Từng là công ty dẫn đầu về AI, Baidu đang chật vật giành lại vị thế

Gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc Baidu vừa phát hành hai mô hình trí tuệ nhân tạo miễn phí trong nỗ lực giành lại vị trí dẫn đầu lĩnh vực AI vốn cạnh tranh vô cùng khốc liệt tại nước này. 

Theo CNBC, hai sản phẩm mới ra mắt ngày 16/3/2025 bao gồm mô hình tập trung vào lý luận đầu tiên của công ty, đánh dấu bước chuyển mình trong chiến lược nguồn mở. 

Giới chuyên gia nhận định sự kiện phát hành mô hình mới là bước tiến tích cực đối với Baidu, nhưng cũng nhấn mạnh công ty cần cố gắng hơn nữa khi bot Ernie, nổi tiếng là một trong những chatbot đầu tiên của Trung Quốc tương tự ChatGPT, đang gặp khó khăn trong quá trình tiếp cận rộng rãi công chúng. 

 RA MẮT SẢN PHẨM MỚI VỚI HY VỌNG GIÀNH LẠI THỊ PHẦN 

Ông Lian Jye Su, nhà phân tích trưởng tại Omdia, chia sẻ với CNBC: “Dịch vụ AI mới giúp Baidu cạnh tranh tốt hơn vì công ty đang tụt hậu trong việc phát triển mô hình lý luận”.

Hiểu đơn giản, mô hình lý luận là mô hình ngôn ngữ lớn chia tác vụ thành các phần nhỏ hơn và xem xét nhiều cách tiếp cận trước khi đưa ra phản hồi. Mô hình được thiết kế nhằm xử lý hầu hết vấn đề phức tạp theo cách tương tự như suy nghĩ con người.

Trước đó, công ty khởi nghiệp DeepSeek đã đảo lộn hoàn toàn cuộc đua AI toàn cầu vào tháng 1/2025 khi phát hành mô hình lý luận R1, cạnh tranh trực diện với các đối thủ đến từ Hoa Kỳ với mức giá chỉ bằng một phần nhỏ.

Baidu khẳng định mô hình suy luận ERNIE X1 “mang lại hiệu suất ngang bằng với DeepSeek R1 nhưng giá chỉ bằng một nửa”, đồng thời có “khả năng hiểu biết, lập kế hoạch, phản ánh và tiến hóa mạnh mẽ hơn”. CNBC chưa thể xác minh mức độ tin cậy của tuyên bố.

Theo nhà phân tích về trí tuệ nhân tạo tại Counterpoint Research Wei Sun, khả năng cạnh tranh trong tương lai của Baidu phụ thuộc vào việc liệu mô hình mới có mang lại hiệu suất và lợi thế về chi phí như đã cam kết hay không. 

Bà Sun cho biết: “Rõ ràng Baidu đang ở giai đoạn bắt kịp, chủ yếu là do tốc độ đổi mới chậm và đánh giá thấp sự thay đổi nhanh chóng trong động lực thị trường”. 

BƯỚC THỤT LÙI CỦA BAIDU

Baidu bắt đầu giới thiệu nền tảng AI tạo sinh vào năm 2023, theo nhiều người ca ngợi là một trong những lời đáp trả đầu tiên của Trung Quốc dành cho chatbot AI phổ biến ChatGPT từ OpenAI. 

Tuy nhiên, bất chấp  đà phát triển ban đầu, chatbot Ernie của Baidu dần bị lu mờ bởi một số đối thủ cạnh tranh bao gồm nhiều công ty khởi nghiệp hay Big Tech như Alibaba và ByteDance.

Nhiều chuyên gia đã liệt kê một số lý do khiến Baidu gặp khó khăn và chậm đổi mới.

“Baidu tụt hậu khi cố gắng xây dựng mô hình độc quyền và tranh giành nguồn tài trợ AI”, người sáng lập kiêm nhà phân tích chính tại Constellation Research Ray Wang chia sẻ với CNBC. Ông Wang nói thêm rằng công ty cũng chịu ảnh hưởng từ chính sách khắt khe của chính phủ và bị phân tâm bởi “quy định vô lý”. 

Các mô hình độc quyền giữ bí mật mã nguồn và kiến ​​trúc cơ bản không thể cạnh tranh với mô hình như DeepSeek có mã nguồn được cung cấp miễn phí trên web mở giúp nhà phát triển thuận tiện sửa đổi hay phân phối lại.

Nhà phân tích cấp cao từ Morningstar Kai Wang nhận xét: “Sử dụng phương pháp tiếp cận nguồn đóng đồng nghĩa là Baidu phải đào tạo mô hình từ đầu trong khi mô hình nguồn mở có thể tận dụng một số tài nguyên chung dành cho nhà phát triển”. 

Tuy nhiên, theo Reuters, Baidu đang lên kế hoạch biến thế hệ tiếp theo của Ernie thành mã nguồn mở từ ngày 30/6 tới.

Nhà phân tích Su từ Omdia cho biết: “Baidu luôn tin tưởng vào mô hình kinh doanh độc quyền của hãng và lên tiếng phản đối mã nguồn mở, nhưng những công ty như DeepSeek đã chứng minh rằng mô hình mã nguồn mở hoàn toàn có khả năng cạnh tranh”. 

Ông Su bình luận Baidu “chỉ đang theo chân” các đối thủ cạnh tranh lớn nhất tại Trung Quốc, cụ thể là Alibaba, DeepSeek và Tencent, tất cả đều đã phát hành mô hình mã nguồn mở. 

LỢI THẾ CỦA BAIDU

Theo ông Wang từ Morningstar, “điểm khác biệt trong các mô hình của Trung Quốc vẫn là dữ liệu đào tạo  được sử dụng và trường hợp ứng dụng cụ thể”.

Ở khía cạnh này, chuyên gia nhận thấy một số lợi thế quan trọng đối với Baidu. Công ty vận hành nhiều ứng dụng và dịch vụ phổ biến, bao gồm công cụ tìm kiếm hàng đầu, cung cấp quyền truy cập vào các dịch vụ AI, sở hữu diễn đàn trực tuyến Baidu Tieba. 

Ông Su của Omdia cho biết: “Nhờ lượng người dùng lớn trong không gian tiêu dùng trực tuyến, đặc biệt là hệ thống tìm kiếm và đề xuất bằng AI, công ty vẫn có thể duy trì vị trí dẫn đầu thị trường miễn là theo kịp chu kỳ đổi mới”. 

Trong báo cáo thu nhập vào cuối năm 2024, Giám đốc Điều hành Baidu Robin Li bày tỏ kỳ vọng AI tạo sinh sẽ biến công cụ tìm kiếm của Baidu thành ”ứng dụng đột phá mới trong thời đại AI”.

“Bí quyết của AI là dữ liệu, chip, thuật toán và năng lượng giá rẻ. Bạn phải có dữ liệu để tham gia cuộc chơi. Baidu có dữ liệu”, nhà phân tích Wang từ Constellation Research nhận định.