Trung Quốc đẩy mạnh sản xuất robot hình người bất chấp nhiều rào cản

Các doanh nghiệp Trung Quốc đang tăng tốc bước vào cuộc đua sản xuất robot hình người , với tham vọng đưa loại robot này hiện diện trong nhiều lĩnh vực khác nhau, từ giải trí, bán lẻ cho đến sản xuất thông minh. Tuy vậy, song song tham vọng lớn là hàng loạt rào cản kỹ thuật và bài toán chi phí vẫn chưa dễ vượt qua.

Vừa qua, Agibot, công ty robot có trụ sở tại Thượng Hải, được hậu thuẫn bởi các “ông lớn” công nghệ Trung Quốc như Tencent, BYD và Baidu, cho biết đã đạt cột mốc sản xuất 5.000 robot hình người kể từ khi thành lập vào năm 2023. Con số này giúp Agibot nhanh chóng vươn lên nhóm những nhà sản xuất robot hình người lớn nhất thế giới tính theo số lượng xuất xưởng.

Chỉ trong vài năm ngắn ngủi, Agibot nổi lên như một tên tuổi dẫn đầu trong lĩnh vực robot hình người, dưới sự điều hành của đồng sáng lập kiêm Chủ tịch Peng Zhihui, 32 tuổi – một kỹ sư nổi tiếng trên toàn quốc, từng làm việc tại các tập đoàn công nghệ lớn như Huawei và Oppo.

Theo ước tính của Goldman Sachs và BofA Global Research, số lượng robot hình người được xuất xưởng toàn cầu có thể đạt khoảng 18.000–20.000 đơn vị trong năm 2025. Trong khi đó, con số của năm 2024 mới chỉ vào khoảng 3.000 đơn vị. Điều này đồng nghĩa với việc, bất kỳ nhà sản xuất nào có khả năng sản xuất vài nghìn robot mỗi năm đều tạo được ảnh hưởng đáng kể đến thị trường.

THAM VỌNG “TRÍ TUỆ TỔNG QUÁT” TRONG ROBOT HÌNH NGƯỜI

Trao đổi với giới báo chí, ông Qiu Heng, Giám đốc Marketing (CMO) Agibot, cho biết công ty không chỉ muốn tạo ra robot làm được một số nhiệm vụ cố định, mà hướng tới mục tiêu phát triển robot hình người sở hữu “trí tuệ tổng quát”.

Theo ông Qiu, Agibot đang tiến từng bước tới mô hình khung ViLLA (Vision – Language – Latent – Action), được thiết kế riêng để huấn luyện nhiều loại robot hình người khác nhau. Việc huấn luyện robot không chỉ dựa vào ngôn ngữ, mà còn cần kết hợp chuyển động, thị giác và giác quan khác.

Ở thời điểm hiện tại, robot của Agibot đã có thể thực hiện nhiệm vụ tương đối đơn giản như nhảy múa, biểu diễn thái cực quyền, giới thiệu thông tin tại triển lãm. Ngoài ra, chúng cũng có thể tham gia tuần tra, kiểm tra, thu thập dữ liệu hoặc đảm nhận một số công việc chuyên biệt trong nhà máy.

“Nhảy múa chỉ là khả năng ở mức nhập môn, còn làm việc trong nhà máy được xem là trình độ cao hơn”, ông Qiu nói. “Tầm nhìn dài hạn của chúng tôi là tạo ra những robot không bị giới hạn như cánh tay robot cố định. Chúng tôi hy vọng robot có thể hôm nay nấu ăn, ngày mai làm việc trong nhà máy, hôm khác lại lái xe và quan trọng nhất là có thể tiếp tục học thêm kỹ năng mới theo thời gian”.

Ông Qiu tin rằng robot hình người sẽ bắt đầu xuất hiện trong các hộ gia đình và dần trở thành một phần của đời sống hàng ngày trong vòng “ba đến năm năm tới”. Toàn bộ robot của Agibot đều có thể cập nhật phần mềm, qua đó ngày càng thông minh và thành thạo hơn.

CÁCH TIẾP CẬN THỰC TẾ: BÁN LẺ VÀ SẢN XUẤT CÔNG NGHIỆP

Trong khi Agibot theo đuổi tham vọng lớn, một startup khác là Galbot tại Bắc Kinh lại chọn hướng đi thận trọng và tập trung hơn. Galbot được thành lập bởi học giả robot Wang He, với sự hậu thuẫn của Meituan (tập đoàn giao đồ ăn lớn nhất Trung Quốc) và CATL – nhà sản xuất pin hàng đầu thế giới.

Thay vì đặt mục tiêu robot “làm được mọi thứ”, Galbot tập trung vào ba mô hình huấn luyện chính, ưu tiên ứng dụng trong lĩnh vực bán lẻ và sản xuất công nghiệp.

Ông Xiao Minpeng, đại diện marketing quốc tế của Galbot, cho biết hiện nay các ứng dụng trưởng thành nhất của robot hình người Galbot nằm trong mảng bán lẻ. Công ty đã triển khai robot tại một số cửa hàng ở Bắc Kinh và đang chuẩn bị mở rộng quy mô sang các thành phố lớn khác trên toàn Trung Quốc.

“Trong kịch bản cụ thể, chúng tôi có các mô hình được huấn luyện riêng cho thao tác kệ hàng bán lẻ”, ông Xiao nói. Galbot cũng tập trung nhiều hơn vào robot hình người có bánh xe, thay vì robot tuần tra bốn chân hay robot biểu diễn.

“Cách tiếp cận của chúng tôi là đi từng bước chắc chắn, làm chủ kỹ năng cốt lõi trước, thay vì tung ra quá nhiều giải pháp cùng lúc”, ông cho biết thêm.

Cả Galbot và Agibot đều là đối tác chiến lược sớm của Nvidia, sử dụng nền tảng của hãng chip Hoa Kỳ này để phát triển và triển khai ứng dụng robot hình người. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc khác như Unitree và UBTech cũng đang hợp tác chặt chẽ với Nvidia.

Ở Hoa Kỳ, một số tên tuổi đáng chú ý gồm Optimus của Tesla, Agility Robotics và Boston Dynamics (hiện thuộc sở hữu phần lớn của Hyundai Motor Group). Trong khi đó, tại châu Á, các tập đoàn như Xiaomi, Xpeng và Samsung cũng đang đặt cược vào robot hình người.

RÀO CẢN VẪN CÒN NHIỀU

Trái ngược với làn sóng robot hình người tại Trung Quốc và Hoa Kỳ, các nhà cung cấp giải pháp robot công nghiệp lớn ở châu Âu và Nhật Bản như ABB, Fanuc hay Kawasaki Heavy vẫn chủ yếu tập trung vào cánh tay robot tự động trong nhà máy, và ít tham gia vào việc phát triển robot hình người đa năng, có trí tuệ rộng.

Dobot, công ty robot công nghiệp niêm yết tại Hong Kong, cũng đã đầu tư vào robot hình người, nhưng thừa nhận ngành này đang đối mặt với nhiều “nút thắt”.

“Con người vẫn làm rất tốt công việc như đứng tại trạm sản xuất cụ thể, trong khi chi phí để chế tạo và triển khai robot hình người hiện nay chưa thể cạnh tranh với chi phí lao động của con người”, đại diện Dobot chia sẻ.

Dù vậy, nhiều nhà phân tích cho rằng thị trường robot hình người là vô cùng rộng lớn, và việc đưa AI vào hệ thống vật lý sẽ là biên giới tăng trưởng công nghệ tiếp theo. Theo Morgan Stanley, tổng số robot hình người được triển khai trên toàn cầu có thể đạt tới 1 tỷ đơn vị vào năm 2050.

Tốc độ phổ cập được dự báo sẽ tăng chậm cho đến giữa những năm 2030, trước khi bùng nổ mạnh mẽ khi phần cứng, phần mềm và mô hình AI đủ trưởng thành để tạo ra robot hình người thực sự đa năng.

Ngành công nghiệp này cũng phải đối mặt với một thách thức cốt lõi được gọi là “nghịch lý Moravec” – hiện tượng cho thấy máy tính có thể dễ dàng đạt trình độ người trưởng thành trong bài kiểm tra trí tuệ, nhưng lại vô cùng khó khăn khi phải tái tạo kỹ năng vận động và cảm nhận cơ bản của con người.

Theo ông Qiu của Agibot, những bộ phận như “bàn tay khéo léo” có khả năng thực hiện thao tác tinh vi, cùng các khớp và bộ truyền động trên cơ thể robot, sẽ đóng vai trò then chốt trong tương lai.

Bà Sharon Shih, chuyên gia phân tích Morgan Stanley, cho rằng một trong những rào cản lớn đối với việc phổ cập robot hình người là vấn đề tản nhiệt cho “bộ não”, các khớp chuyển động và pin.

Tuy nhiên, cựu CEO Intel Pat Gelsinger cho rằng robot hình người còn phải vượt qua rất nhiều thách thức kỹ thuật, và tiến trình phát triển có thể sẽ trải qua vô số chu kỳ thăng trầm.

“Thách thức lớn nhất hiện nay là làm sao để robot hình người có thể an toàn khi hoạt động bên cạnh con người”, ông Gelsinger nhấn mạnh. “Robot hình người dành cho người tiêu dùng chưa thể xuất hiện trong tương lai gần”.