Startup robot Singapore thu hút sự chú ý với công nghệ ấn tượng và xuất thân bí ẩn

Khi giới chuyên gia trong lĩnh vực trí tuệ hiện thân (embodied intelligence) bàn về startup được nhắc đến nhiều nhất nhưng cũng bí ẩn nhất năm 2025, nhiều người chỉ ra cái tên Sharpa, đặt trụ sở tại Singapore, theo KrASIA.

MÀN RA MẮT GÂY CHOÁNG NGỢP CỦA STARTUP “KÍN TIẾNG”

Tại Hội nghị robot ICRA vào tháng 5 năm ngoái, màn trình diễn của Sharpa đã thu hút đông đảo người xem. Một bàn tay khéo léo kích thước như tay người có thể bóc trứng, cắt bằng kéo và thực hiện chuyển động tinh tế với độ chính xác như thật. Mỗi đầu ngón tay được trang bị khoảng 1.000 cảm biến xúc giác.

Robot hình người Sharpa North sử dụng bàn tay khéo léo SharpaWave, cho phép thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau, bao gồm cả chụp ảnh. Nguồn ảnh: Sharpa.

“Sản phẩm khiến tôi choáng ngợp”, một nhà đầu tư chia sẻ. “Tôi đã liên hệ từ tháng 8, nhưng công ty không mặn mà gặp gỡ. Đến giờ tôi vẫn không biết ai là người đứng đầu”. Một nhà đầu tư khác cũng chia sẻ trải nghiệm tương tự: “Tôi nghe nói có thể liên hệ thông qua đội đầu tư của Hesai Technology, nhưng khi đề nghị trao đổi về việc gọi vốn của Sharpa, tôi đã bị từ chối”.

Cảm giác bí ẩn này không chỉ dừng lại ở giới đầu tư. Một số doanh nhân trong lĩnh vực robot cho biết rất muốn mua SharpaWave, bàn tay robot khéo léo có giá khoảng 50.000 USD, nhưng gần như không thể mua được. Một chuyên gia nghiên cứu trí tuệ hiện thân mô tả phần cứng của Sharpa là “bàn tay robot tốt nhất thị trường”, nhưng chia sẻ công ty đã hết hàng khi ông liên hệ vào cuối năm 2025. Thay vào đó, vị này được mời đến thử nghiệm phần cứng tại văn phòng của Sharpa ở Thượng Hải.

Sharpa lần đầu tiên xuất hiện công khai trong khuôn khổ Triển lãm CES 2026. Mới chưa đầy một năm tuổi, công ty đã ra mắt Sharpa North, robot hình người được trang bị bàn tay khéo léo do chính hãng phát triển và hệ thống điều khiển tự học. Trên sân khấu, robot chơi bóng bàn, gấp chong chóng và chụp ảnh bằng camera với độ chính xác rõ rệt.

NGUỒN GỐC CỦA SHARPA

Trong nhiều tháng, thị trường liên tục đồn đoán ai đứng sau Sharpa. Gần đây, câu trả lời đã xuất hiện. Theo LatePost, công ty được sáng lập bởi nhóm David Li, Xiang Shaoqing và Sun Kai – lần lượt là CEO, CTO và nhà khoa học trưởng tại Hesai Technology.

Trang web của Hesai mô tả công ty là nhà cung cấp LiDAR ô tô lớn nhất thế giới, được biết LiDAR là công nghệ phát hiện và đo khoảng cách bằng ánh sáng. Tên Hesai được cho là bắt nguồn từ “San Jose” ở Thung lũng Silicon, nơi ba nhà sáng lập từng học tập và khởi nghiệp. Hesai là cái tên quen thuộc trong cả lĩnh vực xe tự hành lẫn robot.

Điển hình nhất, Xiaomi đã chọn Hesai làm nhà cung cấp LiDAR cho mẫu ô tô đầu tiên của hãng. Trong bản cáo bạch IPO năm 2020, Hesai cho biết đã bắt đầu xuất xưởng thiết bị LiDAR cho ứng dụng robot, bao gồm giao hàng không người lái và robot vệ sinh. Hiện nay, nhiều công ty trí tuệ hiện thân như Unitree Robotics và Vbot đều sử dụng cảm biến của Hesai.

Robot cũng trở thành một phần trong câu chuyện trên thị trường chứng khoán của Hesai. Sau khi niêm yết tại Hong Kong vào tháng 9/2025, bên cạnh việc đã niêm yết tại Hoa Kỳ, giá cổ phiếu của Hesai ban đầu giảm trước khi phục hồi nhờ báo cáo kết quả kinh doanh quý 3 tích cực. Công ty cho biết đã hoàn thành mục tiêu lợi nhuận cả năm sớm hơn dự kiến, với hơn 60.000 thiết bị LiDAR được giao cho lĩnh vực robot, tăng hơn 1.300% so với cùng kỳ năm trước. Giám đốc Tài chính Andrew Fan cho rằng kết quả đến từ nhu cầu mạnh mẽ của khách hàng trong lĩnh vực hỗ trợ lái xe và robot.

Cùng báo cáo, CEO Li cũng đề cập đến tham vọng dài hạn: “Nhìn về thập kỷ tới, công ty sẽ tích cực chuyển mình nhằm tạo ra kỷ nguyên mới về nhận thức và tương tác giữa ô tô và robot”.

Việc Sharpa được thành lập cho thấy ông Li và đồng sáng lập không muốn chỉ dừng lại ở vai trò nhà cung cấp linh kiện. Nền tảng của nhóm phần nào lý giải cho bước chuyển mình. CEO Li học ngành robot tại Đại học Thanh Hoa và lấy bằng tiến sĩ về điều khiển chuyển động tại Đại học Illinois Urbana-Champaign. Nhà khoa học trưởng Sun có bằng tiến sĩ kỹ thuật cơ khí tại Đại học Stanford. CTO Xiang, cũng là cựu sinh viên Thanh Hoa, sở hữu hai bằng thạc sĩ về kỹ thuật điện và cơ khí tại Stanford, đồng thời từng làm kỹ sư tích hợp hệ thống iPhone.

Từ nghiên cứu robot, thiết kế cơ khí cho đến triển khai ngoài thực tế, bộ ba đã dành nhiều năm kết nối nghiên cứu học thuật với kỹ thuật công nghiệp.

Và bộ ba không phải là những người duy nhất “rẽ ngang” như vậy. Các nhóm chuyên gia lĩnh vực xe tự hành ngày càng có xu hướng chuyển sang trí tuệ hiện thân, tạo ra những startup như Tars, do cựu nhà khoa học Huawei Chen Yilun sáng lập. Công ty được cho là đã huy động 1,7 tỷ RMB (238 triệu USD) trong vòng gọi vốn thiên thần.

“Điểm chung giữa LiDAR ô tô và trí tuệ hiện thân là khả năng nhận thức không gian”, một cố vấn tài chính trong lĩnh vực cho biết. Theo ông, sự giao thoa là lý do khiến nhiều nhà đầu tư nghi ngờ có mối liên hệ chặt chẽ giữa Sharpa và Hesai.

Sharpa đặt trụ sở chính tại Singapore và vận hành một văn phòng ở Thượng Hải, nơi Hesai đặt đại bản doanh. Cách bố trí cho phép công ty quản lý các mối quan hệ đối tác toàn cầu, đồng thời vẫn bám sát hệ sinh thái sản xuất và chuỗi cung ứng của Trung Quốc.

MỐI LIÊN HỆ VỚI HESAI

Tuy nhiên, một câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ: vì sao Sharpa lại đăng ký tại Singapore và hoạt động “kín tiếng” như vậy?

Câu trả lời có thể bắt nguồn từ bước ngoặt trong quá trình mở rộng quốc tế của Hesai. Trước và sau khi niêm yết tại Hoa Kỳ vào năm 2023, CEO Li từng trả lời trong các cuộc phỏng vấn rằng Hesai định vị mình là công ty toàn cầu, trong đó Hoa Kỳ chiếm tỷ trọng lớn về hoạt động kinh doanh – tạo nên bộ hồ sơ hấp dẫn đối với nhà đầu tư nước ngoài.

Câu chuyện đã thay đổi vào tháng 1/2024, khi Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ đưa Hesai vào danh sách “công ty quân sự Trung Quốc”, khiến cổ phiếu doanh nghiệp bị bán tháo. Hesai đã đệ đơn kiện phản đối quyết định nhưng thua kiện tại Tòa án Quận Columbia vào tháng 7/2025. Vấn đề này đến nay vẫn chưa được giải quyết.