Ngành công nghiệp ô tô Mỹ chạy đua “chặn” công nghệ Trung Quốc

Nỗ lực ngăn chặn mạnh tay

Động thái này là “một trong những quy định về ô tô quan trọng và phức tạp nhất trong nhiều thập kỷ”, theo Hilary Cain, người đứng đầu chính sách tại nhóm thương mại Alliance for Automotive Innovation. “Nó đòi hỏi phải xem xét kỹ lưỡng chuỗi cung ứng và thời hạn tuân thủ nghiêm ngặt”.

Tính đến ngày 17 tháng 3, các nhà sản xuất ô tô sẽ cần phải chứng minh với chính phủ Mỹ rằng các thành phần cốt lõi của sản phẩm của họ không chứa mã nguồn được viết ở Trung Quốc hoặc bởi một công ty Trung Quốc. Quy định này cũng bao gồm phần mềm cho lái xe tự động tiên tiến và sẽ được mở rộng sang phần cứng kết nối bắt đầu từ năm 2029.

Ô tô kết nối do các công ty Trung Quốc hoặc do Trung Quốc kiểm soát sản xuất cũng bị cấm, bất kể phần mềm của chúng đến từ đâu.

Thời hạn này đang tạo ra sự cấp bách mới cho nỗ lực toàn ngành nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào các linh kiện Trung Quốc. Sự thay đổi được thúc đẩy bởi sự gián đoạn chuỗi cung ứng trong thời kỳ đại dịch và đã tăng tốc trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng. Năm ngoái, Tesla đã quyết định ngừng sử dụng các nhà cung cấp có trụ sở tại Trung Quốc cho những chiếc xe mà hãng sản xuất tại Mỹ.

“Không nên có bất kỳ linh kiện bán dẫn quan trọng nào đến từ Trung Quốc – điều đó rất dễ kiểm tra”, Håkan Samuelsson, Giám đốc điều hành của Volvo Cars, cho biết. “Điều khó khăn hơn là đảm bảo rằng không có dữ liệu nào mà ô tô thu thập được có thể bị truyền sang Trung Quốc”.

Thế khó của các công ty

Các nhà sản xuất ô tô thường mua linh kiện điện tử từ các nhà cung cấp lớn, những nhà cung cấp này đôi khi lại mua phần mềm từ các nhà cung cấp nhỏ hơn hoặc các liên doanh ở Trung Quốc. Chuỗi cung ứng không có động lực để cung cấp cho các nhà sản xuất ô tô thông tin mà họ đột nhiên cần.

“Các nhà cung cấp không muốn chia sẻ mã nguồn”, Brandon Barry, người sáng lập Block Harbor Cybersecurity có trụ sở tại Detroit, nói. “Đó là tài sản trí tuệ của họ.”

Chắc chắn, các chuyên gia an ninh mạng dự đoán một số nhà sản xuất ô tô và nhà cung cấp sẽ được miễn trừ tạm thời khỏi lệnh cấm phần mềm nếu họ chứng minh rằng họ đã giải quyết các rủi ro bằng những cách khác.

Cục Công nghiệp và An ninh thuộc Bộ Thương mại, cơ quan đã ban hành quy định về xe kết nối, cũng cho phép sử dụng mã nguồn Trung Quốc được chuyển giao cho một thực thể không thuộc Trung Quốc trước ngày 17 tháng 3.

Theo Matt Wyckhouse, giám đốc điều hành của công ty an ninh mạng Finite State, ngoại lệ này đã gây ra làn sóng tái cấu trúc doanh nghiệp. Các nhà cung cấp toàn cầu đang di dời các nhóm phần mềm có trụ sở tại Trung Quốc, trong khi các công ty Trung Quốc đang tìm kiếm chủ sở hữu mới cho các hoạt động ở phương Tây.

Trong số những công ty đang gấp rút hoàn tất thỏa thuận có Pirelli. Nhà sản xuất lốp xe Ý này có nguy cơ vi phạm các quy định vì cổ đông lớn nhất của họ là tập đoàn hóa chất khổng lồ Sinochem của Trung Quốc. Các quy định mới áp dụng cho công ty vì lốp xe thông minh của họ được kết nối với điện toán đám mây.

Pirelli, hai cổ đông lớn nhất của họ và chính phủ Ý hiện đang đàm phán về các giải pháp tiềm năng. Các lựa chọn bao gồm việc Sinochem giảm 34% cổ phần của mình và việc tách biệt mảng kinh doanh lốp xe thông minh tại Mỹ.

Một trong những bên hưởng lợi từ những thay đổi này là công ty khởi nghiệp Eagle Wireless có trụ sở tại Ohio.

Eagle đang nỗ lực thiết lập nguồn cung cấp các mô-đun di động, kết nối các thiết bị thông minh với internet, tại Mỹ.

Năm ngoái, công ty Mỹ này đã mua mã nguồn từ Quectel của Trung Quốc - nhà cung cấp linh kiện lớn nhất thế giới - và đang hợp tác với các nhà sản xuất ô tô và các nhà cung cấp lớn để chuyển các bản cập nhật phần mềm sang nền tảng của mình trước thời hạn.

Việc có một đối tác phần mềm tuân thủ quy định cho phép Quectel tiếp tục cung cấp phần cứng cho khách hàng Mỹ thêm ba năm nữa. Trong khi đó, Eagle đang xây dựng năng lực sản xuất mô-đun riêng của mình.

Một trong những điểm khác biệt mà khách hàng sẽ nhận thấy: Mô-đun của Eagle đắt hơn khoảng 10% so với mô-đun sản xuất tại Trung Quốc của Quectel.

Tuy nhiên, Eagle dự đoán những lo ngại rộng rãi hơn về sự thống trị của các mô-đun di động Trung Quốc trong các sản phẩm khác, từ thiết bị theo dõi tài sản đến đường ống dẫn năng lượng, sẽ thúc đẩy nhu cầu đối với các sản phẩm thay thế sản xuất tại Mỹ.

Các nhà sản xuất mô-đun di động Trung Quốc đã chiếm 87% thị phần toàn cầu trong nửa đầu năm ngoái, tăng từ 69% vào năm 2019, theo nhà cung cấp dữ liệu Counterpoint Research.

Việc Trung Quốc siết chặt chuỗi cung ứng thiết bị kết nối đã dẫn đến những so sánh với cả sự phụ thuộc của Mỹ vào đất hiếm của Trung Quốc và những lo ngại về an ninh của nước này đối với công ty viễn thông Huawei.

“Nếu bạn nghĩ việc phụ thuộc vào đất hiếm từ Trung Quốc là một điều tồi tệ, hãy chờ đến khi bạn phụ thuộc vào các mô-đun di động. Nó còn tệ hơn nhiều, rất nhiều. Phạm vi ảnh hưởng rộng hơn”, nhà ngoại giao Anh Charles Parton nói với một ủy ban quốc hội Mỹ vào tháng 12.

Nhóm thuộc Cục Công nghiệp và An ninh chịu trách nhiệm về quy định xe kết nối đã báo hiệu rằng họ sẽ mở rộng việc siết chặt kiểm soát công nghệ Trung Quốc sang các sản phẩm khác, bao gồm xe thương mại và máy bay không người lái.

Tuy nhiên, nỗ lực đó hiện đang không chắc chắn sau khi chính quyền của ông Trump gần đây đã sa thải hai quan chức tập trung vào việc giải quyết các mối đe dọa công nghệ từ Trung Quốc. Cuộc điều tra về máy bay không người lái đã bị đình chỉ vào tháng Giêng.

Một người phát ngôn của Cục Công nghiệp và An ninh trong khi đó khẳng định họ cam kết đảm bảo quy định về xe kết nối giải quyết các rủi ro an ninh quốc gia đồng thời tạo ra một khuôn khổ khả thi cho ngành công nghiệp ô tô.