SpaceX có thể biến CEO Elon Musk thành tỷ phú nghìn tỷ USD

Hành trình trở thành tỷ phú nghìn tỷ USD đầu tiên trên thế giới của ông Elon Musk nhiều khả năng sẽ được thúc đẩy bởi tên lửa chứ không phải ô tô, khi SpaceX hiện chiếm gần hai phần ba tổng tài sản của CEO Tesla, CNBC nhận định.

SPACEX VƯỢT TESLA, TRỞ THÀNH TRỤ CỘT TÀI SẢN CỦA TỶ PHÚ MUSK

Theo Forbes, ông Musk đã trở thành người đầu tiên trong lịch sử vượt mốc 800 tỷ USD vào tuần trước, với tài sản ròng hiện khoảng 845 tỷ USD. Con số còn lớn hơn tổng tài sản của ba người giàu tiếp theo cộng lại – gồm hai nhà đồng sáng lập Google là Larry Page và Sergey Brin, cùng CEO Meta Mark Zuckerberg.

Khối tài sản chưa từng có của vị tỷ phú công nghệ tăng vọt sau khi hãng hàng không vũ trụ SpaceX mua lại startup trí tuệ nhân tạo và mạng xã hội xAI của chính ông. Theo một số tài liệu do CNBC xem xét, thương vụ định giá công ty hợp nhất ở mức 1.250 tỷ USD.

Với tỷ lệ sở hữu trong công ty hợp nhất ước tính khoảng 43%, phần vốn của CEO Musk sẽ được định giá trên 530 tỷ USD.

Các ưu tiên của nhà lãnh đạo nhiều khả năng đang dịch chuyển, tập trung hơn vào SpaceX so với Tesla. Thực tế đã được Tesla thừa nhận trong hồ sơ ủy quyền mới nhất, khi công ty lưu ý “phần lớn tài sản của ông Musk hiện đến từ các dự án kinh doanh khác”.

THƯƠNG VỤ SÁP NHẬP SPACEX – XAI VÀ BÀI TOÁN NIÊM YẾT

Năm ngoái, vị CEO xác nhận muốn đưa SpaceX lên sàn vào năm 2026, điều này sẽ khiến Tesla trở thành một phần kém quan trọng hơn trong khối tài sản có tính thanh khoản cao hiện nay. Tuy nhiên, ông Musk vẫn cần nhận được sự ủng hộ từ nhà đầu tư trên thị trường đại chúng, những người có thể không mặn mà với việc trả giá cao cho một công ty kết hợp giữa nhà thầu quốc phòng, doanh nghiệp vệ tinh và nhà phát triển mô hình AI đang “đốt tiền” để cạnh tranh với Google, OpenAI và Anthropic.

Theo nghiên cứu từ FedScout, SpaceX đã nhận hơn 20 tỷ USD từ các hợp đồng với chính phủ liên bang Hoa Kỳ, với nhiều hợp đồng giá trị cao hơn đang chờ phía trước. Ông Musk cũng mô tả thương vụ mua lại là bước tiếp theo hướng tới “trung tâm dữ liệu ngoài không gian”.

Ông Greg Martin, Giám đốc Điều hành tại Rainmaker Securities – đơn vị chuyên xử lý giao dịch cho công ty trước IPO – cho biết: “Việc tiếp cận thị trường vốn lớn hơn là điều hợp lý, đặc biệt với xAI, nơi có nhu cầu vốn gần như không đáy”.

Hiện xAI đang bị các cơ quan chức năng tại châu Âu, châu Á, Australia và bang California điều tra, sau khi trình tạo hình ảnh Grok của công ty cho phép người dùng tạo và chia sẻ hình ảnh khiêu dâm giả mạo (deepfake) của trẻ em và phụ nữ.

Chưa rõ việc sáp nhập có cần phải trải qua quá trình rà soát pháp lý hay không. Trong tuần trước, nhóm thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ đã kêu gọi Lầu Năm Góc điều tra SpaceX liên quan đến các nhà đầu tư Trung Quốc chưa được công bố của công ty.

Trong khi đó, Tỷ phú Musk vẫn còn một động lực lớn để duy trì sự tập trung vào Tesla. Cuối năm ngoái, cổ đông đã bỏ phiếu thông qua gói thù lao mới có giá trị lên tới 1.000 tỷ USD cho nhà lãnh đạo, chi trả theo 12 đợt, nếu Tesla đạt được các cột mốc nhất định trong thập kỷ tới, bao gồm tăng vốn hóa thị trường và một số thành tựu vận hành. Đợt cổ phiếu đầu tiên sẽ được chi trả nếu Tesla đạt vốn hóa 2.000 tỷ USD, cao hơn khoảng 460 tỷ USD so với mức định giá hiện tại.

Trong hồ sơ ủy quyền mô tả kế hoạch, Tesla cho biết cấu trúc gói thù lao nhằm mục tiêu “ngăn CEO Elon Musk ưu tiên các dự án kinh doanh khác”.

Tuy nhiên, Giáo sư luật doanh nghiệp và chứng khoán Dorothy Lund từ Đại học Columbia bày tỏ với CNBC qua email rằng chiến lược có thể không hiệu quả.

“Ông Musk hiện đang đàm phán các gói thù lao tại từng công ty, đa số hội đồng quản trị cố gắng lôi kéo sự chú ý thông qua tiền lương”, bà Lund viết. “Nếu SpaceX/xAI mang lại nhiều tiền hơn và tỷ lệ sở hữu lớn hơn, thì gói thù lao tại Tesla có thể trở nên kém hấp dẫn”.

Trước khi mua lại xAI, vị tỷ phú sở hữu khoảng 42% SpaceX và kiểm soát 80% quyền biểu quyết, theo báo cáo từ FCC. Trong khi đó, tỷ lệ sở hữu hiện tại của CEO Musk tại Tesla nằm trong khoảng 11% đến 15% số cổ phần đang lưu hành, tùy theo cách tính phần sở hữu, theo loạt hồ sơ công khai.

Trong bối cảnh giá trị thương hiệu và doanh số bán ô tô của Tesla có phần đình trệ, còn dự án robotaxi và robot hình người được hứa hẹn từ lâu vẫn trong quá trình phát triển, giá cổ phiếu công ty ghi nhận giảm khoảng 9% từ đầu năm đến nay.

Dựa trên tỷ lệ sở hữu của CEO Musk tại SpaceX, và giả định cổ phiếu Tesla đi ngang, công ty tên lửa và AI này sẽ cần đạt mức định giá khoảng 1.600 tỷ USD để người giàu nhất thế giới chính thức trở thành tỷ phú nghìn tỷ USD.

ĐẾ CHẾ X VÀ THAM VỌNG TRỞ THÀNH TỶ PHÚ NGHÌN TỶ USD

Ông Ross Gerber, CEO công ty đầu tư Gerber Kawasaki, cho rằng ông Musk sẽ không bao giờ muốn đưa SpaceX lên sàn như một thực thể độc lập. Thay vào đó, ông Gerber kỳ vọng sẽ thấy SpaceX sáp nhập với Tesla, và suy đoán rằng công ty hợp nhất có thể niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán New York với mã chứng khoán X – mã từng thuộc về US Steel.

Ông Gerber là nhà đầu tư Tesla lâu năm và hiện nắm giữ cổ phần SpaceX sau khi Gerber Kawasaki hậu thuẫn thương vụ mua lại Twitter vào năm 2022. CEO Musk sau đó đổi tên Twitter thành X và sáp nhập mạng xã hội với xAI vào năm ngoái.

Theo ông Gerber, việc hợp nhất đế chế của tỷ phú Musk là điều hợp lý, cho phép ông thực hiện giấc mơ điều hành tập đoàn khổng lồ duy nhất dưới thương hiệu X.