SpaceX thâu tóm xAI, tham vọng của CEO Elon Musk ngày càng lớn

SpaceX vừa thâu tóm xAI, theo công ty này thông báo vào đầu tuần, qua đó hợp nhất hai doanh nghiệp tham vọng nhất của tỷ phú Elon Musk, CNN Business đưa tin.

“Đây không chỉ là chương tiếp theo, mà là cả một cuốn sách mới trong sứ mệnh của SpaceX và xAI”, CEO Musk cho biết trong tuyên bố đăng trên website của SpaceX.

THƯƠNG VỤ SÁP NHẬP LÀM RUNG CHUYỂN NGÀNH CÔNG NGHỆ

Thương vụ sáp nhập có thể được xem là dấu hiệu cho thấy xAI cần vốn để cạnh tranh trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo đang tăng trưởng nhanh chóng, đồng thời phản ánh tầm quan trọng của công nghệ tiên tiến đối với tương lai của hoạt động thám hiểm không gian.

Theo PitchBook, tổ chức nghiên cứu theo dõi định giá doanh nghiệp tư nhân, SpaceX được định giá 800 tỷ USD trong đợt giao dịch cổ phần thứ cấp vào tháng 12/2025, còn xAI được định giá 230 tỷ USD trong vòng gọi vốn gần nhất vào tháng 1.

Động thái cũng cho thấy cuộc chạy đua giữa các tập đoàn công nghệ, bao gồm cả loạt công ty thuộc sở hữu của tỷ phú Musk, nhằm giành thêm tài nguyên tính toán để phục vụ bước tiến trí tuệ nhân tạo.

“Những tiến bộ hiện nay của AI phụ thuộc phần nhiều vào trung tâm dữ liệu trên mặt đất, vốn đòi hỏi lượng điện năng và hệ thống làm mát khổng lồ”, ông Musk viết. “Vì vậy, giải pháp hợp lý duy nhất là chuyển nỗ lực tiêu tốn tài nguyên này tới một nơi có nguồn năng lượng và không gian dồi dào”.

TRUNG TÂM DỮ LIỆU AI TRONG KHÔNG GIAN

Cuối tuần trước, SpaceX đã xin phép Ủy ban Truyền thông Liên bang Hoa Kỳ (FCC) để phóng một chòm vệ tinh gồm 1 triệu vệ tinh lên quỹ đạo. Hồ sơ cho biết mục tiêu phóng nhằm cung cấp mạng lưới trung tâm dữ liệu chạy bằng năng lượng mặt trời, “đáp ứng sự tăng trưởng bùng nổ của nhu cầu dữ liệu do AI thúc đẩy”.

CEO Elon Musk ước tính “cách rẻ nhất để tạo ra năng lực tính toán cho AI sẽ là ngoài không gian” trong vòng hai đến ba năm tới.

Vị tỷ phú là lãnh đạo công nghệ mới nhất kêu gọi tăng cường năng lực tính toán trong kỷ nguyên AI. CEO Nvidia Jensen Huang từng chia sẻ với CNBC vào năm ngoái rằng mô hình AI thế hệ mới có thể cần lượng điện năng “gấp 100 lần” so với mô hình cũ. Theo Goldman Sachs, AI được dự báo sẽ khiến nhu cầu điện của trung tâm dữ liệu tăng 165% vào năm 2030.

Hầu hết Big Tech cũng rót hàng tỷ USD vào hạ tầng liên quan đến AI để đáp ứng nhu cầu này. Tuần trước, Microsoft cho biết đã chi 37,5 tỷ USD trong quý cuối cùng của năm 2025 cho một số khoản đầu tư vốn như trung tâm dữ liệu, trong khi Meta chi 22,14 tỷ USD.

Cùng lúc đó, người dân Hoa Kỳ tỏ ra e ngại khi hóa đơn tiền điện tăng vọt. Phân tích từ Bloomberg News năm ngoái cho thấy tại khu vực gần trung tâm dữ liệu, chi phí điện tăng tới 267% so với năm năm trước.

Tuy nhiên, hóa đơn tiền điện tăng cao không phải là mối lo ngại duy nhất liên quan đến công nghệ này.

xAI của CEO Musk cũng sở hữu nền tảng mạng xã hội X, nơi chatbot Grok gần đây bị chỉ trích vì tạo ra hình ảnh mang tính khiêu dâm, chủ yếu nhắm vào phụ nữ, trong đó có nhiều người là nhân vật có thật. Chatbot này từng bị chỉ trích vào năm ngoái vì đăng tải loạt nội dung bạo lực và bài Do Thái, điều mà công ty sau đó phải xin lỗi và quy trách nhiệm cho bản cập nhật hệ thống.

Dù vậy, nhà đầu tư vẫn xếp hàng để rót tiền vào AI. Tháng 1, xAI thông báo huy động được 20 tỷ USD từ nhà đầu tư, trong đó có Fidelity Management & Research Company và Cơ quan Đầu tư Qatar.

SỰ GIAO THOA GIỮA CÁC CÔNG TY CỦA TỶ PHÚ ELON MUSK

Trên thực tế, đã có rất nhiều sự giao thoa giữa xAI và SpaceX từ trước khi thương vụ thâu tóm diễn ra. Nhiều nhân viên làm việc đồng thời tại cả hai công ty, chẳng hạn như ông Christopher Stanley, kỹ sư an ninh cấp cao của SpaceX từ năm 2018, đồng thời giữ vị trí Giám đốc cấp cao phụ trách kỹ thuật an ninh của X từ năm 2022.

Tuy nhiên, một số người từng làm việc tại xAI đã công khai bày tỏ lo ngại rằng hai công ty có thể xảy ra xung đột văn hóa.

“xAI tự hào với tinh thần ‘làm nhanh, chấp nhận phá vỡ’, cơ cấu phẳng, hành động trước rồi mới đặt câu hỏi. Không hoàn toàn như vậy, nhưng đang cố gắng hướng tới. Tôi có linh cảm rằng nhiều người ở xAI sẽ bị sốc văn hóa khi làm việc với SpaceX”, ông Benjamin De Kraker, cựu nhân viên trong nhóm dữ liệu con người của xAI, viết.

CEO Musk xác nhận vào tháng 12 rằng đang lên kế hoạch cho SpaceX, công ty được thành lập năm 2002, thực hiện phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Thương vụ ra mắt Phố Wall được cho là có thể đạt mức định giá khoảng 1.500 tỷ USD, trở thành một trong những đợt IPO lớn nhất lịch sử. Và đó còn là câu chuyện trước khi SpaceX sáp nhập với xAI.

Cả SpaceX lẫn xAI đều không gặp khó khăn trong việc huy động tiền từ nhà đầu tư. Tuy nhiên, việc trở thành công ty đại chúng sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao hơn nữa khả năng gọi vốn.

Điều đó có thể làm gia tăng thêm khối tài sản khổng lồ của ông Musk. Theo bảng xếp hạng tỷ phú thời gian thực từ Bloomberg, tài sản của vị CEO hiện ở mức 676 tỷ USD, đưa ông trở thành người giàu nhất thế giới. Việc SpaceX và xAI cùng niêm yết công khai có thể khiến giá trị tài sản ròng tăng mạnh hơn nữa.