Hơn một năm trôi qua kể từ khi chiến tranh thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới nổ ra, các chuyên gia kinh tế của ngân hàng đầu tư Nhật Bản Nomura đã tìm thấy bằng chứng về việc Mỹ và Trung Quốc giảm nhập khẩu một số hàng hóa nhất định của nhau để tránh thuế quan bổ sung.
Thay vào đó, các nhà nhập khẩu Mỹ và Trung Quốc tìm nguồn hàng thay thế từ các quốc gia khác không bị áp thuế. Hãng tin CNBC dẫn một báo cáo vừa công bố của Nomura nói rằng nhiều nước được hưởng lợi từ sự chuyển hướng của các dòng chảy thương mại này.
"Thuế quan ăn miếng trả miếng giữa Trung Quốc gia tăng, kéo giá hàng hóa nhập khẩu giữa hai nước tăng theo", báo cáo viết. "Một số nhà xuất khẩu ở Mỹ và Trung Quốc có thể sẵn sàng chịu phần chi phí gia tăng do thuế quan bổ sung, và một số công ty đa quốc gia có thể chuyển sản xuất để tránh thuế, nhưng quy luật thương mại cho thấy rằng theo thời gian, cách phản ứng được sử dụng nhiều nhất có thể là chuyển hướng thương mại".
Đến nay, Mỹ đã áp thuế quan 25% lên 250 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc, và Tổng thống Donald Trump đã dọa sẽ áp mức thuế tương tự lên thêm 300 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc nữa. Đáp trả Mỹ, Trung Quốc cũng đã áp thuế lên ít nhất 110 tỷ USD hàng hóa của đối phương.
Đóng góp của sự chuyển hướng thương mại do chiến tranh thương mại Mỹ-Trung vào GDP của các nền kinh tế - Nguồn: Nomura/CNBC.
Nomura nói rằng cuộc chiến thuế quan này đã dẫn tới hệ quả là Mỹ và Trung Quốc nhập ít hàng hóa của nhau hơn, nhất là những sản phẩm bị áp thuế. Nhiều nền kinh tế được hưởng lợi nhiều từ chiến tranh thương mại Mỹ-Trung là như Việt Nam, Đài Loan, Chile, Malaysia, và Argentina.
Theo báo cáo, Việt Nam và Đài Loan hưởng lợi chủ yếu nhờ tăng xuất khẩu sang Mỹ, trong khi Chile, Malaysia và Argentina hưởng lợi nhiều từ việc bán được nhiều hàng hóa hơn cho Trung Quốc.
Khi đi vào phân tích các sản phẩm bị áp thuế, các chuyên gia của Nomura phát hiện thấy rằng thuế quan mà Mỹ áp lên Trung Quốc đã khiến các công ty Mỹ tìm nguồn hàng thay thế cho nhiều sản phẩm, bao gồm phụ tùng điện cho điện thoại, linh kiện máy móc văn phòng, máy xử lý dữ liệu tự động, đồ nội thất, và các sản phẩm dùng cho du lịch.
Trong khi đó, thuế quan Trung Quốc áp lên hàng hóa Mỹ khiến các nhà nhập khẩu Trung Quốc đi tìm nguồn hàng thay thế đối với các sản phẩm đậu tương, máy bay, hạt nông sản, và bông.
Dưới đây là một số sản phẩm mà Nomura nói rằng 5 nền kinh tế hưởng lợi nhiều nhất từ chiến tranh thương mại đã xuất khẩu được nhiều hơn trước:
- Việt Nam: linh kiện điện thoại, đồ nội thất, máy xử lý dữ liệu tự động
- Đài Loan: linh kiện máy chữ, máy văn phòng, linh kiện điện thoại
- Chile: quặng đồng, đậu tương
- Malaysia: vi mạch điện tử, thiết bị bán dẫn
- Argentina: đậu tương
Bản báo cáo nói rằng các nền kinh tế bên thứ ba có thể hưởng lợi từ căng thẳng Mỹ-Trung thông qua việc trở thành nguồn hàng thay thế cho những sản phẩm mà hai nước này áp thuế lẫn nhau, nhưng cũng cảnh báo rằng những phát hiện trên không vẽ nên một bức tranh đầy đủ về cuộc chiến thương mại.
"Còn có nhiều vấn đề khác và ảnh hưởng kinh tế nói chung đối với hầu hết các quốc gia bên thứ ba sẽ là tiêu cực", báo cáo viết.
Theo báo cáo, những ảnh hưởng tiêu cực của chiến tranh thương mại Mỹ-Trung đối với các nền kinh tế khác bao gồm việc doanh nghiệp trì hoãn kế hoạch đầu tư do bấp bênh thương mại, và nhu cầu giảm ở cả Mỹ và Trung Quốc do các công ty và người tiêu dùng ở hai nước này chịu chi phí gia tăng do thuế quan.
Chiến tranh, cách mạng, cấm vận và gián đoạn vận tải tại các tuyến hàng hải huyết mạch từng khiến hàng triệu thùng dầu mỗi ngày biến mất khỏi thị trường toàn cầu, gây áp lực lên giá năng lượng và đe dọa an ninh nguồn cung…
Các quỹ đầu cơ sử dụng đòn bẩy tới 100 lần, đặt các ngân hàng trung ương trước bài toán ổn định thị trường tài chính mà không khuyến khích vay nợ thêm và tích tụ rủi ro...
Nền kinh tế Nhật Bản trong quý 2/2026 ghi nhận mức tăng trưởng chậm hơn dự kiến, chủ yếu do chi tiêu hộ gia đình và đầu tư kinh doanh không đạt kỳ vọng, trong khi khu vực xuất khẩu vẫn mạnh...
Ngày thứ Tư (19/8) sẽ là một thời hạn quan trọng trong cuộc đối đầu thương mại giữa Mỹ và Canada...
Vị thế trong chuỗi cung ứng chip và làn sóng đầu tư trung tâm dữ liệu đang giúp kinh tế Malaysia tăng trưởng mạnh giữa cơn sốt AI...
Chiều 11/8, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tổ chức Diễn đàn: “Hoàn thiện chính sách tạo lợi thế cạnh tranh thúc đẩy phát triển năng lượng”.
Lợi thế năng lượng trong thế kỷ XXI không chỉ đến từ việc sở hữu tài nguyên, mà từ khả năng biến chính sách thành dự án, biến dự án thành năng lượng và biến năng lượng thành tăng trưởng.