Gấc là một loại quả khá phổ biến ở nước ta, có công dụng làm đẹp, phòng và điều trị một số bệnh rất hiệu quả. Quá trình chế biến gấc khá đơn giản không cầu kì, đặc biệt gấc không có tính gây kích ứng, dễ ăn và hấp thụ.

 

Gấc có danh pháp khoa học momordica cochinchinensis, thuộc chi mướp đắng. Hoa có sắc vàng. Quả hình tròn, sắc xanh, khi chín chuyển sang đỏ cam. Vỏ gấc có gai rậm. Bổ ra mỗi trái thường có sáu múi, thịt gấc màu đỏ cam, hạt màu nâu thẫm. Ở Việt Nam có khoảng 3 loài thường gọi là gấc nếp, gấc tẻ và gấc lai.Trái gấc được sử dụng trong ẩm thực lẫn y học. Trong Đông y gọi hạt gấc là mộc miết tử (ba ba gỗ, hình gần như tròn, vỏ cứng, mép có răng cưa, hai mặt có những đường vân lõm xuống, trông tựa như con ba ba nhỏ. Nhân hạt gấc có vị đắng, hơi ngọt, tính ôn, hơi độc, vào hai kinh can và đại tràng có tác dụng chữa mụn nhọt, tiêu thũng.

Chống ung thư

Lycopen có nhiều trong trái cây có màu đỏ như cà chua, đu đủ, cà rốt, ổi ruột đỏ... Đặc biệt hàm lượng lycopen trong gấc cao gấp 70 lần so với cà chua. Nhiều nghiên cứu cho thấy, lycopen có khả năng chống ung thư đặc biệt là ung thư ống tiêu hóa (dạ dày, trực tràng, kết tràng…). Tuy nhiên, Y học khuyến cáo mỗi ngày người lớn chỉ nên sử dụng 20-25 giọt dầu gấc và 5-10 giọt đối với trẻ em.  

Chữa bệnh trĩ

Bạn có thể dùng hạt gấc giã nát, thêm một ít giấm thanh, gói bằng vải, đắp vào hậu môn để suốt đêm. Mỗi đêm đắp thuốc một lần.

Chữa bướu hạch

Lấy hạt gấc bỏ vỏ cứng rang khô, tán thành bột. Mỗi lần uống 1 thìa cà phê, ngày uống 3 lần sau bữa ăn, uống 5 ngày liền. Bên ngoài dùng nhựa cây đại bôi vào chỗ đau, hạt gấc ngâm rượu làm cồn thoa bóp.


Hạm lượng lycopen trong gấc gấp 70 lần cà chua

Nâng sức đề kháng cơ thể  

Curcumin trong dầu gấc có khả năng loại bỏ các gốc tự do gây ung thư có trong thức ăn, nước uống hàng ngày. Đồng thời nâng cao sức đề kháng, thể lực. Bên cạnh tinh chất Curcumin được coi là quý giá thì beta caroten chứa trong màng của quả gấc có tác dụng chống ôxy hóa mạnh, tăng cường sức đề kháng cho cơ thể. Giúp cơ thể nâng cao hệ thống miễn dịch.

Bổ sung Vitamin

Trong dầu gấc chứa khá nhiều hàm lượng Beta carotene. Là tiền sinh tố của Vitamin A. Chất này khi vào cơ thể sẽ chuyển thành vitamin A, loại vitamin tuyệt vời đối với mắt. Nếu mỏi mắt, nhức mắt… nên bổ sung dầu gấc thường xuyên để có một thị lực tốt hơn.

Tốt cho tim mạch

Dầu gấc có tác dụng làm giảm LDL cholesterol, làm bền thành mạch, chống xơ vữa động mạch, từ đó chống tai biến. Mang lại cho bạn hệ tuần hoàn khỏe mạnh, tốt cho tim, người bị mắc bệnh tiểu đường. Chống các bệnh tim mạch, góp phần chống tai biến, tăng cường tuổi thọ. 

Tốt cho hệ tiêu hóa

Các món ăn làm từ gấc không chỉ ngon, đầy màu sắc mà còn nhuận tràng chống táo bón tốt cho hệ tiêu hóa. Một bát bò xốt vang hay đĩa xôi gấc béo ngậy thơm ngon thật có sức hấp dẫn với bất cứ ai nhất là trong tiết trời se lạnh.


Gấc chế biến thánh nhiều món ngon cải thiện sức khỏe

Hạt gấc - thuốc dân gian

Hạt gấc nhìn xù xì, xấu xí nhưng cũng là vị thuốc bạn nhé. Nhân hạt gấc chứa chất dầu màu vàng, các chất dinh dưỡng như chất béo, đam, chất xơ, phosphtase…Thường dùng trị mụn nhọt, quai bị, sưng tấy, lở loét, tắc tia sữa…   

Trị nám

Tách lấy hạt gấc, đem hấp chín rồi lấy lớp màng ngoài ra ăn liên tục, 3-4 tuần kết quả làn da sẽ sáng dần và mờ các vết nám, tàn nhang. Hoặc bạn cũng có thể lấy dầu gấc xoa đều lên mặt, massage nhẹ nhàng tầm 30 phút rồi rửa sạch mặt. Sau ít nhất một tháng, bạn sẽ thấy da mặt trắng sáng hơn và các vết thâm nám, tàn nhàng cũng nhạt màu đi nhiều. Kiên trì dùng thường xuyên hiệu quả càng rõ ràng hơn.

Chống lão hóa da

Theo các nhà khoa học Nhật Bản, trong màng đỏ quả gấc lượng lycopen nhiều hơn gấp 10 lần các loại rau quả khác có chứa lycopen. Đây là một chất chống oxy hóa, chống lão hóa rất mạnh mà cơ thể không tự tổng hợp được. Lycopen giúp làm đẹp da, trắng hồng và ngăn ngừa hình thành các vết nám.

Trái gấc tuy đơn giản nhưng mang lại rất nhiều ích lợi cho sức khỏe. Do đó, bạn hãy thường xuyên chế biến những món ngon với gấc đãi cả gia đình nhé. Gấc chỉ cho thu hoạch vào vụ đông nhưng bạn có thể bảo quản trong tủ lạnh là có gấc dùng quanh năm mà không lo hỏng. Gấc được biết đến nhiều nhất với món xôi gấc, khi đồ người ta cho thêm đường trắng, dừa nạo, hay bánh đậu xanh, đĩa xôi đỏ rực, thơm lừng là món hấp dẫn. Người ta còn sáng tạo ra bánh dầy gấc, chè gấc, bánh chưng gấc trứ danh. Hay như món xào thơm lừng của rươi tháng chín cùng củ niễng, vỏ quýt, trứng gà và lá gấc non tuyệt vị...

Huyền My

Có những lời khuyên dinh dưỡng nghe qua thì thấy có vẻ rất hợp lý. Nhưng nếu đem chúng ra cân nhắc lại, chắc chắn, bạn sẽ thấy là chúng hình như có gì đó… “sai sai”. Hãy thử cùng đánh giá lại về 5 lời khuyên dinh dưỡng thường thấy dưới đây xem sao bạn nhé.

1. Bạn nên uống 8 cốc nước mỗi ngày

Chắc hẳn, bạn đã nghe thấy lời khuyên này được nhắc đến không ít lần trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Cho đến nay, rất nhiều người đã cho rằng đây là một nguyên tắc “bất di bất dịch” để có thể đảm bảo sức khoẻ cho cơ thể. Song thực tế không hẳn vậy.

Thông thường, hầu hết chúng ta đều cung cấp đủ nước cho cơ thể mỗi ngày, bất luận là đã nạp đủ hay chưa đủ con số “8 ly nước” mà người ta hay nói tới kia. Bởi trên thực tế, lượng nước được cơ thể hấp thụ mỗi ngày còn phải tính tới cả lượng nước có trong các loại lương thực, thực phẩm mà chúng ta ăn vào. Thậm chí, có rất nhiều loại rau củ còn chứa lượng nước cực kì lớn, chiếm tới 79 – 96% trọng lượng thực phẩm mà ta tiêu thụ. Ví dụ như dưa chuột có chứa hàm lượng nước cao nhất với 96%, cần tây và bí ngòi chứa khoảng 95%, trong khi đó dưa hấu hay dâu tây cũng có chứa tới 92% thành phần là nước…

Do đó, nếu chúng ta ăn uống đầy đủ và không vận động nhiều, chắc chắn chúng ta sẽ không bị thiếu nước đến mức mà phải bù thêm cho đủ 8 ly nước mỗi ngày. Đặc biệt, thói quen ăn các món nước như bún, phở, mì, miến… cùng việc uống trà, cà phê… mỗi ngày cũng đã có thể bổ sung đầy đủ lượng nước cần thiết cho cơ thể bạn mỗi ngày. Trong khi đó, việc uống quá nhiều nước thực ra lại khiến thận của bạn phải làm việc nhiều hơn, cơ thể bạn đào thải muối nhiều hơn và lại dễ khiến bạn bị mệt mỏi hơn. Tốt nhất là bạn không nên máy móc ép mình phải uống thêm đủ 8 ly nước mỗi ngày. Hãy để cơ thể bạn lên tiếng bằng cảm giác “khát” rồi hẵng uống thêm nước bạn nhé.

2. Uống nước detox tốt cho cơ thể.

Đây là một xu hướng dinh dưỡng đang được các “sao” nổi tiếng thế giới lăng xê nhiệt tình. Tuy nhiên, có vẻ chúng đang được cường điệu hoá nhiều hơn lợi ích thực của chúng. Trên thực tế, vẫn chưa có một nghiên cứu khoa học cụ thể nào có thể khẳng định rằng việc uống các loại nước detox sẽ giúp thúc đẩy quá trình thải độc của cơ thể. Cơ thể của chúng ta có cơ thế đào thải độc tố theo một cách riêng. Và đó là lý do để gan, thận và hệ tiêu hoá, bài tiết của chúng ta tồn tại.

Thực ra, nước detox cũng có tác dụng nhất định, nhưng thường chỉ nên áp dụng cho một khoảng thời gian ngắn, với mục đích cụ thể ví dụ như giúp cân bằng cơ thể sau một kì nghỉ nạp thực phẩm vô độ, bừa bãi. Chúng sẽ giúp hỗ trợ cơ thể thải độc nhanh để tự phục hồi. Các loại nước detox tốt nhất không nên dùng để thay thế các bữa ăn hàng ngày trong thời gian dài. Vì chúng không cung cấp đủ tinh bột, chất đạm cũng như chất xơ cần thiết cho cơ thể mỗi ngày. 

Lúc này, não bộ chúng ta sẽ tự động chuyển sang chế độ “bị bỏ đói” và lập tức tích trữ mỡ để làm năng lượng dự trữ cho các hoạt động của cơ thể. Bên cạnh đó, việc thiếu hụt thành phần amino acids từ các dạng thực phẩm khác sẽ dẫn đến sự thiếu hụt các chất dẫn truyền thần kinh, khiến bạn cũng dễ bị trầm cảm hơn. Do đó, tốt nhất bạn chỉ nên coi các loại thức uống detox như là sự hỗ trợ cho một chế độ ăn uống lành mạnh hàng ngày, chứ không nên coi đó là giải pháp thay thế toàn phần hay cho mục đích giảm cân.

3. Thực phẩm không chứa Gluten mới tốt.

Trên thực tế, xu hướng dinh dưỡng này vẫn chưa được kết luận cụ thể để chứng minh tính hiệu quả của chúng. Thường thì chúng mới chỉ được đưa vào nghiên cứu ở những người bị mắc chứng rối loạn cơ chế tự miễn dịch của cơ thể. Với những người này, một chế độ ăn không chứa glulen (một loại protein có trong lúa mì, lúa mạch, lúa mạch đen) sẽ giúp làm giảm phản ứng tự miễn gây tổn thương lớp lót trong ruột non của các bệnh nhân. 

Nếu bạn không mắc chứng bệnh đó, chế độ ăn “không gluten” hoàn toàn là không cần thiết thậm chí còn là một sự lựa chọn… xa xỉ. Ngoài ra, chế độ ăn như vậy còn có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt vitamin và khoáng chất khiến bạn bị thiếu dưỡng chất. Chúng thậm chí còn có thể khiến bạn bị tăng cân. Vì các loại thực phẩm không chứa gluten thường là có chứa nhiều đường và hương vị để bù lại thành phần gluten bị thiếu hụt.

4. Ăn nhiều tinh bột khiến bạn bị béo.

Sự thực là có nhiều loại tinh bột khác nhau, bạn không nhất thiết phải loại trừ tất cả các loại tinh bột trong chế độ ăn kiêng tránh béo của bạn. Các loại tinh bột có chứa nhiều đường, đã được tinh chế hay qua chế biến xử lý như gạo trắng, bánh mì trắng, ngũ cốc, mì pasta… chắc chắn là không tốt, có thể dẫn đến các vấn đề về sức khoẻ như bệnh tim mạch hay tiểu đường. Chúng sẽ làm tăng lượng đường trong máu bạn, từ đó dẫn tới việc bạn sẽ có xu hướng thèm đường hơn.

Trong khi đó, các loại tinh bột phức hợp như ngũ cốc nguyên hạt, trái cây, rau củ và các loại đậu thì lại được tiêu hoá chậm hơn và giải phóng lượng đường glucose trong máu ổn định hơn. Hơn thế, lượng chất xơ có trong các loại thực phẩm này còn có khả năng giúp bạn dễ thấy hài lòng hơn và từ đó ít có xu hướng ăn quá đà. Nếu không có thành phần tinh bột dạng phức hợp, cơ thể bạn sẽ bị thiếu hụt đi một trong những nguồn dưỡng chất chính cho mọi hoạt động của cơ thể.
Điểm mấu chốt ở đây là: tinh bột không phải là… “cái ác”. Mặc dù chế độ ăn uống có hàm lượng tinh bột thấp có thể giúp "người nghiện tinh bột" kiểm soát được số đo cân nặng của họ, nhưng đó là do hiệu quả của việc giảm thiểu lượng calo nạp vào, chứ không hẳn là do tinh bột. Nếu bạn giảm tinh bột nhưng lại ăn quá nhiều thịt với lượng calo lớn để bù vào thì chắc chắn sẽ là rất khó để giảm cân.

5. Trứng vỏ nâu bổ dưỡng hơn trứng vỏ trắng.

Đừng để mức giá trên bao bì hộp trứng chi phối bạn. Trứng vỏ nâu hay trắng có mùi vị, chất lượng và hàm lượng dinh dưỡng i như nhau. Sự khác biệt ở đây chỉ là do giống gà mà thôi. Gà có lông màu trắng hoặc có thuỳ tai trắng thường đẻ ra trứng trắng. Trong khi đó, những giống gà có lông màu nâu đỏ hoặc có thuỳ tai đỏ thường đẻ trứng nâu. Trứng màu nâu thường có giá đắt hơn là do chúng thường do gà mái nâu đỏ đẻ ra. Mà gà mái lông nâu đỏ thường là giống gà có kích cỡ lớn hơn, ăn nhiều hơn nên giá trứng thành phẩm vì thế mới bị ảnh hưởng.

Tuy màu vỏ trứng không đánh giá chất lượng trứng nhưng màu của lòng đỏ trứng thì lại ngược lại. Với những quả trứng có lòng đỏ màu sậm thì thường là chúng sẽ có hương vị thơm ngon và cũng bổ dưỡng hơn. Đó là do nguồn thức ăn quyết định màu sắc và chất lượng cùng hương vị của quả trứng.

Tâm An

Gõ từ khóa và nhấn Enter