Tham vọng bán dẫn của Ấn Độ: Tự chủ sản xuất chip vào cuối năm 2025

“Khi tình thế khó khăn, bạn có thể đặt niềm tin vào chúng tôi”, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi khẳng định khi chính thức công bố bộ vi xử lý 32-bit nội địa đầu tiên, theo Tech Wire Asia.

Con chip mang tên Vikram, được phát triển bởi Phòng thí nghiệm Bán dẫn thuộc Tổ chức Nghiên cứu Không gian Ấn Độ (ISRO), đánh dấu bước khởi đầu của Ấn Độ trong hành trình tự chủ sản xuất chất bán dẫn. Tham vọng mới chỉ bắt đầu từ bốn năm trước và nước này kỳ vọng có thể sớm thương mại hoá sản phẩm.

Ông Modi cho biết sản xuất chip thương mại sẽ chính thức khởi động vào cuối năm 2025, đưa Ấn Độ từ vị thế nhập khẩu trở thành quốc gia sản xuất bán dẫn.

NHỮNG “CON SỐ THAM VỌNG”

Ấn Độ cam kết đầu tư tới 18 tỷ USD cho 10 dự án bán dẫn, được coi là một trong những khoản đầu tư công nghiệp lớn nhất lịch sử của đất nước. Chính phủ phân bổ 9,1 tỷ USD thông qua chương trình khuyến khích sản xuất liên kết (PLI), trong đó 7,8 tỷ USD dành cho các dự án đã được phê duyệt.

Thị trường Ấn Độ cũng cho thấy tốc độ tăng trưởng nhanh chóng, từ 38 tỷ USD năm 2023 lên dự kiến 45–50 tỷ USD trong giai đoạn 2024–2025. Mục tiêu của chính phủ là đạt quy mô 100–110 tỷ USD vào năm 2030, một cột mốc đầy tham vọng đòi hỏi Ấn Độ phải duy trì tốc độ tăng trưởng mà ít quốc gia đạt được trong lĩnh vực bán dẫn.

Quy mô tài chính khổng lồ phản ánh cả cơ hội lẫn rủi ro. Việc xây dựng ngành công nghiệp bán dẫn cạnh tranh đòi hỏi vốn đầu tư dài hạn, trong khi khả năng thành công thương mại lại không thể chắc chắn. Nhiều quốc gia như Malaysia hay Thái Lan từng theo đuổi tham vọng tương tự nhưng gặp khó trong việc cạnh tranh toàn cầu.

TỪ THỬ NGHIỆM ĐẾN SẢN XUẤT THƯƠNG MẠI

Nhà máy CG Power tại Sanand, Gujarat, khai trương vào tháng 8/2024, hiện là cơ sở lắp ráp và kiểm định bán dẫn đầu tiên đi vào hoạt động tại Ấn Độ. Cơ sở xử lý khoảng 500.000 đơn vị/ngày, trong tương lai, Ấn Độ có kế hoạch nâng công suất lên 14,5 triệu đơn vị/ngày. CG-Semi kỳ vọng sẽ xuất xưởng những lô chip “Made in India” thương mại đầu tiên từ đây.

Tuy nhiên, bộ vi xử lý Vikram cũng phản ánh hạn chế rõ rệt. Sản phẩm sản xuất bằng công nghệ CMOS 180 nanomet, vốn phù hợp cho ứng dụng vũ trụ nhưng đã lạc hậu so với tiến bộ 3 nanomet đang thống trị ngành sản xuất hiện đại.

Ấn Độ hiện dựa nhiều vào hợp tác quốc tế. Nổi bật là khoản đầu tư 2,7 tỷ USD của Micron Technology tại Gujarat và dự án gần 11 tỷ USD của Tata Electronics hợp tác với Tập đoàn Powerchip Semiconductor (Đài Loan). Những thỏa thuận này giúp chuyển giao công nghệ và chuyên môn, nhưng đồng thời cũng nhấn mạnh sự phụ thuộc vào kiến thức và thiết bị nước ngoài. Dù vậy, các khoản đầu tư hợp tác quốc tế mang lại bước đệm quan trọng để Ấn Độ tích lũy kiến thức sản xuất và quản lý chuỗi cung ứng.

Việc Vikram được chế tạo bằng công nghệ 180nm CMOS - công nghệ tiên tiến từ những năm 2000 - đồng nghĩa với việc Ấn Độ đang đi sau hơn hai thập kỷ so với chuẩn thương mại hiện nay. Trong khi điện thoại thông minh cao cấp hiện sử dụng chip 3nm, thậm chí thiết bị tầm trung cũng phổ biến ở mức 7–14nm, thì 180nm chỉ phù hợp với những ứng dụng chuyên biệt và ít yêu cầu hiệu năng.

NĂNG LỰC THIẾT KẾ VÀ NGUỒN NHÂN LỰC

Ấn Độ hiện đóng góp khoảng 20% thiết kế bán dẫn toàn cầu. Đặc biệt, hai trung tâm thiết kế 3 nanomet tại Noida và Bengaluru đã đưa Ấn Độ vào nhóm ít quốc gia sở hữu năng lực thiết kế tiên tiến.

Tuy nhiên, năng lực thiết kế khác biệt đáng kể với sản xuất. Thiết kế đòi hỏi kỹ năng phần mềm và sáng tạo, trong khi sản xuất lại phụ thuộc nhiều vào kỹ thuật quy trình, tối ưu hóa sản lượng và quản lý chuỗi cung ứng. Chính phủ Ấn Độ cho biết đã đào tạo hơn 60.000 sinh viên liên quan đến bán dẫn, song giới chuyên môn nhận định nhu cầu nhân lực thực tế còn lớn hơn nhiều.

Tham vọng bán dẫn của Ấn Độ nhen nhóm trong bối cảnh thế giới tìm cách đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Đài Loan hiện sản xuất hơn 60% chip toàn cầu và tới 90% chip tiên tiến, tạo ra rủi ro tập trung mà nhiều chính phủ muốn giảm bớt.

Nhật Bản cam kết đầu tư 68 tỷ USD vào Ấn Độ, bao gồm cả hợp tác bán dẫn, cho thấy sự quan tâm quốc tế đối với địa điểm sản xuất thay thế. Song thỏa thuận như vậy thường đi kèm giới hạn về chuyển giao công nghệ và ràng buộc cạnh tranh.

Trong khi đó, các chương trình như Đạo luật CHIPS của Hoa Kỳ hay European Chips Act cũng đang đổ nguồn lực lớn vào ngành bán dẫn. Điều này tạo ra cả cơ hội lẫn thách thức, khi Ấn Độ phải cạnh tranh gay gắt để thu hút vốn và nhân tài trong “sân chơi” toàn cầu ngày càng “chật chội”.

Sản xuất bán dẫn là ngành có rào cản gia nhập khổng lồ. Một nhà máy hiện đại đòi hỏi: vốn đầu tư từ 10-20 tỷ USD, ít nhà cung ứng thiết bị chuyên dụng, kinh nghiệm quy trình, và khả năng duy trì tỷ lệ thành phẩm đạt chuẩn toàn cầu.

Hiện các dự án hiện tại của Ấn Độ tập trung vào lắp ráp, kiểm định và sản xuất thế hệ cũ, thay vì công nghệ tiên tiến. Đây là nền tảng ban đầu, nhưng để cạnh tranh với Đài Loan, Hàn Quốc hay Trung Quốc, Ấn Độ cần có bước tiến lớn về công nghệ lẫn chuỗi cung ứng. Việc xây dựng hệ thống nhà cung cấp nguyên liệu, hóa chất và linh kiện chuyên biệt cũng đòi hỏi nhiều năm đầu tư bền bỉ.

THỰC TẾ THỊ TRƯỜNG VÀ TRIỂN VỌNG

Các nhà quan sát nhấn mạnh giữa tuyên bố chính sách và thực tế thương mại rất khác biệt. Ngoài ra, việc sản xuất chip thử nghiệm cũng rất khác so với sản xuất quy mô lớn, cả về chi phí lẫn chất lượng cạnh tranh.

Theo ông Sanjeev Srivastava (Delta Electronics India), “ngành bán dẫn tại Ấn Độ mới chỉ thực sự bắt đầu trong 1–2 năm trở lại đây”. Trong khi đó, ông Shitendra Bhattacharya (Emerson) cho rằng chip sản xuất tại Ấn Độ không chỉ hướng tới thị trường toàn cầu mà còn phục vụ nhu cầu nội địa đang tăng nhanh – yếu tố giúp ngành có điểm tựa tăng trưởng.

Lợi ích về kinh tế như tạo thêm việc làm và thúc đẩy các ngành liên quan vẫn chỉ là lý thuyết cho đến khi sản xuất thương mại thực sự diễn ra.

Tham vọng bán dẫn của Ấn Độ đã có những bước tiến ban đầu, với nhiều cơ sở hạ tầng đi vào hoạt động và sự tham gia của các tập đoàn quốc tế. Năng lực thiết kế và thế mạnh về kỹ sư phần mềm cũng là lợi thế, trong khi các gói hỗ trợ tài chính của chính phủ giúp giảm bớt rào cản truyền thống.

Tuy nhiên, việc chuyển từ năng lực hiện có sang sản xuất bán dẫn cạnh tranh toàn cầu vẫn vấp phải hoài nghi lớn. Sự phức tạp về kỹ thuật, vốn và áp lực cạnh tranh quốc tế là những thách thức mà hỗ trợ chính sách đơn thuần khó có thể giải quyết.

Khoảng thời gian 12–18 tháng tới sẽ là phép thử quan trọng, khi Ấn Độ bắt đầu sản xuất thương mại và mở rộng quy mô. Thành công hay thất bại sẽ phụ thuộc vào tỷ lệ thành phẩm, chi phí sản xuất và chất lượng đáp ứng chuẩn mực toàn cầu.

Lời khẳng định của ông Modi rằng “khi tình thế khó khăn, hãy đặt cược vào Ấn Độ” sẽ sớm được kiểm chứng, khi đất nước nỗ lực biến tham vọng bán dẫn thành hiện thực. Kết quả thời gian tới không chỉ định hình tương lai công nghệ của Ấn Độ, mà còn ảnh hưởng đến cán cân chuỗi cung ứng toàn cầu trong ngành công nghiệp chiến lược hàng đầu thế giới.