Nhiều “nút thắt” giải phóng mặt bằng đang cản tiến độ loạt dự án trọng điểm tại Nghệ An

Lãnh đạo tỉnh Nghệ An vừa tổ chức họp bàn giải pháp để thúc tiến độ nhiều dự án trọng điểm trên địa bàn tỉnh. 

5 DỰ ÁN TRỌNG ĐIỂM NGUỒN VỐN ĐẦU TƯ CÔNG

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Nghệ An đang triển khai 5 dự án trọng điểm sử dụng nguồn vốn đầu tư công. Trong đó, dự án Đường ven biển từ Nghi Sơn (Thanh Hóa) đến Cửa Lò (Nghệ An) đoạn Km7 – Km76 đã đạt tiến độ rất khả quan.

Tính đến ngày 28/5/2025, toàn tuyến đã bàn giao được 59,67 km trên tổng số 59,91 km mặt bằng, đạt 99,6%. Phần còn lại chỉ còn 0,24 km, liên quan đến 10 hộ dân, trong đó có một hộ đất ở và một tổ chức chưa được phê duyệt, ba hộ đã phê duyệt nhưng chưa nhận tiền và năm hộ đã nhận tiền nhưng chưa bàn giao mặt bằng.

Giá trị xây lắp đã thực hiện đạt khoảng 2.577 tỷ đồng trên tổng mức 2.884 tỷ đồng, tương đương 89,6%. Tổng số vốn đã bố trí cho dự án là 4.037,6 tỷ đồng, trong đó kế hoạch năm 2025 là 435,913 tỷ đồng.

Tính đến thời điểm báo cáo, đã giải ngân được 3.667 tỷ đồng, đạt 91%, trong đó phần kế hoạch năm 2025 đã giải ngân 83,136 tỷ đồng, đạt 19,07%.

Dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 7 đoạn từ Km0 đến Km36 và xử lý sụt trượt do bão lũ đoạn Khe Thơi – Nậm Cắn cũng đạt tiến độ giải phóng mặt bằng tương đối cao. Đã bàn giao được 54,226 ki-lô-mét trên tổng số 55,405 ki-lô-mét, đạt 97,87%. Hiện còn 1,179 km chưa bàn giao. Tổng vốn đã bố trí là 1.104,996 tỷ đồng, trong đó kế hoạch năm 2025 và phần kéo dài từ năm 2024 là 267,625 tỷ đồng. Tính đến cuối tháng 5/2025, đã giải ngân 916,077 tỷ đồng, đạt 82,9%.

Với dự án cải tạo, mở rộng Quốc lộ 46 đoạn Vinh – Nam Đàn, tiến độ đang chậm do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật. Mặt bằng đã bàn giao được 5,6 km trên tổng số 10,7 km, đạt 52,33%.

Hiện còn 5,1 km chưa được bàn giao, phần lớn là đất ở và đất vườn của 540 hộ dân. Khu tái định cư tại xã Kim Liên đã hoàn thành thu hồi mặt bằng và đang được thi công với khối lượng đạt 50%, dự kiến sẽ hoàn thành trong tháng 6/2025. Tính đến thời điểm hiện tại, dự án đã giải ngân 80,735 tỷ đồng, đạt 16,15%.

Dự án Hồ chứa nước Bản Mồng giai đoạn 1 hiện đã cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng phần lòng hồ Cô Ba và khu vực đập chính dưới cao trình 71,86m. Chỉ còn khoảng 02 héc-ta của 04 hộ dân chưa đồng thuận do vướng mắc trong xác định nguồn gốc đất.

Tỉnh cũng đang triển khai giải phóng mặt bằng khu vực lòng hồ đập chính trên cao trình 71,86m và hạ lưu đập phụ 3 trên cao trình 68,2m.

Dự án đường bộ cao tốc Hà Nội - Viêng Chăn đoạn Vinh - Thanh Thủy, theo quy hoạch mạng lưới giao thông đường bộ giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050, có quy mô 6 làn xe hoàn chỉnh.

Trước mắt, dự án được đầu tư giai đoạn 1 với quy mô 4 làn xe, các hạng mục cầu và nền đường tại các đoạn có địa hình khó khăn vẫn thực hiện theo quy mô 6 làn xe để tiết kiệm chi phí nâng cấp về sau. Tổng mức đầu tư dự án khoảng 21.846 tỷ đồng, trong đó chi phí xây dựng là 14.992 tỷ đồng, còn lại là chi phí đền bù, giải phóng mặt bằng và tái định cư.

8 DỰ ÁN NGOÀI NGÂN SÁCH

Bên cạnh các dự án đầu tư công, tỉnh Nghệ An đang triển khai 8 dự án trọng điểm sử dụng nguồn vốn ngoài ngân sách. Bao gồm: Dự án nâng cấp Cảng hàng không quốc tế Vinh; Dự án xây dựng cảng nước sâu Cửa Lò; Dự án Nhà máy nhiệt điện khí thiên nhiên hóa lỏng Quỳnh Lập; Dự án Khu công nghiệp, đô thị và dịch vụ VSIP Nghệ An (giai đoạn 1); Dự án Khu công nghiệp Thọ Lộc (giai đoạn 1, thuộc VSIP 2); Dự án Khu công nghiệp Hoàng Mai II; Dự án WHA Industrial Zone 1 - Nghệ An; và Khu du lịch văn hóa - lịch sử tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên, huyện Nam Đàn.

Tại các dự án này, vướng mắc lớn nhất vẫn là công tác giải phóng mặt bằng. Nhiều hạng mục chưa thể triển khai do chưa hoàn tất đền bù, di dời hạ tầng kỹ thuật hoặc xác định nguồn gốc đất. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thực hiện dự án.

Tại cuộc họp, các địa phương và chủ đầu tư đã báo cáo cụ thể tình hình triển khai và nêu các kiến nghị liên quan đến chính sách đền bù, giá đất, hỗ trợ người dân cải tạo đất cũng như xử lý tình trạng thiếu vật liệu xây dựng.

Phát biểu tại cuộc họp, Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Nguyễn Đức Trung, nhấn mạnh Nghệ An đang bước vào giai đoạn triển khai đồng loạt nhiều dự án trọng điểm trong bối cảnh bộ máy hành chính địa phương đang sắp xếp lại theo mô hình chính quyền hai cấp. Tỉnh cũng đang dồn lực để tổ chức thành công Đại hội Đảng các cấp và hoàn thành các chỉ tiêu phát triển đã cam kết với Chính phủ, trong đó có mục tiêu tăng trưởng năm 2025.

Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An cũng chỉ ra nhiều tồn tại như: thủ tục pháp lý phức tạp, một số quy định pháp luật chưa thống nhất, sự phối hợp giữa các cấp, các ngành còn chưa đồng bộ và thiếu linh hoạt trong xử lý tình huống.

Trước thực tế đó, Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An yêu cầu các đơn vị xác định rõ cơ chế phối hợp, tập trung tháo gỡ các nút thắt lớn, đặc biệt là các vấn đề chưa có quy định cụ thể trong pháp luật hiện hành. Đối với các dự án đang triển khai thi công, phải đảm bảo hoàn thành đúng tiến độ. Với những dự án còn vướng giải phóng mặt bằng, yêu cầu hoàn tất công tác này trong tháng 6/2025. Đồng thời, tỉnh cần chuẩn bị phương án xử lý phù hợp khi chính quyền cấp huyện không còn tồn tại theo mô hình tổ chức mới.

Với các dự án đầu tư trong khu công nghiệp, Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An yêu cầu tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi nhất cho nhà đầu tư, bảo đảm môi trường đầu tư ổn định. Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh đã giao nhiệm vụ cụ thể cho từng sở, ngành, địa phương; đồng thời yêu cầu xây dựng kế hoạch chi tiết, huy động đầy đủ nguồn nhân lực cho công tác giải phóng mặt bằng.

Các ngành như Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng cũng được giao nghiên cứu phương án tổ chức lại công tác giải phóng mặt bằng phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy mới. Toàn tỉnh cần đẩy mạnh phối hợp, tháo gỡ khó khăn, nỗ lực hoàn thành đúng tiến độ các dự án trọng điểm, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội một cách bền vững.