Bản đồ ô tô toàn cầu 2026: 10 thay đổi mang tính bước ngoặt

Doanh số bán xe điện tăng mạnh trong năm 2025 và sẽ tiếp tục tăng trong năm 2026

Năm 2025 chứng kiến nhiều bất ổn hơn trong chuỗi cung ứng khi Nexperia – một công ty thuộc sở hữu của Trung Quốc – trở thành tâm điểm của căng thẳng thương mại/công nghệ giữa châu Âu và Trung Quốc.

Sự gián đoạn tiềm tàng đối với nguồn cung cấp chất bán dẫn quan trọng đã gây ra những chấn động trong ngành công nghiệp ô tô. Các chip của Nexperia có nhiều ứng dụng điều khiển trong toàn bộ xe, bao gồm hệ thống chiếu sáng, túi khí và cửa sổ điện. Khách hàng của công ty thường là các nhà cung cấp cấp 1 và các nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) chủ yếu ở châu Âu và Mỹ, một số ít ở châu Á.

Công ty mẹ của Nexperia, Wingtech, đã bị đưa vào “danh sách đen” các công ty bị Mỹ kiểm soát xuất khẩu kể từ tháng 12 năm 2024. Danh sách này sau đó được mở rộng bao gồm cả các công ty con của các công ty trong danh sách, trong đó có Nexperia.

Vụ việc này làm nổi bật những điểm yếu liên tục trong chuỗi cung ứng của một ngành công nghiệp có chuỗi cung ứng quốc tế kéo dài.

Sự giao thoa với an ninh công nghệ quốc gia và căng thẳng thương mại đang diễn ra – đặc biệt liên quan đến công nghệ chồng chéo với các ứng dụng nhạy cảm ngoài lĩnh vực ô tô – có nghĩa là rủi ro luôn hiện hữu trong lĩnh vực ô tô.

Dự kiến các công ty sẽ tiếp tục tìm cách giảm thiểu rủi ro chuỗi cung ứng. Điều này có thể có nghĩa là hợp tác chặt chẽ hơn với các công ty, nhà cung cấp hoặc chuyên gia công nghệ khác trong chuỗi giá trị hoặc lựa chọn tăng cường tích hợp theo chiều dọc với nhiều công việc được thực hiện nội bộ.

Doanh số bán xe điện chững lại ở Bắc Mỹ

Mặc dù có những bước tiến ban đầu, việc áp dụng xe điện (EV) tại Mỹ đang chậm lại. Điều này có thể là do các ưu đãi giảm dần, những lo ngại ngày càng tăng về cơ sở hạ tầng sạc điện và sự không chắc chắn về chính sách.

Một yếu tố quan trọng là việc hết hạn các khoản tín dụng thuế liên bang, dự kiến sẽ có tác động làm giảm nhu cầu ngay lập tức và đáng kể hơn so với những lo ngại về cơ sở hạ tầng sạc điện hoặc sự không chắc chắn về chính sách.

General Motors đã công bố kế hoạch cắt giảm sản lượng xe điện vào năm 2026, viện dẫn việc hết hạn tín dụng thuế liên bang và tác động tiêu cực của nó đối với nhu cầu. Những diễn biến này cho thấy rằng động lực từ những người tiên phong đang mờ dần, và nếu không có các ưu đãi mới hoặc sự rõ ràng về chính sách, tăng trưởng xe điện ở Bắc Mỹ có thể chững lại khi những trở ngại về cấu trúc bắt đầu xuất hiện.

Cuộc chạy đua về pin thể rắn 

Tuy nhiên, vẫn còn một số điều chưa chắc chắn về vị trí thực tế của công nghệ này trên thị trường, do giá thành có thể cao hoặc không thể vượt qua khả năng chu kỳ hoạt động của công nghệ hiện có. Mặc dù vậy, các mẫu thử nghiệm đang được cung cấp và các xe thử nghiệm theo lô đang được tiến hành.

Mercedes-Benz, cùng với nhà cung cấp pin thể rắn Factorial Energy có trụ sở tại Mỹ, đã bắt đầu thử nghiệm trên đường đối với pin thể rắn lithium-kim loại (SSB) trên mẫu xe EQS Sedan.

Dự án này kết hợp chuyên môn từ bộ phận xe du lịch của Mercedes-Benz và Mercedes AMG High Performance Powertrains (HPP), một công ty con của Anh chuyên về công nghệ Formula 1.

Năm 2026 - Năm then chốt cho việc áp dụng robotaxi toàn cầu

Mặc dù vẫn còn những thách thức, chẳng hạn như lợi nhuận và việc đào tạo lại các mô hình AI, sự phối hợp giữa các nhà phát triển công nghệ, nền tảng gọi xe, nhà sản xuất ô tô và các cơ quan quản lý đang làm giảm rào cản gia nhập thị trường.

Năm 2026, Waymo đặt mục tiêu mở rộng dịch vụ taxi tự lái sang London. Apollo Go của Baidu sẽ bắt đầu thử nghiệm tại Thụy Sĩ vào tháng 12 năm 2025 và đặt mục tiêu ra mắt dịch vụ hoàn toàn tự lái cho công chúng vào đầu năm 2027.

Công ty xe tự hành Pony.ai của Trung Quốc đang lên kế hoạch thử nghiệm tại Luxembourg, và WeRide sẽ hợp tác với Uber để ra mắt dịch vụ tại Ả Rập Xê Út và Abu Dhabi. Những động thái này cho thấy năm 2026 sẽ là bước ngoặt cho việc mở rộng quốc tế.

Các cuộc tấn công mạng vào các doanh nghiệp lớn thúc đẩy việc xem xét lại ngành công nghiệp

Đối với các doanh nghiệp, bài học đầu tiên là chi phí của các cuộc tấn công mạng là rất lớn. Người ta ước tính rằng vụ tấn công vào JLR đã gây thiệt hại tài chính lên tới 1,9 tỷ bảng Anh (2,5 tỷ Mỹ) và ảnh hưởng đến hơn 5.000 tổ chức tại Anh.

Bài học thứ hai là chi phí riêng lẻ mà các công ty như Co-op và JLR phải gánh chịu khi không có bảo hiểm an ninh mạng. Bài học thứ ba là sau vụ tấn công mạng vào JLR, các công ty công nghiệp, bao gồm cả các nhà sản xuất, giờ đây đã biết một cuộc tấn công mạng tàn phá trong lĩnh vực của họ trông như thế nào.

Một lĩnh vực dựa vào phương thức làm việc đã được thử nghiệm và chứng minh, chẳng hạn như giao hàng đúng thời điểm, cũng phải xem xét các rủi ro của phương pháp đó. Một cuộc cải tổ an ninh đã quá hạn từ lâu.

Các công ty ô tô điều chỉnh chiến lược đầu tư theo thuế quan

Stellantis đã thu hút sự chú ý khi tuyên bố đang lên kế hoạch cho một chương trình đầu tư sản xuất khổng lồ trị giá 13 tỷ USD tại Mỹ trong bốn năm tới. Stellantis muốn tăng sản lượng xe thành phẩm hàng năm tại Mỹ lên 50% so với mức hiện tại. Công ty cho biết khoản đầu tư này là lớn nhất trong lịch sử 100 năm hoạt động tại Mỹ của họ.

Tuy nhiên, các quyết định đầu tư và những thay đổi hoặc đảo ngược trong hoàn cảnh mới có thể gây tranh cãi, như phản ứng ở Canada khi Stellantis tuyên bố kế hoạch chuyển sản xuất xe Jeep trong tương lai từ Canada sang một nhà máy ở Mỹ.

Đây sẽ là điều cần tiếp tục theo dõi khi Mỹ bắt đầu thiết lập lại các mối quan hệ thương mại và đầu tư song phương.

Các quốc gia khác có khả năng sẽ làm theo, dù muốn hay không. Ngành công nghiệp ô tô, với chuỗi cung ứng quốc tế phức tạp và các sản phẩm có giá trị cao, sẽ luôn là trọng tâm của các cuộc thảo luận và tranh luận đang diễn ra.

Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc tiếp tục mở rộng ra nước ngoài

Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc, dẫn đầu bởi các hãng như BYD, Chery, GAC và Xpeng, sẽ tiếp tục đạt được tiến bộ tại các thị trường trên toàn thế giới, nơi họ có tính cạnh tranh cao trong các mẫu xe điện và xe hybrid.

Họ đang nhắm mục tiêu vào châu Âu, bất chấp thuế quan cao của EU, nhưng cũng đang đạt được tiến bộ nhanh chóng trong việc thâm nhập thị trường và nội địa hóa sản xuất ở nhiều nơi khác trên thế giới.

Một ví dụ tiêu biểu là BYD tại Brazil đã giới thiệu một hệ thống truyền động mới được phát triển đặc biệt cho thị trường Brazil. Xe “Super Hybrid” của BYD tương thích với nhiên liệu sinh học (thông qua mía đường đã qua chế biến).

Phiên bản mới của Super Hybrid đã được ra mắt vào tháng 10 tại một buổi lễ chính thức khánh thành dây chuyền lắp ráp cuối cùng của BYD tại Camaçari, Brazil – nhà máy sản xuất SONG PRO. Nó sẽ tạo được tiếng vang trên thị trường Brazil vào năm 2026.

BYD nội địa hóa tại Brazil. Công ty đã xác nhận một khoản đầu tư mới để mở rộng nhà máy và tăng gấp đôi công suất sản xuất hàng năm, từ kế hoạch 300.000 xe lên đến 600.000 chiếc mỗi năm.

Doanh số xe diesel suy giảm ở châu Âu

Có lẽ đây là một xu hướng suy giảm kéo dài, nhưng doanh số bán xe diesel ở Tây Âu vẫn tiếp tục giảm – hiện chỉ chiếm khoảng 10% tổng thị trường ô tô – và xu hướng này sẽ tiếp tục đến năm 2026 khi người mua chuyển sang sử dụng xe điện.

Chúng sẽ không biến mất hoàn toàn trong vài năm tới. Thứ nhất, chúng vẫn đóng vai trò quan trọng trong hệ thống truyền động của các xe thương mại hạng nhẹ (LCV) và một số nhà sản xuất ô tô sẽ tiếp tục tìm kiếm nhu cầu thị trường ngách cho các loại xe diesel mà họ đang sản xuất.

Xe diesel vẫn phổ biến) đồng thời được coi là bền bỉ, chi phí bảo trì thấp và tiết kiệm nhiên liệu. Theo thời gian, các động cơ diesel nhỏ đã dần biến mất, tập trung nhiều hơn vào phân khúc dung tích 2.0L. Xe diesel ở châu Âu đang giảm nhưng chưa biến mất hoàn toàn.

Xe định nghĩa bằng phần mềm (SDV) lên ngôi

Sự phát triển này đã đặt nền móng cho những gì hiện được biết đến rộng rãi là Phương tiện Định nghĩa bằng Phần mềm (SDV).

Ngày nay, phần mềm không chỉ là một tiện ích bổ sung, mà là động lực định hình tương lai của ngành sản xuất ô tô toàn cầu. Những tiến bộ trong Trí tuệ Nhân tạo (AI), khả năng kết nối rộng rãi, và trên hết, nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng đối với các phương tiện thông minh và có thể nâng cấp liền mạch, tất cả sẽ thúc đẩy SDV trong các quy trình phát triển sản phẩm xe mới.

SDV coi phần mềm là sản phẩm chính, cho phép các tính năng như cập nhật qua mạng, trải nghiệm cá nhân hóa trong xe và khả năng tự lái. Nó cũng đòi hỏi phải suy nghĩ lại về cách thức chế tạo xe, từ ý tưởng ban đầu đến quá trình phát triển sau bán hàng.