
Quá trình đô thị hoá tại Việt Nam có xu hướng suy giảm trong 5 năm trở lại đây. Với mô hình phân tán các nguồn lực và yếu tố sản xuất quan trọng trên phạm vi cả nước, cấp đô thị có hiệu quả cao hơn tại Việt Nam đang không có đủ nguồn lực để duy trì tăng trưởng.
Đây là kết quả phát hiện tạm thời được phác thảo trong Nghiên cứu về Đô thị hoá Việt Nam của Ngân hàng Thế giới (WB), được mang ra tham luận tại hội thảo "Thúc đẩy đô thị hoá để thu hẹp khoảng cách phát triển: Vai trò của đô thị hoá trong thập kỷ tới" do Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức ngày 13/9 tại Hà Nội.
Theo nhóm tác giả, những hệ quả của mô hình đô thị hoá trên, cùng với các thách thức mới nổi của việc thắt chặt nguồn lực tài khoá và thu hẹp lực lượng lao động đô thị, đã đưa quá trình đô thị hoá của Việt Nam đến một bước ngoặt. Cụ thể, chính sách tài khoá cào bằng đã chuyển hướng nguồn lực từ khu vực tăng trưởng cao hơn sang khu vực kém phát triển. Mô hình đô thị hoá "giải ngân theo không gian" này phần nhiều hướng tới sự "công bằng".
Đồng tình với quan điểm này, TS. Vũ Thành Tự Anh, thành viên tổ Tư vấn kinh tế của Thủ tướng cho biết, hiện tại các địa phương có thu ngân sách cao đang được điều chuyển ngân sách về trung ương.
"Do đó, các địa phương không có động lực để thu ngân sách. Điều này lý giải tại sao tốc độ tăng trưởng của Tp.HCM và Hà Nội, hai trụ cột của cả nước, không cao hơn mức trung bình của cả nước", ông Tự Anh cho biết.
Ông Tự Anh dẫn kết quả một báo cáo năm 2016 của A.T. Kearney về vai trò của các đô thị, trong đó bức tranh của Việt Nam rất khác so với toàn cầu. Trong báo cáo của A.T. Kearney, 123 đô thị lớn nhất thế giới chiếm 13% dân số và chiếm 32% GDP. Trong khi đó, 5 thành phố trực thuộc trung ương của Việt Nam chiếm khoảng 21% dân số nhưng chỉ chiếm 34% GDP của nước.
"Nếu trên thế giới, các đô thị lớn nhất thực sự là động lực tăng trưởng, tại Việt Nam, 5 thành phố trụ cột trung ương chưa thực sự là động lực tăng trưởng. Tỷ lệ đóng góp vào GDP của 5 thành phố này gần như không thay đổi đáng kể trong vòng 15 năm trở lại đây: năm 2005, đóng góp khoảng 36 - 37%, thì hiện nay là khoảng 40%", ông Tự Anh tiếp tục. "Các thành phố trực thuộc trung ương đang vấp phải một ngưỡng không thể vượt lên được nữa. Nếu vượt qua được ngưỡng này, tỷ lệ đóng góp của 5 thành phố này thậm chí còn giảm chứ không tăng. Nếu không có sự thay đổi cơ bản về đô thị hoá và phân phối nguồn lực, thì tình trạng này sẽ còn xấu đi".
Chuyên gia kinh tế này cho biết hiện tại, đa số dân số tăng thêm tại Việt Nam tập trung ở vùng Đông Nam Bộ, Hà Nội và Đà Nẵng, tuy nhiên, nguồn lực không chảy về ba khu vực này.
"Đây là một mâu thuẫn, thể hiện sự đánh đổi giữa công bằng và hiệu quả. Xu thế dân số tại các khu vực này tăng nhưng chi tiêu ngân sách thường xuyên, đầu tư trung bình lại giảm. Cách làm này không thể mang lại sự bền vững được. Nếu không thay đổi cách làm hiện nay, các đô thị sẽ trở thành gánh nặng chứ phải là nguồn lực tăng trưởng", ông Tự Anh nhận định.
"Trong một thời gian dài, khi phải đánh đổi giữa công bằng và hiệu quả, chúng ta đã chọn công bằng. Vì đô thị hoá và công nghiệp hoá đã gần đạt ngưỡng, nếu ta tiếp tục chính sách như thế này, thì sẽ không đạt được cả hiệu quả lẫn công bằng", ông Tự Anh cho biết.
Điều này cũng được nhấn mạnh trong kết quả nghiên cứu tạm thời của nhóm nghiên cứu WB, trong đó nói rằng Việt Nam không thể tiếp tục con đường đô thị hoá trước đây. Thay vào đó, Việt Nam cần chuyển đổi mô hình đô thị hoá quốc gia và bắt tay thực hiện một lộ trình hiệu quả, bao trùm và có khả năng chống chịu hơn, đòi hỏi phải chuyển đổi chính sách để tập trung vào "nền kinh tế tích tụ" và "liên kết vùng".




Chiều 18/11, tại Thâm Quyến (Trung Quốc), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh Doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC và lãnh đạo các tập đoàn hàng đầu khu vực, nhấn mạnh ba định hướng lớn nhằm nâng tầm hợp tác kinh tế, thương mại, khoa học - công nghệ và đầu tư giữa Việt Nam và Hoa Kỳ.
Trong các cuộc gặp Tổng thống Mexico và Tổng thống Peru bên lề Tuần lễ Cấp cao APEC 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất tăng cường hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ; đồng thời đề nghị hai nước ủng hộ Việt Nam tổ chức thành công Năm APEC 2027.
Theo TTXVN, sáng 18/11, nhân dịp tham dự Đại hội đồng Liên nghị viện Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (AIPA) lần thứ 47 tại Manila, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Quốc hội Lào Sonexay Siphandone và Chủ tịch Quốc hội Campuchia Khuon Sudary đã có buổi ăn sáng làm việc.
Ngày 18/11, tại thủ đô Manila, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam dự Lễ khai mạc Đại hội đồng liên Nghị viện Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) lần thứ 47 (AIPA-47) với chủ đề “Nghị viện bảo đảm một ASEAN hòa bình, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm”.
Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại đánh giá cao Chính phủ tiếp thu dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử theo hướng lược bỏ các lĩnh vực chưa cần thiết xác thực liên kết ngay, đồng thời bổ sung một số lĩnh vực có rủi ro cao hoặc phát sinh nhiệm vụ pháp lý quan trọng...
Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.
Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh hiện đại hóa hệ thống y tế, hợp tác với Thụy Điển đang mở ra dư địa phát triển mới, từ công nghệ y tế, y tế số đến nghiên cứu và phát triển. Vấn đề đặt ra không chỉ là tiếp nhận công nghệ, mà còn là cách chuyển hóa tri thức và kinh nghiệm quốc tế thành năng lực đổi mới sáng tạo, cơ hội đầu tư và giá trị kinh tế bền vững.