầu của Hoa Kỳ.

Sắc lệnh này nằm trong chiến lược rộng lớn hơn của Washington nhằm kiềm chế ảnh hưởng công nghệ Trung Quốc trên toàn cầu, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển.

Trong vài năm qua, doanh nghiệp Trung Quốc đã mở rộng đáng kể dấu ấn ở nhiều thị trường mới nổi, nhờ cung cấp mô hình AI mã nguồn mở hoặc “open-weight” với chi phí thấp, dễ tùy chỉnh và có thể vận hành trên hạ tầng sẵn có tại địa phương. Những cái tên như Qwen3 hay DeepSeek được xem là ví dụ tiêu biểu cho xu hướng này.

CHỦ QUYỀN AI

Hiện danh sách đầy đủ các quốc gia tham gia Chương trình Xuất khẩu AI Hoa Kỳ vẫn chưa được công bố, nhưng Ấn Độ được kỳ vọng sẽ là một trong những đối tác quan trọng. Tuần trước, Bộ Thương mại Hoa Kỳ hoan nghênh sự tham gia của New Delhi.

Thông tin này được đưa ra trước thềm Hội nghị India AI Impact Summit 2026 tổ chức tại New Delhi, nơi ông Michael Kratsios, Giám đốc Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ Nhà Trắng, lần đầu công bố sáng kiến Tech Corps.

Ấn Độ đồng thời tham gia sáng kiến Pax Silica do Hoa Kỳ dẫn dắt, một nỗ lực từ thời chính quyền Tổng thống Trump nhằm đảm bảo an ninh chuỗi cung ứng toàn cầu cho công nghệ dựa trên silicon. Các thành viên nòng cốt khác bao gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Hà Lan, Israel, Anh, Australia, Qatar và UAE.

Tại hội nghị, ông Kratsios nhấn mạnh việc mở rộng khả năng tiếp cận công nghệ AI của Hoa Kỳ đóng vai trò then chốt trong việc thu hẹp khoảng cách ứng dụng AI giữa các nền kinh tế phát triển và đang phát triển. Theo ông, “chủ quyền AI thực sự” không chỉ là tự phát triển công nghệ, mà là sở hữu và sử dụng những công nghệ tốt nhất thế giới vì lợi ích người dân.

Khái niệm “AI sovereignty” (chủ quyền AI) - chủ đề nổi bật tại hội nghị ở Ấn Độ, được hiểu là năng lực của một quốc gia trong việc phát triển, kiểm soát và quản trị các hệ thống AI theo khuôn khổ pháp lý, kinh tế và chiến lược riêng của mình.

Hội nghị cũng chứng kiến hàng loạt doanh nghiệp công nghệ Hoa Kỳ công bố khoản đầu tư lớn vào hạ tầng AI của Ấn Độ, nối tiếp những cam kết hàng tỷ USD đã được đưa ra từ năm trước. Những động thái này được cho là phù hợp với mục tiêu dài hạn của Tech Corps: xây dựng hệ sinh thái AI gắn với công nghệ Hoa Kỳ tại các quốc gia đối tác.

Ông Richard E. Swarttz, quyền Giám đốc Peace Corps, khẳng định: “AI là tương lai. Và với vị thế dẫn đầu không thể tranh cãi trong công nghệ, Mỹ và Tech Corps sẽ đi đầu trong việc mang lại lợi ích đó”.

Theo kế hoạch, tình nguyện viên Tech Corps sẽ phục vụ ở nước ngoài trong thời gian từ 12 đến 27 tháng, hoặc tham gia các vị trí làm việc trực tuyến. Một số đợt triển khai trực tiếp dự kiến bắt đầu từ mùa thu năm 2026. Tương tự Peace Corps truyền thống, tình nguyện viên sẽ được hỗ trợ nhà ở, chăm sóc y tế, trợ cấp sinh hoạt và nhận phần thưởng khi hoàn thành nhiệm vụ.

CỦNG CỐ ẢNH HƯỞNG LÂU DÀI

Bên cạnh Tech Corps, Nhà Trắng cũng công bố thêm một số sáng kiến khác tại hội nghị India AI, bao gồm National Champions Initiative – chương trình tích hợp công ty AI hàng đầu nước ngoài vào “bộ giải pháp xuất khẩu AI” được tùy chỉnh theo tiêu chuẩn Hoa Kỳ.

“Chúng tôi nhận thức rằng đối tác cần cơ hội xây dựng ngành công nghệ nội địa của riêng mình, và việc hỗ trợ điều này sẽ là phần quan trọng trong chương trình xuất khẩu”, Nhà Trắng nêu rõ.

Ngoài ra, Washington cũng công bố các sáng kiến mới nhằm giúp quốc gia đối tác vượt qua rào cản tài chính khi nhập khẩu “AI stack” của Hoa Kỳ, thông qua định chế quyền lực mềm khác như Ngân hàng Thế giới và Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ.

Trong cuộc đua AI toàn cầu, Tech Corps cho thấy Hoa Kỳ không chỉ dựa vào sức mạnh doanh nghiệp hay ngân sách quốc phòng, mà còn kết hợp ngoại giao, phát triển và công nghệ như một chiến lược tổng thể để củng cố ảnh hưởng lâu dài.