Ngành ngân hàng ứng dụng AI trong giải quyết “nút thắt cổ chai” dữ liệu phân mảnh
Bảo Bình
19/01/2026
Chia sẻ
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 không chỉ đặt ra những yêu cầu tuân thủ mới, mà còn buộc các ngân hàng phải nhìn lại toàn bộ cách thức xây dựng, quản trị và khai thác hạ tầng dữ liệu nếu muốn ứng dụng AI một cách bền vững...
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành đòn bẩy chiến lược trong ngành ngân hàng, thúc đẩy năng lực cạnh tranh, tối ưu hóa vận hành và cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng, tuy nhiên nhiều ngân hàng Việt Nam đang đối mặt với thách thức lớn từ sự phân mảnh và chất lượng dữ liệu.
Theo S&P Global Market Intelligence, hơn 54% tổ chức tài chính toàn cầu đã triển khai các sáng kiến AI, cho thấy AI là yếu tố không thể thiếu trong chiến lược ngân hàng hiện đại.
KHI AI VA PHẢI “BỨC TƯỜNG” DỮ LIỆU
Tuy nhiên, sự phân mảnh dữ liệu đang là một "nút thắt cổ chai" lớn. Theo ông Lưu Danh Đức, Phó Tổng giám đốc kiêm Giám đốc Khối Công nghệ thông tin Ngân hàng Lộc Phát Việt Nam (LPBank), nhiều ngân hàng chưa xây dựng nền tảng quản trị dữ liệu đầy đủ, dẫn đến việc xử lý dữ liệu gấp gáp, thiếu quy hoạch tổng thể và kiến trúc bài bản. Hệ quả là dữ liệu trở nên phức tạp, phân mảnh theo phòng ban và hệ thống nghiệp vụ, không được sử dụng hiệu quả.
Một số ngân hàng đã chọn cách tái thiết toàn bộ kiến trúc dữ liệu để tạo ra dòng chảy dữ liệu thống nhất và dễ quản trị hơn, tuy nhiên, việc triển khai hiệu quả các giải pháp quản trị dữ liệu đòi hỏi tầm nhìn dài hạn và cách tiếp cận đúng từ nền tảng.
Nhiều lãnh đạo doanh nghiệp vẫn tin rằng đầu tư vào công nghệ dữ liệu hoặc AI có thể giải quyết vấn đề, nhưng thực tế cho thấy các dự án thường không đạt kỳ vọng do dữ liệu không đạt chuẩn hoặc không đồng nhất. Hiệu quả đầu tư (ROI) của các dự án dữ liệu và AI cũng khó đo lường. Nhiều tổ chức "làm AI" vì thấy đối thủ đang làm, nhưng nếu không có nền tảng dữ liệu vững chắc, AI không mang lại giá trị thực tế. Dữ liệu cần được xây dựng bền bỉ, có chiến lược và kỷ luật.
NỀN TẢNG PHÁP LÝ MỚI CHO HẠ TẦNG DỮ LIỆU VÀ AI NGÂN HÀNG
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, cùng với Nghị định số 356/2025/NĐ-CP, đang nâng yêu cầu về lưu trữ, bảo vệ và sử dụng dữ liệu khách hàng lên một mức mới. Dữ liệu cá nhân, đặc biệt là dữ liệu tài chính – ngân hàng, phải được quản lý chặt chẽ trong suốt vòng đời. Các ngân hàng phải tuân thủ các chuẩn mực trong nước và quốc tế, áp dụng tiêu chuẩn an toàn, an ninh và bảo mật cao nhất đối với dữ liệu khách hàng.
Luật yêu cầu các ngân hàng chỉ định nhân sự hoặc bộ phận chuyên trách về bảo vệ dữ liệu (Data Protection Officer - DPO), chịu trách nhiệm xây dựng và giám sát việc thực thi các chính sách bảo vệ dữ liệu. Đối với hoạt động chuyển dữ liệu xuyên biên giới, ngân hàng phải lập hồ sơ đánh giá tác động chuyển dữ liệu (DPIA xuyên biên giới) và áp dụng các biện pháp kỹ thuật như mã hóa hoặc ẩn danh dữ liệu. Quản trị dữ liệu trở thành vấn đề chiến lược ở cấp cao nhất.
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có thể làm tăng chi phí đầu tư cho việc xây dựng và vận hành khung quản trị dữ liệu và AI, nhưng việc tuân thủ nghiêm túc sẽ giúp các ngân hàng củng cố lòng tin của khách hàng và tạo lợi thế cạnh tranh. Hiện nay, có tranh luận về việc nên ưu tiên chiến lược "AI-first" hay "Data-first".
Ông Hà Quang Thái từ FPT Digital cho rằng thành công của các dự án AI phụ thuộc vào ba yếu tố nền tảng. Thứ nhất, AI chỉ thực sự hiệu quả khi được đặt trên một nền tảng dữ liệu đủ mạnh và nhất quán. Dữ liệu cần được cập nhật liên tục và đồng bộ giữa các hệ thống. Ưu tiên hàng đầu là chuẩn hóa dữ liệu, xây dựng kho dữ liệu tập trung và bảo đảm khả năng tích hợp linh hoạt với các nền tảng AI trong dài hạn.
Thứ hai, cần có một chiến lược AI bài bản, thay vì cách tiếp cận manh mún.
Thứ ba, yếu tố con người vẫn giữ vai trò then chốt. Cần đầu tư cho đào tạo nhân sự và thay đổi tư duy vận hành. AI cần được vận hành bởi đội ngũ hiểu cả nghiệp vụ ngân hàng lẫn cách thức hoạt động của các mô hình AI...
Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 3-2026 phát hành ngày 19/1/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Link: https://vneconomy.vn/don-doc-tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-03-2026.htm
Từ khóa:
Dòng sự kiện:
Trí tuệ nhân tạo -AI
Đối với những công nghệ mới và đặc biệt như UAV, hạ tầng thử nghiệm có vai trò rất quan trọng. Trong khi đó, các doanh nghiệp mới, đặc biệt là startup, chưa có đủ nguồn lực để tự đầu tư một hệ thống hạ tầng thử nghiệm riêng…
Một trong những yếu tố then chốt phát triển hệ sinh thái bán dẫn là tạo ra cơ chế để các ý tưởng, thiết kế và công nghệ có thể đi qua các bước kiểm chứng trước khi được đưa vào sản xuất hoặc thương mại hóa…
Nếu Việt Nam hình thành được một số cụm AI có khả năng quy tụ nhà nghiên cứu, startup, doanh nghiệp lớn và các trung tâm R&D quốc tế, nhân tài có thể trở thành một trong những lợi thế cạnh tranh mới của nền kinh tế…
Thí điểm thị trường tài sản mã hóa mới chỉ là bước khởi đầu. Để tài sản này thực sự tham gia thị trường vốn, Việt Nam cần đồng thời hoàn thiện pháp lý, quy chuẩn về RWA, hạ tầng dữ liệu tin cậy và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư...
Công nghệ đang mở rộng nhanh thị trường chăm sóc sức khỏe và sắc đẹp, nhưng bài toán đặt ra không chỉ là đưa thêm công nghệ vào sản phẩm, mà còn phải bảo đảm chất lượng, an toàn, hiệu quả và tuân thủ…
Việt Nam đã bắt đầu hình thành những ứng dụng UAV thực tế trong nông nghiệp, y tế, đô thị, điện lực, viễn thông, song hệ sinh thái vẫn còn nhỏ và phần lớn đang thử nghiệm…
Công ước 193 có giá trị tham khảo lớn đối với quá trình hoàn thiện chính sách tại Việt Nam, nhất là với tài xế công nghệ, người giao hàng, freelancer và những người làm việc qua ứng dụng…
Đối với doanh nghiệp công nghệ bắt nguồn từ nghiên cứu, khả năng tiếp cận khách hàng, doanh nghiệp, đối tác công nghiệp và thị trường quốc tế mới quyết định công nghệ có thể phát triển thành doanh nghiệp quy mô lớn hay không…
Phụ nữ có thể chiếm tỷ lệ đáng kể ở đầu vào của các ngành STEM, nhưng sự hiện diện này không phải lúc nào cũng được duy trì khi bước lên những nấc cao hơn của thị trường công nghệ…
Khi sự tiện ích và thấu cảm của trí tuệ nhân tạo (AI) vô tình biến công nghệ này thành một "tri kỷ ảo", các doanh nghiệp Việt cũng đồng thời phải đối mặt với những góc khuất rủi ro bảo mật và những bài toán về an ninh mạng chưa có tiền lệ.
