Nền kinh tế số Malaysia dẫn đầu khu vực với tăng trưởng 19%

Malaysia chính thức vượt qua tất cả thị trường Đông Nam Á trở thành nền kinh tế số tăng trưởng nhanh nhất khu vực, ghi nhận mức mở rộng 19% so với cùng kỳ, đưa quy mô kinh tế số lên 39 tỷ USD vào năm 2025 – xếp trên Indonesia, Thái Lan, Việt Nam và Singapore, tạo nên sự đảo chiều lớn trong động lực tăng trưởng, theo báo cáo e-Conomy SEA do Google, Temasek và Bain & Company công bố đầu tuần này.

Mức tăng trưởng được thúc đẩy bởi nền tảng thương mại điện tử, du lịch trực tuyến và thanh toán không tiền mặt, tận dụng điều kiện vĩ mô ổn định, bao gồm lạm phát duy trì ở mức 1,8% – tương phản rõ rệt với sự biến động đã kìm hãm tăng trưởng tại một số thị trường lân cận, Tech Wire Asia nhận định.

Trong bối cảnh kinh tế số Đông Nam Á được dự báo vượt 300 tỷ USD vào năm 2025, tăng 15% so với cùng kỳ, tốc độ của Malaysia đặc biệt đáng chú ý. Tất nhiên, điều làm nổi bật kết quả của quốc gia này không chỉ là tốc độ, mà còn là khả năng mở rộng trên nhiều lĩnh vực.

THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ BỨT PHÁ, DU LỊCH SỐ HỒI SINH MẠNH MẼ

Thương mại điện tử tiếp tục là động lực lớn nhất thúc đẩy kinh tế số Malaysia, đạt 20 tỷ USD với mức tăng 21% so với cùng kỳ – nhanh thứ hai Đông Nam Á. Tăng trưởng phản ánh xu hướng hợp nhất nền tảng khi nhiều ông lớn khu vực tận dụng lợi thế quy mô, cùng sự bùng nổ của thương mại thông qua video.

Tuy nhiên, du lịch số mới là lĩnh vực tăng trưởng mạnh nhất. Với mức tăng 19% về GMV – nhanh nhất khu vực – Malaysia đang tận dụng sự cải thiện kết nối hàng không, chính sách nới lỏng thị thực và chiến dịch du lịch số quy mô lớn.

Lượng khách quốc tế tăng hơn 20% so với cùng kỳ trong nửa đầu năm 2025, với xu hướng du khách lựa chọn trải nghiệm du lịch giá trị cao, được hỗ trợ bởi công nghệ số.

“Nền kinh tế số Malaysia đang cho thấy quỹ đạo tăng trưởng tích cực nhờ sự phát triển mạnh trong nhiều lĩnh vực, môi trường gọi vốn lành mạnh và đầu tư vào hạ tầng số”, ông Ben King, Giám đốc Điều hành Google Malaysia & Singapore, nhận định. “Nhưng chính mức độ ứng dụng AI cao mới là yếu tố tăng tốc tiến trình này”.

Câu hỏi đặt ra là liệu mức tăng trưởng phản ánh sự trưởng thành số bền vững, hay chỉ là đà tăng tạm thời nhờ phục hồi du lịch hậu đại dịch và chi tiêu khuyến mại.

TÀI CHÍNH SỐ: ĐANG TRƯỞNG THÀNH HAY SẮP BÃO HÒA?

Tài chính số tiếp tục tăng trưởng, với tổng giá trị giao dịch dự kiến đạt 213 tỷ USD vào năm 2025. Ngân hàng Trung ương Malaysia ghi nhận mức tăng 28% trong sử dụng thanh toán số, thanh toán xuyên biên giới mở rộng đáng kể khi chuẩn QR DuitNow có thể hoạt động liên thông tại ngày càng nhiều thị trường Đông Nam Á, bao gồm Campuchia.

Bối cảnh cạnh tranh trong lĩnh vực cũng thay đổi nhanh chóng. Hai ngân hàng số ra mắt vào năm nay, nâng tổng số lên năm ngân hàng – mỗi ngân hàng được hậu thuẫn bởi các tập đoàn lớn với định vị riêng.

Luật Tín dụng Tiêu dùng mới sẽ yêu cầu đơn vị mua trước – trả sau và nhà cho vay phi ngân hàng phải được cấp phép và báo cáo cho cơ quan tín dụng, đưa nhóm công ty trước đây ít được quản lý vào khung pháp lý đầy đủ hơn. Việc siết quy định cho thấy nhà chức trách đang chuẩn bị cho những rủi ro có thể xuất hiện khi thị trường trưởng thành.

Dư nợ cho vay số đạt 14 tỷ USD, tăng 17% so với cùng kỳ, trong khi tài sản quản lý trong lĩnh vực quản lý tài sản số tăng 22% lên 13 tỷ USD. Bảo hiểm số ghi nhận mức tăng 22% lên 0,7 tỷ USD theo chỉ số phí năm và tổng phí bảo hiểm.

Tăng trưởng hai chữ số trên mọi phân khúc tài chính số làm dấy lên câu hỏi về thời điểm thị trường bão hòa và liệu khung pháp lý hiện tại có theo kịp tốc độ đổi mới hay không.

MỞ RỘNG HẠ TẦNG PHẢN ÁNH THAM VỌNG AI

Một trong những diễn biến nổi bật nhất là sự bùng nổ đầu tư hạ tầng. Công suất trung tâm dữ liệu tăng từ 120 MW năm 2024 lên 690 MW trong nửa đầu 2025, với kế hoạch tăng thêm 350% – chiếm một nửa tổng công suất dự kiến cả khu vực.

Google cam kết đầu tư 2 tỷ USD, bao gồm xây dựng trung tâm dữ liệu đầu tiên và khu vực Google Cloud tại Malaysia nhằm đáp ứng nhu cầu dịch vụ đám mây sẵn sàng cho AI.

Malaysia thu hút 32% tổng vốn tư nhân đầu tư vào AI tại Đông Nam Á – tương đương 759 triệu USD từ nửa cuối 2024 đến nửa đầu 2025, chủ yếu từ một số thương vụ lớn trong lĩnh vực tài chính số. Quốc gia này cũng dẫn đầu về IPO, đóng góp khoảng một nửa số thương vụ niêm yết của Đông Nam Á trong 12 tháng qua.

“Malaysia hiện ở vị trí dẫn đầu, là nền kinh tế số tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á, hướng đến quy mô 39 tỷ USD GMV vào năm 2025”, bà Amanda Chin, đối tác tại Bain & Company, cho biết. “Cơ hội thực sự lúc này nằm ở cách doanh nghiệp tận dụng AI như chất xúc tác, dựa trên nền tảng số vững mạnh của Malaysia”.

Người tiêu dùng Malaysia cũng thể hiện sự đón nhận AI: 74% người dùng số tương tác với công cụ và tính năng AI mỗi ngày, 68% cho biết đã trò chuyện với chatbot AI. Khoảng 55% kỳ vọng AI sẽ đưa ra quyết định nhanh hơn với ít nỗ lực suy nghĩ, và 92% sẵn sàng chia sẻ quyền truy cập dữ liệu cho tác nhân AI – cao hơn rất nhiều so với mức trung bình 50% của ASEAN.

Doanh thu từ các ứng dụng có quảng bá tính năng AI tăng 103% trong nửa đầu 2025 so với cùng kỳ 2024, cho thấy khả năng thương mại hóa đang dần xuất hiện sau giai đoạn thử nghiệm.

MÔI TRƯỜNG ĐẦU TƯ

Tâm lý nhà đầu tư có vẻ lạc quan, với gần hai phần ba (64%) nhà đầu tư được khảo sát kỳ vọng hoạt động gọi vốn tại Malaysia sẽ tăng đến năm 2030, đặc biệt trong lĩnh vực phần mềm, dịch vụ, AI và công nghệ sâu.

Tuy nhiên, bức tranh vốn lại phức tạp hơn. Vốn tư nhân tăng trong 12 tháng qua chủ yếu nhờ thương vụ lớn trong tài chính số vào nửa cuối 2024, dẫn đến câu hỏi liệu độ rộng của dòng vốn có tương xứng với số liệu thống kê hay không. Số thương vụ vẫn ở mức thấp hơn nhiều so với đỉnh năm 2021 với 236 thương vụ, khi chỉ đạt 23 thương vụ trong nửa đầu 2025.

Việc vốn đầu tư tập trung vào tài chính số, chiếm 84% tổng vốn nửa đầu 2024 và vẫn là lĩnh vực thống trị, cho thấy hệ sinh thái đầu tư Malaysia có thể đang thiếu sự đa dạng hóa như một số thị trường trưởng thành.

CON ĐƯỜNG PHÍA TRƯỚC

Quỹ đạo kinh tế số Malaysia đối mặt với nhiều câu hỏi mang tính chiến lược. Liệu việc mở rộng hạ tầng có thể chuyển thành hoạt động kinh tế giá trị cao bền vững ngoài vai trò lưu trữ dữ liệu khu vực? Liệu sự gia tăng ngân hàng số có thực sự thúc đẩy tài chính toàn diện hay chỉ làm phân mảnh thêm thị trường vốn đã cạnh tranh?

Quyết định giảm lãi suất lần đầu sau 5 năm của Ngân hàng Trung ương Malaysia cho thấy lo ngại về áp lực toàn cầu, đặc biệt là chính sách thuế quan mới của Hoa Kỳ.

Triển vọng GDP 2025 đã được điều chỉnh giảm nhẹ để phản ánh bất ổn vĩ mô – một lời nhắc nhở rằng tăng trưởng số vẫn diễn ra trong những giới hạn kinh tế rộng lớn hơn.

Khi Malaysia chuẩn bị cho chiến dịch Visit Malaysia 2026 với mục tiêu đón 45 triệu lượt khách và hợp tác cùng các nền tảng du lịch trực tuyến lớn, câu hỏi đặt ra là liệu quốc gia này có thể biến đà tăng trưởng hiện tại thành lợi thế cạnh tranh bền vững hay không, vượt lên trên chu kỳ khuyến mãi và đầu tư hạ tầng, tiến đến năng lực đổi mới thực thụ và tạo ra việc làm giá trị cao.

Dữ liệu cho thấy Malaysia đã giành chiến thắng trong cuộc đua tăng trưởng kinh tế số ở Đông Nam Á hiện tại. Việc điều này có chuyển thành vị thế dẫn đầu bền vững hay không sẽ phụ thuộc vào khả năng thực thi trong những năm tới.