Thị trường di động Ấn Độ: Xiaomi bất lợi, Apple được ưu ái

Theo thông tin từ các phương tiện truyền thông, mới đây, một tòa án ở Karnataka, Ấn Độ đã bác bỏ đơn khiếu nại của Xiaomi Ấn Độ đối với việc các cơ quan thực thi pháp luật của quốc gia này thu giữ tài sản trị giá 55,51 tỷ Rupee (khoảng 680 triệu USD). Đáp lại vấn đề trên, người phụ trách của Tập đoàn Xiaomi cho biết trong phản hồi mới nhất rằng: "Chúng tôi đang nghiên cứu sự việc và chờ phán quyết bằng văn bản".

Trước đó, vào ngày 27/4/2022, Cục thực thi pháp luật Ấn Độ ra thông báo cho biết đã thu giữ tài sản trị giá 55,51 tỷ Rupee trong tài khoản ngân hàng của Công ty Xiaomi Ấn Độ. Lý do mà phía Ấn Độ đưa ra cho việc thu giữ là Xiaomi và các công ty con ở Ấn Độ đã chuyển tiền bất hợp pháp cho các thực thể nước ngoài bằng cách giả vờ trả tiền bản quyền, điều này đã vi phạm các điều khoản liên quan của Đạo luật kiểm soát ngoại hối năm 1999 của Ấn Độ.

Nguyên nhân dẫn đến tranh chấp kéo dài gần một năm nay là do Xiaomi và Ấn Độ có quan điểm khác nhau về tiền bản quyền, bao gồm cả phí cấp phép bằng sáng chế, có nên được đưa vào phạm vi khai báo hải quan hay không.

Việc phát triển điện thoại thông minh đã kéo theo một lượng lớn các tiêu chuẩn kỹ thuật ra đời. Ví dụ như, các tiêu chuẩn công nghệ truyền thông chính (tiêu chuẩn 4G/5G) hiện đang được sử dụng trong ngành điện thoại di động, mà quyền sở hữu trí tuệ thuộc về các nhà cung cấp dịch vụ công nghệ truyền thông như Qualcomm và Ericsson. Khi các thương hiệu điện thoại di động sử dụng các tiêu chuẩn này, họ cần xin phép hãng để sử dụng chúng, do đó hình thành nhượng quyền về bằng sáng chế điện thoại thông minh.

Theo cáo buộc của Bộ Tài chính Ấn Độ, khi Xiaomi Ấn Độ nhập khẩu điện thoại di động Xiaomi và linh kiện điện thoại di động từ nước ngoài, tiền bản quyền cũng phải được đưa vào tờ khai hải quan, nhưng Xiaomi đã không khai báo nên phải nộp thuế. Thuế được tính từ ngày 1 tháng 4 năm 2017 đến ngày 30 tháng 6 năm 2020, tổng cộng là 6,53 tỷ Rupee (tương đương 550 triệu NDT). Khi tranh chấp nổ ra vào năm 2022, Xiaomi đã trả lời truyền thông rằng tiền bản quyền bao gồm phí cấp phép bằng sáng chế có nên được tính vào giá hàng hóa nhập khẩu hay không là một vấn đề phức tạp ở tất cả các quốc gia. Về vấn đề này, Xiaomi sẽ tiếp tục làm việc với các cơ quan có liên quan của Ấn Độ.

Song song với vấn đề thuế quan giữa Xiaomi và Ấn Độ, thị phần của công ty này tại Ấn Độ cũng đang bị thu hẹp. Theo IDC, thị trường điện thoại thông minh Ấn Độ năm 2022 có 144 triệu chiếc được xuất xưởng (thấp nhất kể từ năm 2019), giảm 10% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong số đó, các lô hàng của Xiaomi tại thị trường Ấn Độ vào năm 2022 đã vượt quá 30 triệu chiếc, đứng đầu với thị phần 21%. Tuy nhiên, trong quý đầu tiên của năm 2023, thị trường điện thoại thông minh Ấn Độ đã có một khởi đầu khó khăn, với số lượng hàng xuất xưởng lần đầu tiên giảm 20% so với cùng kỳ năm ngoái. Thị trường vẫn đang gặp khó khăn về nguồn cầu, kênh phân phối vẫn dễ bị ảnh hưởng bởi tồn đọng hàng tồn kho. Trong quý, Samsung đứng đầu về số lượng xuất xưởng, với 21% thị phần và xuất xưởng 6,3 triệu chiếc. OPPO vượt qua vivo và Xiaomi với 5,5 triệu máy xuất xưởng, đứng thứ hai. Xiaomi tụt xuống vị trí thứ 4 với 5 triệu chiếc xuất xưởng.

APPLE ĐỂ MẮT TỚI THỊ TRƯỜNG ẤN ĐỘ

Trong khi Xiaomi đang gặp vấn đề với chính phủ Ấn Độ thì Apple đã và đang tìm cơ hội “đánh chiếm” thị trường. Trước một đơn xin giải thể 680 triệu USD của Xiaomi bị từ chối, Apple đã có một cuộc hội đàm với thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại New Delhi.

Theo Tech163 đưa tin, nhà sản xuất chính của Apple, Foxconn Technology Group, có kế hoạch xây dựng một nhà máy mới ở bang Karnataka, miền nam Ấn Độ, nơi sẽ sản xuất tới 20 triệu chiếc iPhone mỗi năm và dự kiến ​​sử dụng 50.000 lao động. Ngoài ra, Foxconn cũng dự định sản xuất cả iPad và một số thiết bị khác tại quốc gia này. 

Theo phân tích của JPMorgan, đến năm 2025, cứ 4 chiếc iPhone thì có 1 chiếc được sản xuất tại Ấn Độ. JPMorgan Chase tin rằng đến cuối năm 2023, Apple sẽ chuyển 5% sản lượng iPhone 14 sang Ấn Độ, nơi đây là thị trường điện thoại thông minh lớn thứ hai thế giới sau Trung Quốc. JPMorgan Chase cũng kỳ vọng đến năm 2025, tỷ lệ sản phẩm Apple sản xuất bên ngoài Trung Quốc sẽ tăng lên 25%, những sản phẩm này bao gồm cả Mac, iPad, Apple Watch và AirPods. Hiện tại, chỉ có 5% sản phẩm của Apple được sản xuất bên ngoài Trung Quốc.

Nói về động thái chính phủ Ấn Độ đối với các nhà sản xuất điện thoại di động Trung Quốc, một số chuyên gia trong ngành làm việc tại Ấn Độ đã phân tích rằng lý do cốt lõi là vì "Made in India". Theo đó, "Made in India" thuộc chiến lược quốc gia của Ấn Độ, chủ yếu được chia thành hai kế hoạch để thực hiện.

Một là kế hoạch sản xuất theo giai đoạn. Trong giai đoạn đầu của ngành điện thoại di động, chính phủ Ấn Độ đã thu hút các thương hiệu điện thoại di động Trung Quốc như Xiaomi, OPPO và vivo thâm nhập thị trường Ấn Độ thông qua nhiều chính sách ưu đãi. Khi thương hiệu này gia nhập, Ấn Độ sẽ tăng dần tỷ lệ thuế quan của linh kiện điện thoại di động, do đó chuỗi cung ứng điện thoại di động nước ngoài sẽ dần dần di chuyển sang Ấn Độ. Bằng cách này, sau vài năm phát triển, Ấn Độ đã có một chuỗi cung ứng điện thoại di động hoàn chỉnh.

Hai là có chương trình khuyến khích sản xuất công nghiệp. Hiện tại, Ấn Độ đã đưa ra các kế hoạch khuyến khích kinh tế liên quan cho hơn mười ngành công nghiệp, bao gồm chất bán dẫn, phương tiện năng lượng mới, mô-đun quang điện mặt trời. Ví dụ, đối với chuỗi ngành bán dẫn, chính phủ Ấn Độ đã phê duyệt kế hoạch khuyến khích trị giá khoảng 10 tỷ USD vào ngày 15/12/2021, thu hút các nhà sản xuất chất bán dẫn lớn trên toàn cầu sử dụng Ấn Độ làm cơ sở sản xuất.

Đầu năm 2019, chính phủ Ấn Độ đã sửa đổi "Chính sách điện tử quốc gia", nhằm thúc đẩy sự phát triển của ngành sản xuất và thiết kế hệ thống điện tử của Ấn Độ, khuyến khích và thúc đẩy khả năng phát triển linh kiện cốt lõi, đồng thời thúc đẩy Ấn Độ trở thành trung tâm toàn cầu của ngành. Đây cũng có thể là lý do khiến Ấn Độ quay sang bắt tay với Apple. Ấn Độ cần tích lũy kinh nghiệm về chuỗi cung ứng cho các sản phẩm cao cấp như Apple.

Chính phủ Modi của Ấn Độ đã đề xuất phấn đấu đạt được giá trị đầu ra (doanh thu) của chuỗi giá trị sản xuất và thiết kế hệ thống điện tử là 400 tỷ USD vào năm 2025 và đưa Ấn Độ trở thành quốc gia dẫn đầu toàn cầu trong ngành dịch vụ sản xuất điện tử bằng cách tăng hơn nữa giá trị gia tăng của sản xuất sản phẩm điện tử.