Đưa Blockchain vào chương trình đào tạo đại học để hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao

Từ ngày 01/01/2026, khi Luật Công nghiệp Công nghệ số chính thức có hiệu lực, các giao dịch tài sản số theo hình thức ngang hàng (P2P) tại Việt Nam sẽ đối mặt với nhiều rủi ro pháp lý tiềm ẩn.

Nhận định này được ông Trần Huyền Dinh, Chủ nhiệm Uỷ ban Ứng dụng Fintech – Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA), đưa ra tại hội thảo “Blockchain: Từ nền tảng công nghệ đến ứng dụng trong tài chính số” diễn ra ngày 10/01/2026 tại TP. Đà Nẵng.

NHU CẦU TIẾP CẬN KIẾN THỨC BLOCKCHAIN, TÀI SẢN MÃ HOÁ, KHUNG PHÁP LÝ MỚI GIA TĂNG MẠNH MẼ

Theo ông Dinh, trong bối cảnh khung pháp lý đang được hoàn thiện, người tham gia giao dịch tài sản mã hoá P2P có thể vô tình trở thành mắt xích trong các hoạt động rửa tiền, trốn thuế hoặc tài trợ cho hành vi phạm pháp, dẫn đến nguy cơ bị phong tỏa tài khoản, truy thu thuế, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự – dù không có chủ ý.

Hội thảo do Trường Đại học Duy Tân phối hợp cùng Dragon Lab, CTCP AlphaTrue Solutions, Tập đoàn Tether và Blockchain Layer 1 Plasma tổ chức, thu hút hơn 1.000 sinh viên, giảng viên và chuyên gia công nghệ – tài chính tham dự. Quy mô sự kiện cho thấy nhu cầu tiếp cận kiến thức bài bản về blockchain, tài sản mã hoá và đặc biệt là khung pháp lý mới đang gia tăng mạnh mẽ trong môi trường học thuật và cộng đồng trẻ.

Hội thảo không chỉ dừng lại ở một sự kiện học thuật, mà còn phản ánh rõ cách tiếp cận thận trọng, dựa trên dữ liệu và tuân thủ của Việt Nam trong tiến trình đưa blockchain và tài sản mã hoá phát triển theo hướng minh bạch, chính danh và bền vững.

PGS.TS Nguyễn Gia Như, Hiệu trưởng Trường Khoa học Máy tính và Trí tuệ nhân tạo (ĐH Duy Tân), đã nhấn mạnh blockchain không còn là công nghệ thử nghiệm mà đang từng bước trở thành lớp hạ tầng giá trị mới của nền kinh tế số.

"Việc đưa các nội dung về blockchain, dữ liệu phân tán và tài chính số vào chương trình đào tạo đại học, là bước chuẩn bị cần thiết để hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời tạo cầu nối giữa nghiên cứu, đào tạo và triển khai thực tiễn tại doanh nghiệp", PGS.TS Nguyễn Gia Như cho biết.

Dẫn báo cáo Global Crypto Adoption Index của Chainalysis, ông Trần Huyền Dinh cho biết Việt Nam liên tục nằm trong nhóm quốc gia có mức độ tiếp nhận tài sản mã hoá cao trên toàn cầu. Tổng giá trị dòng vốn tài sản mã hoá chảy vào Việt Nam trong giai đoạn 2023–2024 ước tính gần 220 tỷ USD. Quy mô và tốc độ luân chuyển này khiến tài sản mã hoá trở thành lĩnh vực có rủi ro cao về rửa tiền và gian lận nếu thiếu cơ chế quản lý phù hợp.

“Thị trường buộc phải được tổ chức theo hướng minh bạch, dựa trên tiếp cận quản lý rủi ro, tích hợp đầy đủ các cơ chế phòng, chống rửa tiền và tài trợ khủng bố (AML/CFT) ngay từ khâu thiết kế hệ thống”, ông Dinh nhấn mạnh, đồng thời cho rằng đây là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh Việt Nam vẫn đang nằm trong Danh sách xám của FATF.

CƠ HỘI NGHỀ NGHIỆP MỚI TRONG LĨNH VỰC BLOCKCHAIN VÀ TÀI CHÍNH SỐ

Ở góc độ quốc tế, bà Lê Vũ Hương Quỳnh, Giám đốc khu vực Châu Á – Thái Bình Dương của Tether, cho rằng blockchain đang dịch chuyển từ một công nghệ mang tính đột phá sang vai trò hạ tầng trong thanh toán và chuyển giao giá trị, đặc biệt là các giao dịch xuyên biên giới. Khi đảm nhiệm vai trò hạ tầng, blockchain không thể đứng ngoài khuôn khổ quản lý mà cần được giám sát chặt chẽ để đảm bảo an toàn tài chính.

Phiên thảo luận tại hội thảo tập trung làm rõ mối quan hệ giữa công nghệ blockchain – khung pháp lý – yêu cầu tuân thủ trong bối cảnh triển khai thực tiễn tại Việt Nam. Nhiều câu hỏi từ sinh viên xoay quanh việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế, cũng như cơ hội nghề nghiệp khi thị trường tài sản số dần đi vào quỹ đạo chính danh.

Theo các chuyên gia, việc khung pháp lý về tài sản mã hóa từng bước hoàn thiện, cùng định hướng hình thành Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Đà Nẵng, đang mở ra những cơ hội nghề nghiệp mới trong lĩnh vực blockchain và tài chính số. Đáng chú ý là các vị trí đòi hỏi năng lực liên ngành, kết hợp giữa công nghệ, hiểu biết pháp lý và quản trị rủi ro – những kỹ năng còn khá mới mẻ nhưng ngày càng được thị trường săn đón.

Điểm nhấn đáng chú ý của hội thảo là hoạt động trải nghiệm tài sản số trong khuôn khổ sandbox – mô hình thử nghiệm có kiểm soát được cơ quan quản lý cho phép. Thông qua hoạt động trải nghiệm, sinh viên có điều kiện quan sát trực tiếp quy trình chuyển đổi tài sản số hợp pháp và theo dõi cách dữ liệu giao dịch được ghi nhận phục vụ công tác giám sát.

Chương trình góp phần giúp người học tiếp cận rõ hơn mối quan hệ giữa công nghệ, pháp lý và tuân thủ - những yếu tố đang trở thành nền tảng trong quá trình đưa tài sản số vào quỹ đạo phát triển chính danh.

Trong bối cảnh Luật Công nghiệp Công nghệ số chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, hiện Việt Nam ghi nhận hai mô hình được cơ quan quản lý cho phép thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với hoạt động chuyển đổi tài sản mã hoá.

Thứ nhất là MIMO - giải pháp chuyển đổi tài sản mã hoá (USDT) sang tiền pháp định (VND) và ngược lại theo cơ chế không lưu ký (non-custodial) tại Đà Nẵng theo giấy phép số 1724/GP-SKHCN, ngày 18/12/2025 của Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng.

Thứ hai là Basal Pay - ứng dụng chuyển đổi tài sản mã hóa sang tiền pháp định, được cấp phép thử nghiệm theo Giấy phép số 514/GP-SKHCN ngày 29/08/2025 của Sở Khoa học và Công nghệ TP. Đà Nẵng.