Bức tranh công nghiệp xe năng lượng mới (NEV) Trung Quốc đang phơi bày một nghịch lý cấu trúc sâu sắc: trong khi các nhà sản xuất xe điện ở khâu hạ nguồn chìm trong biển máu giảm giá và thua lỗ, thì các tập đoàn cung ứng vật liệu ở khâu thượng nguồn lại báo lãi kỷ lục. Sự đứt gãy trong phân bổ lợi nhuận này phản ánh áp lực gọng kìm khốc liệt khi các hãng lắp ráp xe vấp phải đà tiêu dùng nội địa suy yếu, cuộc chiến giá bán leo thang và bão giá nguyên liệu đầu vào tăng cao.

Nửa đầu năm 2026 chứng kiến phương tiện xanh tấn công mạnh mẽ vào "thánh địa" xe thương mại và MPV. Sự trỗi dậy của MPV điện cùng bước đi thương mại hóa bán tải điện đang đe dọa trực tiếp đất sống của xe động cơ đốt trong, buộc hệ sinh thái vận tải phải tính toán lại bài toán kinh tế.

Sự kết hợp giữa các quy định ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) dành cho dòng xe giảm phát thải và thực tế hạ tầng trạm sạc chưa phủ rộng đối với khối xe ngoại đã biến công nghệ hybrid thành "địa bàn" cạnh tranh sinh tồn cốt lõi. Không còn là giải pháp thử nghiệm mang tính chất thăm dò nhu cầu, hybrid hiện đóng vai trò như một chiếc phao cứu sinh đắt giá, mở ra con đường mới cho các liên doanh sản xuất, lắp ráp ô tô Nhật Bản, Hàn Quốc và cả dải sản phẩm mới từ Trung Quốc trong cuộc đua giành giật thị phần ô tô Việt.

Trận tuyến cuối cùng của các tập đoàn ô tô quốc tế tại Trung Quốc - phân khúc xe sang truyền thống - đang sụp đổ với tốc độ nhanh chưa từng thấy. Lần lượt các thương hiệu hạng sang danh tiếng như Mercedes-Benz, BMW, Land Rover, Jaguar hay Infiniti đều ghi nhận sự sụt giảm doanh số nghiêm trọng khi người tiêu dùng giàu có tại đại lục đồng loạt quay lưng với các mẫu xe chạy xăng đắt tiền.

Tháng 7/2026 đánh dấu bước ngoặt pháp lý quan trọng đối với thị trường ô tô Việt Nam khi Thông tư 45/2026 của Bộ Xây dựng có hiệu lực, chính thức đưa xe điện mở rộng phạm vi (EREV hoặc REEV) vào danh mục xe điện hóa. Quyết định định danh kỹ thuật này không chỉ hệ thống hóa các cấp độ xe điện hóa mà còn đặt nền móng cho việc xây dựng khung chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt và lệ phí trước bạ ưu đãi trong tương lai.

Giai đoạn 2023–2026, các hãng xe Trung Quốc ồ ạt đổ bộ Việt Nam nhờ công thức: thiết kế bắt mắt, giàu công nghệ và đặc biệt giá rẻ hơn hẳn đối thủ Nhật – Hàn. Tuy nhiên đến năm 2026, chiến lược này đã nhanh chóng mất hiệu lực khi mức giá hấp dẫn không còn là "phép màu" để thuyết phục người tiêu dùng xuống tiền.