
Bên cạnh Australia, Mỹ, Thái Lan, Hàn Quốc, hiện Trung Quốc chính là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam từ trước tới nay. Tuy nhiên, Trung Quốc không còn là thị trường dễ tính; Chính phủ hai nước đã thống nhất quản lý xuất nhập khẩu theo hướng chuyển dần sang chính ngạch, giảm dần tiểu ngạch. Doanh nghiệp Việt phải vượt qua nhiều rào cản kỹ thuật nếu muốn xuất khẩu vào thị trường này.
Tại hội thảo "Cập nhật thông tin thị trường và phát triển xuất khẩu chính ngạch nông sản (trái cây, rau quả) sang thị trường Trung Quốc" ngày 28/2, bà Nguyễn Thị Minh Thuý, Phó trưởng phòng Phòng Quan hệ quốc tế, Cục Xúc tiến Thương mại, Bộ Công Thương cho rằng, Trung Quốc là thị trường thực sự tiềm năng cho các sản phẩm nông sản của Việt Nam, nhưng xuất khẩu nông sản Việt Nam chưa bền vững khi phụ thuộc rất lớn vào xuất khẩu tiểu ngạch.
Yêu cầu kiểm dịch, xuất xứ rõ ràng
Trong khi đó, quy mô sản xuất của nông hộ còn nhỏ lẻ, phân tán, các mặt hàng nông sản chủ lực có sức cạnh tranh kém. Xuất khẩu tiểu ngạch lại luôn đe doạ những rủi ro do không có ràng buộc pháp lý giữa người mua và người bán.
Mặt khác, yêu cầu về chất lượng hàng hoá tại thị trường Trung Quốc cũng ngày càng nâng lên – đây cũng là xu hướng chung trên thị trường thế giới. Trung Quốc đã bắt đầu khó tính hơn trong việc sử dụng các mặt hàng nông sản và ngày càng đẩy mạnh truy suất nguồn gốc nông sản.
Ông Lê Thanh Hoà, Phó cục trưởng Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đưa ra hàng loạt các quy định đối với hoa quả xuất khẩu của Việt Nam khi xuất sang thị trường này, như phải đáp ứng các yêu kỹ thuật và quy định về an toàn nguyên liệu thực phẩm (Nghị định 15/2018/NĐ-CP); đáp ứng quy định về an toàn thực phẩm, kiểm dịch thực vật của Trung Quốc; phải đăng ký mã số vùng trồng, địa danh với Hải quan Trung Quốc; các đơn vị nhập khẩu phải khai báo rõ ràng xuất xứ nguồn gốc vùng trồng - có nhãn mác; sản phẩm đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật bao gói, đảm bảo điều kiện vệ sinh, không nhiễm côn trùng hại.
Đặc biệt, Trung Quốc có một số thay đổi trong giám sát xuất nhập khẩu hoa quả vào nước này. Từ 1/10/2019, sản phẩm thực phẩm nhập khẩu vào Trung Quốc phải có Chứng nhận an toàn thực phẩm do cơ quan có thẩm quyền nước xuất khẩu cấp cho các lô hàng.
Ông Shi Xin Biao, chuyên gia thị trường Trung Quốc, Giám đốc Công ty Liaocheng Xinghao IM&Export Co.,Ltd cũng chia sẻ, tháng 12/2018 Hải quan Trung Quốc đã thông báo khẩn tới các chi cục hải quan của Trung Quốc về việc những yêu cầu trong nhập khẩu hoa quả Việt Nam vào Trung Quốc. Trong đó đưa ra những yêu cầu rõ ràng đối với các hạng mục kiểm dịch hoa quả xuất nhập khẩu giữa hai nước.
Và từ 1/1/2019 các cơ quan hải quan phải kiểm tra Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật hoa quả nhập từ Việt Nam xem ở trong phần "Phụ lục" có ghi rõ tên, mã số của cơ sở đóng gói đã được đăng kí hay chưa, hàng hóa có phải có nguồn gốc từ các nhà vườn hay cơ sở đóng gói đã đăng kí với các cơ quan chức năng của Việt Nam cũng như đã được Tổng cục Hải quan Trung Quốc công nhận.
Nếu phù hợp với yêu cầu thì mới cho phép tiến hành kiểm dịch. Nếu phát hiện hàng hóa có nguồn gốc không phải từ các nhà vườn, cơ sở đóng gói đã được đăng kí thì không được phép nhập vào Trung Quốc.
Đổi cách tiếp cận về an toàn thực phẩm
Làm ăn tại Việt Nam từ năm 2014, điều ông Shi Xin Biao lo lắng hơn cả là công nghệ bảo quản, giữ tươi, điều kiện hạ tầng kho bãi của Việt Nam còn nhiều hạn chế... Đại diện doanh nghiệp Trung Quốc cho rằng, 10 năm tới, tốc độ tăng về nhu cầu hoa quả của Trung Quốc sẽ chững lại nhưng yêu cầu về chất lượng thì lại được nâng lên. Chất lượng của các loại quả sẽ phải đáp ứng yêu cầu ngày càng cao hơn.
Do đó, để đáp ứng các yêu cầu phía Trung Quốc đặt ra, ông Shi Xin Biao kiến nghị, Việt Nam cần phát triển công nghệ bảo quản tươi cho hoa quả cũng như xây dựng cơ sở hạ tầng để lưu giữ.
Việt Nam nhập thêm công nghệ tiên tiến hơn để trồng các loại hoa quả cũng như hệ thống tiêu chuẩn quản lý chất lượng hiện đại hơn cho các mặt hàng nông sản. Bên cạnh đó, làm tốt hơn việc quản lý nguồn gốc xuất xứ, quản lý về bao bì để nhanh chóng được thông quan quy trình kiểm định kiểm dịch của Hải quan Trung Quốc.
Việt Nam cũng nên tiến hành quản lý chuỗi kho lạnh và có những quy định về chính sách truy xuất nguồn gốc. Cũng theo ông Shi Xin Biao, doanh nghiệp Việt Nam cần trực tiếp sang Trung Quốc tìm hiểu thị trường, thị hiếu của người tiêu dùng; nắm bắt được thời điểm thu hoạch hoa quả của Trung Quốc để xuất khẩu hiệu quả.
Còn theo ông Hoà, trong tương lai những quy định này ngày một khó khăn. Do vậy, doanh nghiệp Việt Nam cần nâng cao năng lực và nhận thức trong việc nắm bắt các quy định kỹ thuật và yêu cầu về kiểm dịch của thị trường Trung Quốc.
Thay đổi cách tiếp cận về an toàn thực phẩm: từ việc kiểm tra an toàn thực phẩm cuối cùng sang giám sát toàn bộ các công đoạn trong toàn bộ chuỗi sản xuất. Đồng thời, nâng cao nhận thức về sản phẩm chất lượng và an toàn hơn. Thiết lập cơ chế hợp tác giữa nhà quản lý - doanh nghiệp - người sản xuất nhằm đảm bảo an toàn trong toàn bộ chuỗi cung...
Làn sóng ứng dụng trí tuệ nhân tạo và robot trong sản xuất đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực công nghệ cao. Để đáp ứng nhu cầu thực tiễn và hiện thực hóa các mục tiêu chuyển đổi số quốc gia, giáo dục cần chuyển dịch mạnh mẽ từ truyền thụ lý thuyết sang thực hành, hình thành tư duy công nghệ xuyên suốt cho người học ngay từ bậc phổ thông...
Các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã giúp hàng hóa Việt Nam tiếp cận những thị trường lớn với ưu đãi thuế quan đáng kể. Tuy nhiên, cơ hội chỉ thành lợi thế khi doanh nghiệp đạt chuẩn xuất xứ, kỹ thuật và truy xuất nguồn gốc. Với Nghệ An, vấn đề hiện nay không chỉ mở rộng xuất khẩu, mà còn phải giúp doanh nghiệp đủ năng lực khai thác những lợi ích thực chất từ các cam kết thương mại quốc tế…
Hoa Kỳ đang đặt xuất khẩu gỗ Việt Nam trước nguy cơ tăng thuế từ đầu năm 2027. Để chủ động ứng phó, ngành gỗ cần nâng cao khả năng ứng phó bằng cách lập kịch bản, kiểm soát xuất xứ, tăng giá trị sản phẩm và đa dạng hóa thị trường...
Ngày Thương mại điện tử quốc gia (12/12) lần đầu được luật hóa, đánh dấu cột mốc lịch sử của ngành. Hưởng ứng sự kiện, Tuần lễ Thương mại điện tử Việt Nam 2026 với chủ đề “Thương mại điện tử không khoảng cách” chính thức khởi động nhằm thu hẹp chênh lệch số, kích cầu tiêu dùng cuối năm...
Trái ngược với diễn biến tại nhiều quốc gia Đông Nam Á, thị trường đường trong nước tháng 10/2026 tiếp tục thừa cung. Theo Hiệp hội Mía đường Việt Nam, lượng lớn hàng nhập lậu từ biên giới Lào, Campuchia tràn vào khi giá bán giảm, tạo thêm áp lực cạnh tranh cho đường sản xuất từ mía nội địa...
Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội 10 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều con số kỷ lục. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ USD, vốn FDI đăng ký đạt mức cao nhất kể từ năm 2009 đến nay (54,85 tỷ USD), vốn FDI thực hiện cũng đạt mức cao nhất trong 5 năm qua (24,08 tỷ USD). Cùng với sự phục hồi mạnh mẽ của sản xuất công nghiệp, bán lẻ và du lịch, nền kinh tế Việt Nam đang chứng tỏ đà tăng trưởng vững chắc…
Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.