Bóng ma "chiến tranh giá cả" bao trùm thị trường lớn nhất thế giới năm 2026
Doanh số bán hàng ảm đạm vào cuối năm 2025 sẽ là “điềm xấu” cho thị trường xe điện (EV) Trung Quốc trong năm nay, khi các nhà sản xuất ô tô giá rẻ chịu áp lực phải giảm giá hơn nữa trong bối cảnh cơ chế trợ cấp đổi xe cũ vừa được điều chỉnh.
“Do lượng xe giao không đạt kỳ vọng, tất cả các nhà sản xuất lớn sẽ phải giảm giá xe để giảm lượng hàng tồn kho vào đầu năm 2026”, ông Zhao Zhen, giám đốc bán hàng tại đại lý Wan Zhuo Auto ở Thượng Hải cho biết. “Cạnh tranh đang trở nên khốc liệt hơn trong năm nay do nhu cầu về xe mới yếu hơn”.
Trong tháng 12/2025, BYD, nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới, báo cáo 420.398 xe giao hàng, giảm 18,3% so với cùng kỳ năm ngoái, khi doanh số bán hàng của hãng giảm tháng thứ tư liên tiếp.
Li Auto, một nhà sản xuất xe điện cao cấp, đã giao 44.246 chiếc cho khách hàng vào tháng trước, giảm 24,4% so với cùng kỳ năm 2024. Cả hai công ty đều nằm trong số ít các nhà sản xuất ô tô có lợi nhuận ở Trung Quốc đại lục.
Các chuyên gia trong khi đó dự đoán rằng doanh số bán xe điện sẽ tăng mạnh trong tháng 12 khi người tiêu dùng đổ xô mua sắm trước khi Bắc Kinh bắt đầu loại bỏ dần các ưu đãi thuế và cắt giảm trợ cấp vào năm 2026. Tuy nhiên, kết quả ban đầu cho thấy doanh số bán hàng thấp hơn nhiều so với dự báo của các nhà sản xuất ô tô và các nhà phân tích.
Theo Hiệp hội Ô tô Hành khách Trung Quốc, doanh số bán xe thuần điện và xe hybrid cắm điện đạt 1,19 triệu chiếc từ ngày 1 đến 28 tháng 12, tăng 5% so với cùng kỳ năm ngoái.
Các nhà phân tích dự báo mức tăng trưởng hàng năm trong tháng trước sẽ vượt quá 30%. Để so sánh, trong tháng cuối cùng của năm 2024, doanh số bán xe điện đã tăng 32,2% lên 1,46 triệu xe.
Người mua xe ở Trung Quốc đại lục được miễn thuế mua xe 10% đối với các loại xe xanh đủ điều kiện cho đến ngày 31 tháng 12 như một phần trong nỗ lực của Bắc Kinh nhằm hạn chế khí thải. Từ ngày 1 tháng 1, thuế được đặt ở mức 5% cho đến cuối năm 2027, trước khi trở lại mức 10% vào năm 2028.
Tuần trước, Bắc Kinh cũng đã gia hạn chương trình trợ cấp đổi xe cũ lấy xe mới. Theo chương trình được cập nhật, người mua thay thế xe chạy xăng hoặc xe điện bằng xe mới có thể nhận được khoản trợ cấp tiền mặt lên đến 20.000 nhân dân tệ (2.858 USD) mỗi chiếc.
Trong hai năm trước đó, chương trình này cung cấp khoản trợ cấp cố định 20.000 nhân dân tệ cho việc mua xe điện và 15.000 nhân dân tệ cho xe chạy xăng, sau khi người tiêu dùng bán hoặc loại bỏ xe cũ của họ. Việc chuyển sang trợ cấp dựa trên tỷ lệ phần trăm có nghĩa là người mua các mẫu xe giá rẻ hơn sẽ nhận được ít hỗ trợ hơn so với năm ngoái.
Nhà phân tích Wang Bin của Deutsche Bank cho biết trong một báo cáo nghiên cứu mới đây rằng cơ chế trợ cấp sửa đổi sẽ gây khó khăn cho các nhà sản xuất giá thấp hơn như BYD, Leapmotor và Geely.
Năm 2025, hãng xe điện hàng đầu Trung Quốc BYD đã giao 4,6 triệu xe, tăng 7,7% so với năm trước - mức tăng trưởng chậm nhất kể từ năm 2020. Deutsche Bank ước tính doanh số bán xe hơi chở khách ở Trung Quốc đại lục sẽ giảm 5% vào năm 2026, trong khi JPMorgan dự báo doanh số giao hàng của các tập đoàn ô tô Trung Quốc có thể giảm từ 3 đến 5% trong năm nay.
“Một vòng cạnh tranh giá cả mới dường như là điều không thể tránh khỏi khi các nhà sản xuất ô tô, đặc biệt là các nhà sản xuất xe điện, cố gắng bảo vệ thị phần”, ông Eric Han, quản lý cấp cao tại công ty tư vấn Suolei Thượng Hải, cho biết. “Các nhà lắp ráp và đại lý sẽ theo dõi sát sao lập trường của chính phủ khi họ cân nhắc việc giảm giá thêm nữa”.
Bắc Kinh, lo ngại về những rủi ro do cuộc chiến giá xe điện gây ra, đã tuyên bố vào cuối tháng 5 rằng họ sẽ trừng phạt các nhà sản xuất ô tô đi đầu trong việc giảm giá mạnh. Cảnh báo này đã khiến các công ty lớn phải cắt giảm các đợt giảm giá mạnh và các khoản ưu đãi cho vay.
Mặc dù vậy, các nhà phân tích dự đoán quá trình hợp nhất sẽ tăng tốc. Khoảng 50 nhà sản xuất xe điện thua lỗ ở Trung Quốc đại lục có thể buộc phải thu hẹp quy mô hoặc rút lui trong vòng 5 năm tới do tình trạng dư thừa công suất kéo dài và sự hỗ trợ của chính phủ giảm dần.
Ông Stephen Dyer, người đứng đầu bộ phận ô tô châu Á tại AlixPartners, nhận định vào tháng 7 rằng chỉ có 15 thương hiệu xe điện Trung Quốc - khoảng 10% tổng số - có khả năng thu được lợi nhuận trong vòng 5 năm tới, do cạnh tranh giá cả liên tục làm giảm biên lợi nhuận.
