Người đứng đầu Chính phủ yêu cầu giải quyết dứt điểm các vướng mắc về cơ chế, tài chính của dự án Metro số 1 Tp.HCM

"Hôm nay đích thân tôi phải xuống công trường tuyến Metro Số 1 để cho phía Nhật Bản thấy rõ quyết tâm nhất định phải làm cho xong tuyến Metro chứ không dừng lại, vì dự án đã dừng lại rất nhiều lần rồi".

Phát triển trên được Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đưa ra tại cuộc làm việc với lãnh đạo Tp.HCM về tình hình kinh tế - xã hội của thành phố và những vướng mắc liên quan đến dự án tuyến đường sắt đô thị số 1 Bến Thành - Suối Tiên, ngày 12/4.

Tp.HCM xin ứng hơn 2.100 tỷ thanh toán cho nhà thầu

Tại buổi làm việc, báo cáo với Thủ tướng, Chủ tịch UBND Tp.HCM Nguyễn Thành Phong cho hay, dự án tuyến đường sắt đô thị số 1 được thực hiện từ nguồn vốn ODA do ngân sách Trung ương và vốn từ ngân sách thành phố. Giai đoạn 2018 và 2019, do vướng mắc trong việc điều chỉnh tổng mức đầu tư nên số vốn 4.791 tỷ đồng còn lại trong kế hoạch vốn trung hạn đã không được bố trí.

Do đó, Chủ tịch Tp.HCM kiến nghị Thủ tướng cho phép tạm ứng từ ngân sách Trung ương 2.158 tỷ đồng để thanh toán cho nhà thầu, tránh phát sinh khiếu kiện. Sau đó, thành phố sẽ thực hiện thủ tục trả ngay sau khi Bộ Kế hoạch và Đầu tư có kế hoạch cho dự án. Trường hợp ngân sách Trung ương không thể tạm ứng, Thủ tướng cho thành phố được tạm ứng từ ngân sách thành phố.

Kiến nghị này sau đó cũng nhận được sự ủng hộ của Bộ trưởng Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thể.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng, ngân sách Trung ương liên quan đến dự án chỉ còn khoảng 800 tỷ đồng, phần còn lại đề nghị thành phố tạm ứng và thẩm quyền thuộc UBND Tp.HCM.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng, ngân sách dành cho dự án Metro dù của Trung ương hay thành phố thì cũng là của Nhà nước, các bên không nên so kè với nhau. Bởi theo ông, nguyên nhân khiến việc giao vốn bị chậm là do chưa hoàn thiện thủ tục điều chỉnh tổng mức đầu tư. Đồng thời, Bộ Tài chính và Bộ Kế hoạch và Đầu tư chưa thống nhất về quy chế cấp phát và vay lại. Do đó, theo Luật Ngân sách và Đầu tư công thì chưa giải quyết được.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng, những vướng mắc này vừa được Bộ Chính trị đồng ý chủ trương, Thủ tướng cũng chỉ đạo Bộ Kế hoạch -và Đầu tư hướng dẫn Tp.HCM điều chỉnh tổng mức đầu tư, nên sắp tới vấn đề vốn cho Metro sẽ được giải quyết.

Yêu cầu năm 2021 khánh thành tuyến metro

Phát biểu chỉ đạo cuộc họp, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết, chủ trương của Chính phủ là giao cho thành phố, nên có vướng mắc gì là do trách nhiệm của các đơn vị được giao, không nên nói qua nói lại.

"Tôi đề nghị phải giải quyết dứt điểm đi. Nguồn thì ta bàn rồi, cái gì thành phố tạm ứng, cái gì cần thiết ghi vào đầu tư trung hạn thì phải làm. Đây là nhu cầu của người dân thành phố, là công trình đầu tiên về tàu điện ngầm. Cứ để như vậy thì nước ngoài cười mà dân mình cũng cười cho", Thủ tướng nói.

Tại cuộc thị sát công trường trước đó, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã chỉ đạo các đơn vị liên quan kịp thời hoàn tất thủ tục, đáp ứng đủ kinh phí thi công dự án, đảm bảo năm 2020 vận hành kỹ thuật và năm 2021 khánh thành tuyến metro đầu tiên của Tp.HCM.

Khởi công vào cuối tháng 8/2012, tuyến Metro Số 1 đi qua các quận 1, 2, 9, Bình Thạnh, Thủ Đức (Tp.HCM) và huyện Dĩ An (Bình Dương). Trong đó, khoảng 2,6 km đi ngầm (3 nhà ga) và hơn 17 km trên cao (11 nhà ga).

Dự án Metro Số 1 được thực hiện từ nguồn vốn ODA do ngân sách Trung ương bố trí và nguồn vốn đối ứng từ ngân sách thành phố. Theo kế hoạch vốn trung hạn 2016-2020, dự án được bố trí 7.500 tỷ đồng so với nhu cầu đăng ký là 20.500 tỷ, số vốn thành phố đã được nhận trong năm 2016 và 2017 là 2.709 tỷ đồng.

Riêng năm 2018 và 2019, do vướng mắc trong việc điều chỉnh tổng mức đầu tư nên số vốn còn lại không được rót về thành phố. Trong kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước năm nay, dự án Metro Số 1 cũng không được bố trí vốn.

Cũng tại buổi làm việc, giải quyết các kiến nghị cụ thể của Tp.HCM, Thủ tướng thể hiện sự ủng hộ việc có cơ chế đặc thù để xây dựng quy trình thí điểm rút ngắn thời gian thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Thủ tướng giao Bộ Tài nguyên và Môi trường tổng hợp các ý kiến, cùng Tp.HCM trình Thủ tướng để đưa ra phiên họp Chính phủ, từ đó có Nghị quyết của Chính phủ về vấn đề này.

Về dự án đường vành đai 3, Thủ tướng giao Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư, trình phê duyệt theo quy định. Trên cơ sở đó, Bộ Kế hoạch và Đầu tư thẩm định và báo cáo Thủ tướng.