Tội phạm tham nhũng, chức vụ được phát hiện, khởi tố tiếp tục tăng

Nằm trong ba nhóm tội phạm được phát hiện, khởi tố tiếp tục tăng  trong năm 2018, tội phạm về tham nhũng, chức vụ tăng 22,8%.

Đó là thông tin từ báo cáo công tác của Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao tại phiên họp toàn thể lần thứ 11 của Uỷ ban Tư pháp Quốc hội, sáng 4/9.

Tội phạm trong ngân hàng, chứng khoán vẫn phức tạp

Theo báo cáo, từ đầu năm 2018 đến nay, cơ quan chức năng đã khởi tố, điều tra 60.242 vụ án, giảm 2,7% so với cùng kỳ năm 2017. Giảm nhiều là các nhóm tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia (15%), tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp (14,5%), tội phạm trật tự quản lý kinh tế, sở hữu và môi trường (0,9%).

Tuy nhiên, báo cáo cho biết, một số nhóm tội phạm được phát hiện khởi tố tiếp tục tăng, như tội phạm về tham nhũng, chức vụ (22,8%), tội phạm về ma tuý (11,2%), tội phạm về trật tự xã hội (0,8%).

Đáng chú ý, theo báo cáo là đã khởi tố nhiều vụ án tham nhũng, kinh tế đặc biệt nghiêm trọng, trong đó có sự cấu kết giữa chủ doanh nghiệp và cán bộ, cơ quan nhà nước để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản, có vụ án liên quan đến cán bộ cấp cao của Đảng và Nhà nước.

Tội phạm về kinh tế, tham nhũng đều tăng cũng là thông tin được Thứ trưởng Bộ Công an Lê Quý Vương báo cáo tại phiên họp.

Khái quát về tình hình tội phạm, ông Vương nói tính chất vẫn nghiêm trọng, bạo lực gia tăng, tội phạm có xu hướng trẻ hoá, hiếp dâm trẻ em xảy ra ở nhiều nơi.

Riêng tội phạm và vi phạm pháp luật về trật tự quản lý kinh tế đã phát hiện hơn 16 nghìn vụ; 282 vụ phạm tội, vi phạm pháp lật về tham nhũng và chức vụ (tăng 27,03%).

Đáng lưu ý là tội phạm về kinh tế, tham nhũng đều tăng, nhũng nhiều tiêu cực tham nhũng vặt vẫn gây bức xúc. Các băng nhóm tội phạm triệt để lợi dụng danh nghĩa các doanh nghiệp để hoạt động phạm tội, nhất là liên quan đến lĩnh vực cho vay tài chính, hoạt động "tín dụng đen", kéo theo tình trạng siết nợ, đòi nợ thuê, cưỡng đoạt tài sản, bắt giữ người trái pháp luật… diễn ra rất phức tạp tại nhiều địa phương... ông Vương khái quát.

Thứ trưởng Vương cũng nhấn mạnh, tội phạm trong một số lĩnh vực như ngân hàng, chứng khoán, quản lý đất đai... diễn ra phức tạp.

Qua các vụ án lớn đã xử lý cho thấy, các đối tượng triệt để lợi dụng những sơ hở trong cơ chế, chính sách để thông đồng, tạo ra các "nhóm lợi ích", hoặc móc ngoặc giữ khu vực nhà nước và doanh nghiệp tạo "sân sau", "công ty gia đình", dùng ảnh hưởng của mình để đấu thầu cho các dự án, thâu tóm đất công; cho vay sai nguyên tắc, thế chấp vòng vo, rút tiền của nhà  nước, gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng.

Trong đấu tranh chống tội phạm, thứ trưởng Vương cho biết các cơ quan chức năng đã khởi tố 1.247 vụ, 1.818 bị can phạm các tội xâm phạm trật tư quản lý kinh tế (tăng 68,06% vụ và 42,03 bị can so với cùng kỳ năm 2017); 264 vụ, 530 bị can phạm tội tham nhũng và các vi phạm khác về chức vụ (tăng 27,54% vụ, 8,38% bị can).

Án tham nhũng xử lý nghiêm hơn

Theo báo cáo, năm 2018 Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao chỉ đạo quyết liệt, thực hiện nhiều giải pháp tạo đột phá trong công tác giải quyết án tham nhũng.

Như, đã tích cực tham gia xây dựng Luật Phòng chống tham nhũng (sửa đổi), tổ chức tập huấn thực hành quyền công tố, kiểm sát việc giải quyết các vụ án về tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng, phân công kiểm sát viên cao cấp của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao trực tiếp thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử sơ thẩm vụ án tham nhũng, kinh tế...

Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đánh giá, kết quả giải quyết án về tham nhũng, kinh tế chuyển biến tích cực, số vụ án được phát hiện, khởi tố tiếp tục tăng, trong đó có nhiều vụ án đặc biệt nghiêm trọng. Việc xử lý nghiêm minh, triệt để hơn theo đúng quan điểm chỉ đạo của Đảng.

Trong giải quyết án tham nhũng, vai trò, trách nhiệm công tố của viện kiểm sát nhân dân được thể hiện rõ hơn, nhất là việc áp dụng các biện pháp tố tụng trong đấu tranh làm rõ hành vi, xác định tội danh, thu hồi tài sản. Theo đó, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, hiệu quả hơn trong đấu tranh xử lý tội phạm về tham nhũng, kinh tế.

Đồng thời, phát huy vai trò là cơ quan trung tâm, kết nối các hoạt động tố tụng, tập trung chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ giải quyết các vụ án tham nhũng, kinh tế lớn. Trong thời gian rất ngắn, đã kết thúc điều tra, truy tố, đưa ra xét xử nghiêm minh các vụ án tham nhũng do ban chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng theo dõi, chỉ đạo, tạo hiệu ứng tích cực, lan toả trong toàn xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân. Như các vụ án xảy ra tại Tổng công ty xây lắp dầu khí Việt Nam, Tập đoàn dầu khí quốc gia Việt Nam, Ngân hàng Thương mại cổ phần Việt Nam...