“Khúc cua sinh tử” của xe xăng cỡ nhỏ và cuộc đổi ngôi xe điện trong năm 2026

" />

Nếu như cách đây khoảng 5 năm, trong tầm giá tiền từ 400 - 500 triệu đồng, lựa chọn tối ưu và thực dụng nhất của người tiêu dùng Việt là những chiếc sẽ cỡ nhỏ hạng A. Có thể nói đó là thời hoàng kim của những cái tên như Hyundai Grand i10 hay Kia Morning. Nhưng theo dòng chảy của thị trường và xu thế xanh hoá bùng nổ, bước sang năm 2026, bức tranh đã hoàn toàn thay đổi.

Theo số liệu dữ liệu thị trường năm 2025 từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) và Hyundai Thành Công, tổng doanh số phân khúc xe xăng hạng A đã lao dốc tới 35%. Chỉ trong vòng 5 năm, doanh số xe đô thị hạng A đã sụt giảm gần 86%, từ hơn 42.000 xe vào năm 2021, xuống còn hơn 6.000 xe vào năm 2025.

Trong khi đó, các mẫu xe điện đô thị lại ghi nhận sự bùng nổ chưa từng có. Riêng VinFast VF 3 năm 2025 đã trở thành "vua doanh số" toàn thị trường với hơn 44.000 xe bán ra, theo sau là VF 5 doanh số hơn 43.000 xe.

Những số liệu thống kê đã phản ánh rõ ràng tình hình thực tế của toàn thị trường, trong khi phân khúc hạng A truyền thống đã mất dần sức hút thì nhu cầu xe đô thị giá rẻ vẫn cực cao, chỉ là gió đã đổi chiều khi khách hàng đã chọn các loại xe cắm sạc thay vì đổ xăng.

Sự đổi ngôi của nhóm xe điện trong tầm giá trên dưới 500 triệu đồng không phải là một sự ngẫu nhiên. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự thay đổi lớn này.

Đầu tiên phải kể đến “điểm yếu chí mạng” đó là câu chuyện lệ phí trước bạ. Trong khi người mua xe điện hiện được hưởng mức ưu đãi 0% (từ ngày 1/3/2025 đến hết ngày 28/2/2027, mức nộp lệ phí trước bạ với ô tô điện chạy pin là 0% theo Nghị định 51) thì người mua xe xăng vẫn phải đóng khoản chi phí bằng 10-12% giá trị xe. Bài toán kinh tế là rất rõ ràng khi chủ xe điện tiết kiệm được một số tiền không nhỏ ở phân khúc xe giá rẻ.

Tiếp đến, bước sang năm 2026, khi giá xăng dầu cùng biến động kinh tế phức tạp, chi phí năng lượng của xe điện hiện được nhiều ưu đãi trở thành quân bài chiến lược với túi tiền eo hẹp của người tiêu dùng.

Chi phí bảo trì, bảo dưỡng cũng là câu chuyện lớn được người dùng đặt lên bàn cân. Với cấu tạo của xe điện với ít chi tiết chuyển động hơn hẳn xe xăng (không bugi, không lọc dầu, không dây curoa...) giúp chi phí bảo dưỡng định kỳ rẻ hơn rất nhiều. Các mục cần bảo dưỡng trên xe điện sẽ ít hơn xe xăng, mốc bảo dưỡng định kỳ của các xe điện giá rẻ là 10.000-12.000 km, bao gồm kiểm tra tổng quát, thay lọc gió, hoặc thay dầu hộp số. Giá mỗi lần rơi vào khoảng 300.000-1.000.000 đồng. Còn với xe xăng, chi phí sẽ phải dao động từ 600.000-2.000.000 đồng tùy vào cấp độ bảo dưỡng theo khuyến nghị của nhà sản xuất. Ở cấp bảo dưỡng lớn hơn 50.000 km chi phí sẽ cao hơn, có thể lên đến chục triệu đồng. Rõ ràng với những người mua xe lần đầu hoặc kinh doanh vận tải nhỏ, đây là bài toán khiến họ lựa chọn các dòng EV để tối ưu hóa dòng tiền.

Đặc biệt, trong kỷ nguyên xanh hoá đang được khuyến khích mạnh mẽ tại thị trường Việt, phân khúc xe xăng hạng A đang đứng trước thế “trên đe, dưới búa” của những mẫu xe điện mini (VF 3), SUV điện hạng A (VF 5) cùng gọng kìm là các dòng xe hạng B (sedan như Accent, Vios hay SUV cỡ nhỏ như Xforce, Sonet). Các mẫu xe này liên tục thực hiện các đợt "xả hàng" kỷ lục với các chương trình ưu đãi 100% trước bạ từ đại lý, giá lăn bánh của xe hạng B đôi khi chỉ nhỉnh hơn xe hạng A vài chục triệu đồng, khiến phân khúc hạng A chạy xăng gần như mất hoàn toàn chỗ đứng để giành được thị phần tồn tại.

Kết quả là doanh số sa sút đến mức đáng báo động của những cái tên như Hyundai Grand i10, KIA Morning và Toyota Wigo.

Trên thực tế, dù gặp nhiều khó khăn nhưng các hãng xe Nhật và Hàn vẫn nỗ lực duy trì các phiên bản nâng cấp như Hyundai Grand i10 mới hay Toyota Wigo, nhưng nỗ lực này dường như chỉ là "muối bỏ bể" trước sức ép từ các đối thủ mới.

Đơn cử như trường hợp Kia Morning dù đã có bản nâng cấp từ tháng 9/2025, nhưng mẫu xe này vẫn nằm trong nhóm xe bán chậm suốt phần lớn thời gian. Với 2 phiên bản, giá bán từ của mẫu xe này từ 439-469 triệu đồng, vẫn khó cạnh tranh với mặt bằng chung. Tổng doanh số năm 2025 của Kia Morning đã phản ánh rõ ràng sự khó khăn khi cả năm 2025, mẫu xe này chỉ bán ra được 299 xe, giảm tới 61,2% so với năm 2024.

Rõ ràng, cuộc khủng hoảng của xe xăng hạng A tại Việt Nam không chỉ là sự sụt giảm về doanh số, mà đang phản ánh sự thay đổi lớn trong tư duy tiêu dùng của người dùng Việt. Khách hàng Việt trong kỷ nguyên mới là những người dùng trẻ, câu chuyện "thương hiệu bền bỉ" không còn quyết định tất cả mà hiệu quả sử dụng và trải nghiệm công nghệ mới quyết định. Trong cuộc đua này, xe điện đã và đang thể hiện ưu thế lớn vượt trội. Nếu không có những thay đổi mang tính cách mạng thì sự lụi tàn trong “khúc cua sinh tử” của nhóm xe xăng cỡ nhỏ hạng A có lẽ là điều tất yếu diễn ra trong một thời gian ngắn sắp tới.