Ngành công nghệ của Pháp đối mặt với nhiều thách thức

Sự thiếu ổn định của chính phủ cùng nguy cơ trễ hạn ngân sách đang khiến giới khởi nghiệp nước này lo ngại rằng “con tàu công nghệ Pháp đang lao đao, mất phương hướng”, theo Euronews.

Lo ngại này không phải không có cơ sở, bởi chỉ mới đầu năm nay, Paris đã vượt London để trở thành trung tâm khởi nghiệp hàng đầu châu Âu, dữ liệu từ nền tảng Dealroom. Dưới thời Tổng thống Emmanuel Macron, chính phủ Pháp từng mạnh tay thúc đẩy đổi mới sáng tạo, đặc biệt với kế hoạch “France 2030” trị giá 54 tỷ euro trong vòng 5 năm, nhằm củng cố năng lực cạnh tranh công nghiệp và công nghệ. Nhờ đó, một loạt doanh nghiệp lớn như Mistral AI, Ledger hay H. đã vươn lên mạnh mẽ.

Thế nhưng, những thành quả ấy nay đang bị đe dọa. Các startup cho rằng sự bất ổn chính trị đang làm chậm đà tiến mà họ đã nỗ lực xây dựng suốt nhiều năm.

“Khủng hoảng hiện nay ở Pháp không chỉ là khủng hoảng thể chế, mà còn là khủng hoảng kinh tế, đạo đức và chiến lược”, ông Homéric de Sarthe, Giám đốc Điều hành Craft AI, chia sẻ với giới báo chí. Theo ông, giới doanh nhân đang tạo ra giá trị thực cho nền kinh tế, nhưng họ lại cảm thấy bị “bỏ rơi.”

Ông Sarthe ví von: “Giờ chẳng còn thuyền trưởng nào cầm lái, chẳng còn thủy thủ nào điều hướng. Con tàu công nghệ Pháp vẫn đẹp, vẫn đầy tiềm năng – nhưng đang dần trôi vô định trong khi chúng ta vẫn mải tranh luận bên trên boong tàu”.

Việc “thiếu thuyền trưởng” khiến các quỹ đổi mới khó phân bổ, dẫn đến startup gặp nhiều trở ngại trong quá trình tuyển dụng và phát triển.

Bà Maya Noël, Giám đốc Điều hành hiệp hội France Digitale, cũng bày tỏ lo ngại: “Tình hình chính trị bất ổn đang đặt gánh nặng ngày càng lớn lên startup và toàn bộ doanh nghiệp Pháp. Cộng đồng kinh doanh hôm nay cần sự ổn định và tầm nhìn rõ ràng để có thể tiếp tục đầu tư, tuyển dụng và đổi mới. Chúng ta cần sớm đạt được thỏa thuận chính trị để doanh nghiệp có thể phát triển một cách tự tin – cả trong nước lẫn quốc tế”.

Từ sau cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ hồi tháng 6/2024 – nơi Tổng thống Macron kêu gọi bầu cử sớm – Quốc hội Pháp rơi vào tình trạng chia rẽ, liên tiếp thay đổi quan điểm và định hướng.

Theo bà Noël, kể từ sau cuộc bầu cử đó, các quỹ đầu tư mạo hiểm gần như “đứng hình”, nhiều doanh nghiệp không thể tuyển dụng do bất ổn tài chính.

Mới đây, Pháp cũng chứng kiến sự thay đổi ở vị trí Bộ trưởng phụ trách AI và chuyển đổi số – bà Clara Chappaz, gương mặt quen thuộc của giới công nghệ, được thay thế bởi bà Naïma Moutchou, người ít được biết đến hơn trong lĩnh vực này.

KHI “THUYỀN VIÊN” GẶP SÓNG DỮ

Giáo sư Chengyi Lin, chuyên ngành chiến lược tại Đại học Insead, nhận định: “Startup vốn là những người tiên phong, họ là những người khám phá công nghệ mới, và việc đối mặt với rủi ro hay bất ổn vốn nằm trong DNA của họ”.

Tuy nhiên, ông cho rằng khó khăn thực sự đang đến từ môi trường chính sách: “Khi phải đối mặt với quy định và thể chế, startup nhận ra rằng họ đang phải ‘dời núi lấp biển’. Nếu rủi ro từ quy định còn đoán trước được, thì rủi ro chính trị lại hoàn toàn không thể lường”.

Chính sự “không thể đoán định” đó khiến nhiều startup do dự trước khi quyết định đầu tư vào Pháp hay chuyển hướng sang một số quốc gia châu Âu khác. “Các nhà đầu tư luôn xem xét rủi ro quốc gia, trong đó có yếu tố ổn định chính trị. Ảnh hưởng dây chuyền từ những biến động trong chính phủ lan rộng hơn nhiều so với phạm vi chính trị”, ông Lin nhận định.

Ông Lin nói thêm những xáo trộn ngắn hạn có thể không tác động quá nhiều đến các “ông lớn” như Mistral AI, nhưng với startup nhỏ hơn - vốn phụ thuộc vào chính sách hỗ trợ và ưu đãi của chính phủ - tình thế thật khác biệt.

Điều này càng đáng lo khi châu Âu đã không còn sánh kịp Hoa Kỳ trong lĩnh vực công nghệ, và thậm chí đang tụt lại phía sau Trung Quốc cùng các nền kinh tế mới nổi khác.

Dẫu vậy, tinh thần khởi nghiệp của người Pháp vẫn “chưa tắt”. Ông de Sarthe của Craft AI khẳng định: “Nhân lực, tài lực và trí lực của chúng ta sẽ không tự nhiên phục hồi nếu không hành động. Giờ là lúc chúng ta phải xây dựng lại - dám nghĩ, dám làm, dám mạo hiểm. Trách nhiệm khôi phục sức mạnh cho đất nước này thuộc về tất cả chúng ta”.