Hàng điện tử Trung Quốc "đổ bộ" châu Âu giữa thương chiến Mỹ - Trung

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung trong những năm gần đây không chỉ làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, mà còn thu hẹp “sân chơi” của doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc tại thị trường Mỹ.

Các biện pháp tăng thuế nhập khẩu, hạn chế đầu tư và rào cản kỹ thuật do Washington áp đặt đã khiến hàng loạt công ty điện tử Trung Quốc khó tiếp cận người tiêu dùng Mỹ cũng như các đối tác công nghệ phương Tây.

TỪ CUỘC CHIẾN THƯƠNG MẠI VỚI MỸ ĐẾN ÁP LỰC THỊ TRƯỜNG NỘI ĐỊA

Theo trang South China Morning Post, trong bối cảnh đó, châu Âu nổi lên như một điểm đến thay thế. Triển lãm IFA Berlin – hội chợ điện tử tiêu dùng lớn nhất châu Âu – trở thành “cửa ngõ” để doanh nghiệp Trung Quốc tiếp cận thị trường mới. Yu Jie, đại diện một công ty triển lãm tại Thượng Hải, cho biết số lượng công ty Trung Quốc tham gia hội chợ quốc tế ngày càng tăng, vừa để quảng bá thương hiệu, vừa để đo lường nhu cầu toàn cầu.

Một phần nguyên nhân đến từ sự cạnh tranh gay gắt tại thị trường nội địa, buộc họ phải tìm kiếm cơ hội ở nước ngoài. Trung Quốc hiện là nơi cạnh tranh khốc liệt nhất của các hãng điện tử, đặc biệt là mảng robot gia dụng.

Ecovacs và Narwal – hai thương hiệu dẫn đầu trong mảng robot hút bụi tại Trung Quốc – buộc phải mở rộng sang nước ngoài để giảm phụ thuộc vào thị trường trong nước. Theo CEO Ecovacs Qian Cheng, việc tham dự IFA giúp doanh nghiệp không chỉ tiếp cận khách hàng châu Âu mà còn hoạch định chiến lược công nghệ dài hạn.

Narwal – công ty khởi nghiệp tại Thâm Quyến – đã mở rộng diện tích gian hàng năm nay lên khoảng 200 m2, gần gấp ba lần so với năm ngoái. Trong khi đó, đại diện thương hiệu Bin Ye chia sẻ, công ty muốn khẳng định vị thế của một doanh nghiệp dẫn đầu trong ngành, dù còn là “tân binh” trên thị trường quốc tế.

Theo Qian Cheng, CEO của Ecovacs (Suzhou), việc đến Đức – thị trường tiêu dùng lớn nhất châu Âu – giúp các công ty Trung Quốc hiểu rõ hơn nhu cầu khách hàng, từ đó định hình chiến lược sản phẩm và công nghệ cho tương lai. Ecovacs và Narwal hiện lần lượt đứng đầu và đứng thứ ba trong bảng xếp hạng thương hiệu robot hút bụi bán chạy nhất tại Trung Quốc năm vừa qua, theo số liệu của IDC.

CẠNH TRANH TOÀN CẦU: THÁCH THỨC HAY CƠ HỘI?

Tại IFA Berlin 2025, ít nhất bảy thương hiệu Trung Quốc – từ Roborock, Ecovacs, Dreame đến Anker – đồng loạt ra mắt sản phẩm robot hút bụi. Điểm chung là mỗi thương hiệu đều khẳng định mình “số 1” ở một lĩnh vực cụ thể.

XLean lần đầu ra mắt TR1 – robot được quảng bá là “hai trong một”, vừa hoạt động tự động vừa có thể chuyển sang chế độ cầm tay. Anker giới thiệu MarsWalker – sản phẩm được cho là robot đầu tiên trên thế giới có khả năng leo cầu thang để di chuyển máy hút bụi giữa các tầng. Trong khi đó, Narwal công bố Flow – robot hút bụi tích hợp trí tuệ nhân tạo để điều hướng, đồng thời sở hữu hệ thống lau bằng nước nóng lần đầu tiên xuất hiện.

Ruben Rodriguez, quản lý truyền thông của Roborock, nhấn mạnh chính cạnh tranh mới là yếu tố thúc đẩy sáng tạo. Điều này phản ánh hiện tượng “involution” tại Trung Quốc: khi thị trường nội địa bão hòa, doanh nghiệp phải liên tục cải tiến để tồn tại. Sự dịch chuyển ra nước ngoài, đặc biệt tại châu Âu, vừa là áp lực vừa là cơ hội để họ thử nghiệm sản phẩm và mô hình kinh doanh mới.

Người tiêu dùng châu Âu bắt đầu đón nhận thương hiệu Trung Quốc như một lựa chọn cạnh tranh trực tiếp với Nhật Bản và Hàn Quốc. Felix Schmidt, kỹ sư IT tại Munich, cho biết một chiếc TV 98 inch của TCL có giá chỉ bằng một nửa sản phẩm tương tự của Sony hoặc Samsung, nhưng chất lượng không hề thua kém.

Điều này cho thấy sự thay đổi cán cân cạnh tranh: từ vị thế “giá rẻ để thâm nhập thị trường”, các thương hiệu Trung Quốc giờ đây dần xây dựng hình ảnh “đổi mới công nghệ với mức giá hợp lý”. Thương chiến Mỹ - Trung vô tình trở thành chất xúc tác, buộc doanh nghiệp Trung Quốc tăng tốc toàn cầu hóa, dịch chuyển trọng tâm sang châu Âu và các thị trường mới nổi – nơi họ có thể tìm thấy không gian tăng trưởng thay vì bị kìm hãm trong “chiến hào” thương mại và công nghệ.

“Các thương hiệu Trung Quốc hiện nay đã có thể cạnh tranh với các thương hiệu Nhật Bản và Hàn Quốc có chức năng tương tự, nhưng mức giá hấp dẫn hơn nhiều””, kỹ sư IT Felix Schmidt ở Munich nói.