Nghịch lý “thừa xe, thiếu khách” sát Tết Bính Ngọ
Thị trường ô tô Việt Nam dịp cận Tết Nguyên đán và đầu năm mới 2026 đang chứng kiến một trạng thái khá đặc biệt khi nguồn cung dồi dào kỷ lục nhưng sức mua lại đang có dấu hiệu chững lại.
Theo báo cáo mới công bố của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong tháng 12/2025, thị trường ô tô Việt Nam ghi nhận khoảng 76.186 xe mới được bổ sung, bao gồm cả xe sản xuất, lắp ráp trong nước và xe nhập khẩu nguyên chiếc, tăng 12,8% so với tháng 11/2025 (67.550 xe).
Ở chiều nhập khẩu, lượng xe nguyên chiếc về Việt Nam trong tháng 12/2025 ước đạt 15.486 chiếc, với tổng kim ngạch khoảng 406 triệu USD. So với tháng 11/2025 (18.350 xe, trị giá 455 triệu USD), lượng xe nhập khẩu giảm 15,6%, giá trị giảm 10,7%. Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm trước, nhập khẩu vẫn tăng 21,1% về lượng và 35,2% về giá trị.
Cộng gộp hai nguồn cung, thị trường Việt Nam trong năm 2025 đã đón thêm hơn 691.000 xe mới. Trong khi đó, doanh số bán ra toàn thị trường tính chung số liệu từ VAMA, VinFast và Hyundai Thành Công đến hết tháng 11/2025 mới đạt hơn 520.000 xe.
Để có được nguồn cung chạm đỉnh, các hãng xe như VinFast, Toyota, Hyundai trong những tháng cuối năm đã chủ động tăng tốc sản xuất để chuẩn bị cho mùa mua sắm lớn nhất trong năm.
Tuy nhiên, dù lập kỷ lục mới về lượng xe bơm ra thị trường nhưng trái dự đoán về một cơn "sốt" xe trước Tết vẫn thường thấy, nhiều đại lý ghi nhận lượng khách tham quan và chốt cọc thực tế tăng chậm hơn so với cùng kỳ các năm trước. Tình trạng tồn kho bắt đầu tích tụ, buộc các hãng phải kéo dài các chương trình khuyến mại kéo dài và rất sâu.
Cung lớn nhưng cầu thấp tại thị trường Việt có nhiều nguyên nhân. Đầu tiên phải nhắc đến tâm lý “chờ đợi” của người tiêu dùng trước những chính sách mới được áp dụng có hiệu lực.
Năm 2026 là cột mốc quan trọng với sự thay đổi của nhiều chính sách thuế. Từ ngày 1/1/2026, xe hybrid (HEV) được hưởng mức thuế tiêu thụ đặc biệt bằng 70% so với xe xăng cùng loại.
Điều này đồng nghĩa với việc giá bán cũng như biểu giá tính thuế trước bạ của các dòng xe HEV tại Việt Nam sẽ giảm đáng kể từ năm 2026.
Với chính sách mới, mức chênh lệch giữa giá xe hybrid và các loại xe xăng dầu sẽ có thay đổi lớn. Người tiêu dùng sẽ tiết kiệm được hàng trăm triệu đồng so với trước khi được áp mức thuế mới trong khi các hãng sẽ không bị ảnh hưởng đến biên lợi nhuận và hoạt động kinh doanh. Những biến động này dẫn đến việc người dùng có xu hướng chờ đợi các dòng xe mới hoặc bảng giá cập nhật từ các thương hiệu để hưởng lợi hơn là vội vàng đi mua xe ngay lập tức.
Tiếp đến, năm 2025 cũng là năm chứng kiến một sự thay đổi lớn về xu thế tiêu dùng của người dùng Việt. Các loại xe gầm thấp (sedan/hatchback) bước vào giai đoạn thoái trào mạnh. Sức hút của những dòng xe truyền thống này suy giảm khiến lượng tồn kho là không ít.
Trong khi đó, các loại SUV cỡ B, MPV, xe xanh (Hybrid/EV) được săn đón nhiều hơn nhưng nguồn cung lại không đủ đáp ứng.
Trước áp lực dư cung lớn của thị trường, để giải quyết bài toán tồn kho, thị trường đang chứng kiến đợt giảm giá mạnh nhất trong nhiều qua. Bằng chứng là ngay từ đầu năm 2026, các thương hiệu lớn Toyota, Honda, Mitsubishi, Ford hay các thương hiệu xe Trung Quốc mới vào Việt Nam như Geely, Omoda&Jeacoo cũng đã nhanh chóng tham gia cuộc đua ưu đãi. Làn sóng giảm giá dự kiến kéo dài ít nhất đến Tết Nguyên đán âm lịch.
Ở góc độ doanh nghiệp, cuộc đua giảm giá kéo dài đồng nghĩa với biên lợi nhuận bị thu hẹp, dòng tiền sẽ bị ảnh hưởng vì bản thân các doanh nghiệp ngành ô tô luôn phải đối mặt với gánh nặng tài chính khá lớn. Với các hãng nhập khẩu hoặc thì phải đối mặt với câu chuyện tồn kho lớn cần phải đủ sức gồng gánh và tài chính mạnh khi sức mua của người dân bị chi phối bởi lãi suất và tâm lý thận trọng trước nhiều yếu tố.
Theo số liệu cộng gộp mới nhất của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), VinFast và Hyundai Thành Công (chưa tính các hãng xe Trung Quốc), luỹ kế xe bán ra trên thị trường Việt trong năm 2025 đạt 604.134 chiếc, tăng 22,22% so với doanh số năm 2024 (494.300 xe). Kết quả này đã phá vỡ kỷ lục doanh số từng được thiết lập trước đó vào năm 2022 (522.143 xe).
Tuy nhiên, so với con số tổng thể về lượng xe ô tô được “bơm” ra thị trường trong năm 2025 thì hiện thị trường đang dư cung khoảng gần 100.000 xe. Đây là một con số không nhỏ khi mùa mua sắm cuối năm chỉ diễn ra trong thời gian rất ngắn và sẽ được cộng dồn sang năm 2026. Áp lực giữa dư cung và cầu thấp sẽ tạo ra một sự chuyển hoá lớn của thị trường trong năm mới khi các doanh nghiệp trong ngành phải tìm mọi cách tiêu thụ lượng tồn kho lớn trong năm 2026.
