Ford vừa chính thức vận hành dây chuyền sản xuất pin lithium sắt photphat (LFP) sử dụng công nghệ cấp phép từ tập đoàn CATL tại tổ hợp BlueOval Battery Park Michigan trị giá khoảng 3 tỷ USD. Bước đi chiến lược này nhằm mục tiêu kéo giảm chi phí sản xuất, chuẩn bị cho sự ra mắt của mẫu bán tải điện Fathom có giá khởi điểm 28.350 USD vào quý IV/2027 để đối đầu trực diện với các đối thủ xe điện giá rẻ trên toàn cầu.
Tự chủ nguồn cung từ dự án tỷ đô: Tổ hợp sản xuất trị giá khoảng 3 tỷ USD tại Michigan vừa chính thức xuất xưởng lô pin không niken, không coban đầu tiên, đạt công suất thiết kế 20 GWh/năm với tốc độ thuộc nhóm nhanh nhất ngoài lãnh thổ Trung Quốc.
Bước ngoặt hợp tác xuyên biên giới: Thay vì tự nghiên cứu từ đầu, nhà sản xuất ô tô vùng Detroit lựa chọn mô hình cấp phép công nghệ từ gã khổng lồ châu Á đang cung ứng pin cho 30 triệu phương tiện toàn cầu, đồng thời ứng dụng AI để kiểm soát tỷ lệ lỗi trên từng tỷ cell pin.
Vượt bão địa chính trị suốt 4 năm: Hành trình đưa dây chuyền pin thương mại này về đích từ năm 2022 đến cuối năm 2026 liên tục đối mặt với làn sóng chất vấn từ giới lập pháp Mỹ và từng phải tạm dừng thi công.
Nộiđịa hóa pin LFP và chiến lược định giá xe 28.350 USD của Ford
Ngành công nghiệp ô tô Bắc Mỹ vừa chứng kiến một bước ngoặt quan trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng khi Ford chính thức bước chân vào lĩnh vực tự chủ sản xuất pin thương mại tại sân nhà.
Theo thông báo được phát đi từ
hãng xe vùng Detroit, những viên pin lithium sắt photphat (LFP) dạng lăng trụ
đầu tiên đã chính thức xuất xưởng từ tổ hợp sản xuất BlueOval Battery Park
Michigan đặt tại Marshall, cách Detroit khoảng 100 dặm về phía tây.
Toàn bộ lô pin đầu tiên này
đang được vận chuyển trực tiếp đến nhà máy lắp ráp tại Louisville, bang
Kentucky để phục vụ quá trình chế tạo các nguyên mẫu thử nghiệm cho mẫu xe bán
tải điện cỡ trung hoàn toàn mới mang tên Fathom.
Sự kiện này đánh dấu cột mốc
đưa Ford trở thành nhà sản xuất ô tô đầu tiên tại Mỹ tự cung ứng pin công nghệ
LFP nội địa cho các dòng phương tiện tiêu dùng phổ thông, đồng thời mở ra một
chương mới trong chiến lược tối ưu hóa cấu trúc chi phí của tập đoàn.
Đằng sau dự án trị giá khoảng 3
tỷ USD tại Michigan là bài toán kinh tế sống còn nhằm giải quyết rào cản lớn
nhất kìm hãm đà phổ cập của xe điện tại Mỹ là giá thành sản phẩm. Thay vì tiếp
tục phụ thuộc vào các dòng pin niken truyền thống có chi phí nguyên liệu đầu
vào đắt đỏ, Ford đã lựa chọn công nghệ hóa học LFP hoàn toàn không sử dụng
niken hay coban, giúp giảm đáng kể chi phí chế tạo và kéo dài tuổi thọ pin qua
nhiều năm chu kỳ sạc.
Hơn thế nữa, việc lựa chọn cấu
trúc tế bào pin hình lăng trụ chữ nhật cho phép các kỹ sư của Ford tích hợp vừa
khít bộ pin trực tiếp vào khung gầm, biến khối pin thành một phần chịu lực
trong cấu trúc thân vỏ của xe, qua đó cắt giảm thêm chi phí gia công cơ khí và
tối ưu hóa không gian. N
hờ sự đột phá về cấu trúc chi
phí pin này, Ford tự tin công bố mức giá khởi điểm dự kiến cho phiên bản tiêu
chuẩn của mẫu bán tải điện Fathom chỉ ở ngưỡng 28.350 USD khi chính thức ra mắt
vào quý IV năm 2027, tạo ra sức cạnh tranh trực diện về giá bán trước làn sóng
xe điện giá rẻ từ Trung Quốc.
Cáibắt tay công nghệ với CATL và hiệu suất dây chuyền tại Marshall
Dù công nghệ hóa học LFP có
nguồn gốc phát minh từ Mỹ, quá trình thương mại hóa ở quy mô công nghiệp khổng
lồ lại được hoàn thiện và thống trị bởi các doanh nghiệp Trung Quốc. Chính vì
vậy, sau quá trình đàm phán và đánh giá với nhiều nhà cung cấp pin trên toàn
cầu, Ford đã quyết định đặt cược vào giải pháp cấp phép công nghệ từ CATL, tập
đoàn sản xuất pin lớn nhất thế giới có sản phẩm đang vận hành trên khoảng 30
triệu xe toàn cầu.
Ông Alan Clarke, Phó chủ tịch
phụ trách các dự án phát triển tiên tiến của Ford, thẳng thắn nhìn nhận rằng để
có thể chế tạo ra những chiếc xe điện có giá bán phải chăng ngay tại Mỹ trong
thời gian ngắn nhất, việc tiếp nhận chuyển giao công nghệ đã được chứng minh
thực tế từ đơn vị dẫn đầu thế giới là con đường tối ưu nhất. Trong mô hình hợp
tác này, Ford nắm giữ 100% quyền sở hữu và trực tiếp vận hành nhà máy, trong
khi đội ngũ chuyên gia từ CATL đóng vai trò hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo nhân sự và
chuyển giao bí quyết sản xuất.
Về mặt năng lực vận hành, dây
chuyền tại nhà máy Marshall hiện đạt tốc độ sản xuất lên tới 40 cell pin mỗi
phút, được Ford đánh giá là một trong những tổ hợp sản xuất cell pin LFP dạng
lăng trụ có tốc độ nhanh nhất bên ngoài lãnh thổ Trung Quốc.
Để đảm bảo độ chính xác tuyệt đối, nhà máy ứng dụng hệ thống nhận dạng hình ảnh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm kiểm soát chất lượng tự động, hướng tới mục tiêu đo lường tỷ lệ lỗi trên từng tỷ cell pin thay vì tính trên từng triệu cell như thông lệ cũ.
Với tốc độ vận hành này, tổ hợp
Marshall đạt công suất thiết kế khoảng 20 gigawatt-giờ (GWh) mỗi năm, phục vụ
đồng thời cho cả mảng xe điện và lĩnh vực lưu trữ năng lượng của tập đoàn. Quy
mô 20 GWh này là kết quả của quá trình tái cấu trúc chiến lược thực dụng, sau
khi Ford chủ động điều chỉnh giảm từ kế hoạch tham vọng 35 đến 40 GWh ban đầu
và thực hiện khoản ghi giảm giá trị tài sản lên tới 19,5 tỷ USD vào cuối năm
2025 để thích ứng với nhịp độ tăng trưởng chậm lại của thị trường xe điện. Kinh
nghiệm vận hành từ Marshall cũng đang được Ford nhân rộng sang dự án sản xuất
hệ thống lưu trữ năng lượng pin của bộ phận Ford Energy tại Glendale, bang
Kentucky.
Định hình lại chuỗi cung ứng năng lượng
Hành trình hiện thực hóa dây
chuyền pin LFP tại Michigan của Ford từ năm 2022 đến cuối năm 2026 không hề
bằng phẳng mà liên tục chịu sức ép gay gắt từ các yếu tố địa chính trị tại
Washington. Kể từ khi công bố quan hệ đối tác chiến lược vào tháng 7/2022 và
khởi động dự án nhà máy trị giá 3,5 tỷ USD ban đầu vào tháng 2/2023, thỏa thuận
cấp phép giữa Ford và CATL đã vấp phải sự phản đối quyết liệt từ nhiều nhà lập
pháp Mỹ vì lo ngại các khoản trợ cấp sản xuất nội địa có thể gián tiếp mang lại
lợi ích cho doanh nghiệp Trung Quốc.
Sức ép chính trị từng buộc Ford
phải tạm dừng thi công nhà máy vào tháng 9/2023 trước khi tái khởi động với quy
mô thu gọn vào hai tháng sau đó. Ngay trong năm 2026, dự án tiếp tục đối mặt
với làn sóng chất vấn từ Hạ nghị sĩ John Moolenaar hồi tháng 1 liên quan đến
việc mở rộng hợp tác sang mảng pin lưu trữ cho trung tâm dữ liệu, cũng như bức
thư bày tỏ quan ngại sâu sắc từ Bộ trưởng Giao thông Vận tải Sean Duffy gửi tới
Giám đốc điều hành Jim Farley vào tháng 9.
Bất chấp những rào cản chính trị
phức tạp, dự án vẫn nhận được sự ủng hộ về mặt tạo việc làm và phục hồi sản
xuất nội địa từ Nhà Trắng, đồng thời lô pin thương mại đầu tiên được xuất xưởng
vào trung tuần tháng 11/2026 trùng với thời điểm diễn ra cuộc gặp cấp cao giữa
Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề hội nghị
thượng đỉnh APEC tại Thâm Quyến. Phía Ford luôn khẳng định việc đầu tư mở rộng
năng lực sản xuất pin LFP trong nước là khoản đầu tư trực tiếp cho người lao
động Mỹ và hoàn toàn đáp ứng các điều kiện khắt khe để hưởng tín dụng thuế liên
bang.
Dưới góc độ phân tích công
nghiệp toàn cầu, thương vụ hợp tác giữa Ford và CATL đang thiết lập một tiền lệ
mới về mô hình liên kết chuỗi cung ứng trong kỷ nguyên chuyển đổi năng lượng.
Thay vì đối đầu trực diện bằng các hàng rào thuế quan thuần túy, các tập đoàn ô
tô truyền thống của phương Tây đang buộc phải tìm kiếm sự cân bằng giữa yêu cầu
tự chủ sản xuất nội địa và việc tận dụng lợi thế công nghệ cốt lõi từ châu Á.
Nếu Ford thành công trong việc thương
mại hóa mẫu xe điện Fathom ở mức giá dưới 30.000 USD vào năm 2027 nhờ nguồn pin
LFP sản xuất tại Michigan, mô hình cấp phép công nghệ này hoàn toàn có thể trở
thành chuẩn mực mới giúp các hãng xe toàn cầu giải quyết bài toán chi phí và
đẩy nhanh quá trình phổ cập phương tiện xanh.