Các Big Tech đang "vung tiền" thế nào để né thuế quan?

Chỉ trong vài ngày gần đây, Nhà Trắng xác nhận hai hãng sản xuất chip của Hoa Kỳ là Nvidia và Advanced Micro Devices (AMD) được phép bán chip tiên tiến cho Trung Quốc, đổi lại chính phủ Hoa Kỳ nhận 15% doanh thu từ thị trường này, theo CNBC.

Trong khi đó, CEO Apple Tim Cook vừa tuyên bố tăng cam kết đầu tư tại Hoa Kỳ lên 600 tỷ USD trong 4 năm tới. Động thái được giới quan sát nhận định là nhằm giúp Apple thoát khỏi tầm ngắm của Tổng thống Trump về thuế quan - và dường như bước đi này tạm thời có hiệu quả.

Giới chuyên gia cho rằng, những thỏa thuận liên tiếp này cho thấy tầm quan trọng sống còn của việc tìm kiếm biện pháp giảm gánh nặng thuế đối với các tập đoàn toàn cầu.

“Làn sóng ký kết thỏa thuận nhằm đổi lấy chính sách thuế nhẹ nhàng hơn”, ông Paolo Pescatore, chuyên gia công nghệ tại PP Foresight, nhận định.

“Hầu như mọi tập đoàn công nghệ lớn đều chịu tác động tiêu cực từ thuế quan. Họ không thể mãi chi thêm hàng triệu USD tiền phí - tiếp tục bào mòn lợi nhuận, như báo cáo lợi nhuận quý gần đây cho thấy”, ông Pescatore nói.

Ông Pescatore dự đoán việc Apple tiên phong với kế hoạch tăng tốc đầu tư tại Hoa Kỳ có thể tạo ra “hiệu ứng domino” trong toàn ngành.

Apple từ lâu được xem là một trong những hãng công nghệ lớn dễ bị tổn thương nhất trước căng thẳng thương mại Hoa Kỳ - Trung Quốc. Đầu tháng này, ông Trump tuyên bố kế hoạch áp thuế 100% với chip và bán dẫn nhập khẩu, nhưng miễn cho những công ty “sản xuất tại Hoa Kỳ”.

Apple – vốn sử dụng hàng trăm loại chip cho sản phẩm của mình phải chịu khoản phí thuế 800 triệu USD chỉ trong quý 2 – giờ đã nằm trong danh sách miễn thuế.

THỎA THUẬN “KỲ LẠ”

Thỏa thuận giữa Nvidia và AMD với chính quyền Washington gây nên làn sóng tranh luận gay gắt về tác động tới hoạt động kinh doanh của hai hãng và khả năng chính phủ Hoa Kỳ sẽ mở rộng mô hình này sang công ty khác. Một số chiến lược gia gọi đây là hành động “ép buộc”, thậm chí đặt câu hỏi liệu có vi hiến thuế xuất khẩu hay không?

Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt hôm thứ Ba (12/8) cho biết tính hợp pháp và cơ chế thu thuế 15% doanh thu chip xuất sang Trung Quốc vẫn đang được “hoàn thiện”. Bà gợi ý những thỏa thuận kiểu này có thể mở rộng cho nhiều công ty trong tương lai.

Ông Ray Wang, nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Constellation Research, gọi việc Nvidia và AMD phải trả 15% doanh thu chip bán cho Trung Quốc cho chính phủ Hoa Kỳ là “kỳ lạ”.

Phát biểu trên chương trình “Squawk Box” của CNBC hôm đầu tuần này, ông Wang nói điều “thật sự kỳ quặc” là vẫn chưa rõ liệu chip có liên quan đến vấn đề an ninh quốc gia hay không.

“Nếu câu trả lời là không, thì OK, chính phủ cứ nhận phần chia từ doanh thu”, ông Wang nói. “Cả CEO Jensen Huang của Nvidia và Lisa Su của AMD đều nhận định rằng đây là cách để đưa chip vào Trung Quốc, và có thể sẽ mang lại lợi ích nào đó”.

LO NGẠI TỪ GIỚI ĐẦU TƯ

Dù giới đầu tư ban đầu đón nhận tích cực vì thỏa thuận mở cánh cửa vào thị trường Trung Quốc cho Nvidia và AMD, nhưng ông Wang cho rằng vẫn còn nhiều nỗi lo.

“Với tư cách nhà đầu tư, bạn sẽ lo ngại: liệu đây có phải quyết định đúng đắn của chính phủ? Liệu mỗi đời Tổng thống có thể toàn quyền quyết định những thương vụ kiểu này hay không?”, ông Wang đặt câu hỏi. “Tôi nghĩ đó là mối lo chính, và chúng ta vẫn còn những vòng áp thuế và đàm phán thương mại tiếp theo với Trung Quốc”.

Nhìn về phía trước, ông Dan Niles, nhà sáng lập kiêm giám đốc quỹ Niles Investment Management, cho rằng câu hỏi đặt ra là liệu cách tiếp cận “can thiệp trực tiếp” của chính quyền ông Trump là tích cực hay tiêu cực đối với doanh nghiệp Hoa Kỳ.

“Tôi nghĩ với mỗi công ty, câu trả lời sẽ khác nhau. Điều quan trọng hơn là liệu có sự ổn định trong chính sách hay không, hay chính sách sẽ không ngừng thay đổi?”, ông Niles nói trên chương trình “Closing Bell: Overtime” của CNBC hôm đầu tuần. “Hiện tại, đó mới là điều khiến tôi lo lắng hơn cả”.