Giá "vàng đen" rung lắc mạnh và cuộc đổi ngôi của xe xanh tại thị trường Việt

Theo điều chỉnh từ chiều 7/3, giá xăng RON95-III đã xác lập mặt bằng giá mới tăng lên mức 27.040 đồng/lít, trong khi xăng E5 RON92 cũng lên tới 25.220 đồng/lít. Đáng chú ý, giá dầu diesel thậm chí đã vượt mốc 30.000 đồng/lít, đạt 30.230 đồng/lít.

Nhiều thập kỷ qua, xe xăng (ICE) tại Việt Nam vẫn là "pháo đài" nhờ hạ tầng sẵn có và tâm lý ngại thay đổi của người tiêu dùng. Tuy nhiên, khi giá nhiên liệu hóa thạch không còn duy trì được sự ổn định, bài toán "Tổng chi phí sở hữu" (TCO) bắt đầu được người dùng tính toán lại một cách khắt khe hơn.

Trong những năm gần đây, doanh số thị trường đã bước đầu có những thay đổi ở cả thị trường xe máy và ô tô khi VinFast nổi lên là đầu tàu với những chiến lược thúc đẩy thị trường mạnh mẽ. Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp nhập khẩu từ một số quốc gia khác cũng đưa vào thị trường Việt những sản phẩm xe điện khá đa dạng ở nhiều phân khúc, nhưng thực tế xe sử dụng năng lượng hoá thạch vẫn chiếm ưu thế.

Sản lượng xe xăng (cả xe máy và ô tô) vẫn đang tăng trưởng đều đặn những năm qua, trong khi các loại xe điện cũng đã có tăng trưởng rõ rệt trong khoảng từ 2023 – 2024.

Theo Motorcyclesdata, ở mảng xe hai bánh, thị trường xe máy Việt Nam đang phát triển rất mạnh mẽ, được thúc đẩy bởi đà tăng trưởng kinh tế và sự bùng nổ xe điện, với doanh số tăng 14,9% trong năm 2025 lên 3,4 triệu chiếc.

Việc sử dụng xe điện đang bùng nổ, được hỗ trợ bởi các chính sách môi trường ngày càng chặt chẽ của Việt Nam. Đơn cử như tại Chỉ thị số 20/CT-TTg về một số nhiệm vụ cấp bách, quyết liệt ngăn chặn, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường vừa được ban hành, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu UBND TP.Hà Nội thực hiện các giải pháp, biện pháp để các tổ chức, cá nhân chuyển đổi phương tiện, lộ trình đến ngày 01/7/2026 không có xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch lưu thông trong Vành đai 1.

Tiếp đó, từ ngày 01/01/2028 không có xe mô tô, xe gắn máy, hạn chế xe ô tô cá nhân sử dụng nhiên liệu hóa thạch lưu thông trong đường Vành đai 1, Vành đai 2. Từ năm 2030 tiếp tục mở rộng thực hiện trong đường Vành đai 3.

Tổng hoà từ nhiều yếu tố từ chính sách trong nước đến biến động địa chính trị toàn cầu, xe xanh từ một món “đồ chơi công nghệ” đang trở thành một phương án tài chính thực dụng. Điều này có lẽ cũng là lý do quan trọng nhất giải thích tại sao doanh thu từ taxi điện và hybrid lần đầu tiên chiếm tới 52,15% thị phần vận tải trong quý 4/2025. Ngược lại, xe xăng dầu truyền thống (ICE) chỉ còn chiếm 234,79 triệu USD, tương ứng với 47,85%.

Nếu như năm 2025 là năm của xe thuần điện (BEV) tại thị trường Việt với đầu tàu VinFast thì năm 2026 sẽ là thời điểm xe hybrid trỗi dậy mạnh mẽ khi có được thêm các ưu đãi để sẵn sàng trở thành "đối trọng" với xe thuần điện.

Theo Luật Thuế Tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) được Quốc hội thông qua ngày 14/6/2025 vừa qua, từ ngày 1/1/2026, xe HEV (hybrid tự sạc) sẽ được áp dụng mức thuế tiêu thụ đặc biệt bằng 70% so với xe xăng, dầu cùng chủng loại.

Trước đó, chỉ các dòng xe PHEV (hybrid cắm sạc ngoài) được hưởng ưu đãi này. Điều này đồng nghĩa với việc giá bán cũng như biểu giá tính thuế trước bạ của các dòng xe HEV sẽ giảm đáng kể từ năm 2026. Yếu tố này cũng kéo giảm giá thành xe hybrid xuống gần hơn với xe xăng truyền thống, xóa bỏ rào cản "xe hybrid giá cao" vốn tồn tại lâu nay khó tiếp cận với số đông khách hàng.

Chính sách này đã xóa bỏ rào cản lớn nhất của xe Hybrid với các loại xe động cơ đốt trong truyền thống chính là giá bán. Ngay sau khi quy định có hiệu lực, hàng loạt "ông lớn" đã điều chỉnh giảm giá niêm yết từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng cho các phiên bản Hybrid.

Với mức giá hiện tại chỉ còn chênh lệch rất ít so với bản xăng, trong khi tiết kiệm tới từ 30 - 40% chi phí nhiên liệu, xe Hybrid đang trở thành "vùng đệm" lý tưởng cho những khách hàng ở chung cư cũ hoặc khu vực chưa có hạ tầng trạm sạc phủ đến.

Trong khi đó, sự thống trị của VinFast với doanh số kỷ lục mới trên thị trường ô tô Việt Nam khi bàn giao tổng cộng 175.099 xe ô tô điện các loại cho khách hàng trong năm 2025, khẳng định vững chắc vị thế hãng xe có thị phần số 1 Việt Nam trong 15 tháng liên tiếp.

Mức doanh số của VinFast trong năm 2025 đã phá vỡ mọi kỷ lục về số lượng ô tô của một thương hiệu bán ra thị trường Việt Nam từ trước đến nay, thậm chí cao gần gấp đôi so với kỷ lục cũ của những hãng xe nước ngoài. Điều này không chỉ cho thấy chất lượng và giá trị mà VinFast mang lại đang được người tiêu dùng đón nhận nồng nhiệt, mà còn khẳng định vị thế của Việt Nam trong danh sách những quốc gia có tốc độ tăng trưởng xe điện nhanh bậc nhất thế giới.

Các dòng xe được thiết kế tối ưu cho kinh doanh dịch vụ như Limo Green (27.127 xe), Herio Green (12.568 xe) cũng đóng góp tích cực vào thành tích chung của VinFast, minh chứng cho tính đúng đắn của chiến lược phát triển sản phẩm và định vị thương hiệu phù hợp với nhu cầu, thị hiếu của từng nhóm khách hàng riêng biệt.

Đặc biệt, mẫu xe Limo Green dù mới chỉ chính thức bán ra thị trường từ tháng 8, nhưng đã nhanh chóng vươn lên trở thành mẫu xe bán chạy hàng đầu phân khúc MPV 7 chỗ.

Khi xăng dầu tăng giá, lợi thế về trạm sạc phủ khắp 34 tỉnh thành của hãng xe Việt trở thành một "con hào kinh tế" khó bị phá vỡ.

Bên cạnh đó, thị trường 2026 đang đón nhận làn sóng "phổ cập hóa" xe điện từ các thương hiệu quốc tế. Sự gia nhập của làn sóng dòng xe điện giá rẻ từ Trung Quốc đang tạo ra một dải sản phẩm cực kỳ đa dạng.

Xe điện 2026 đã len lỏi vào mọi phân khúc xe đô thị hạng A, B với mức giá dễ tiếp cận, trực tiếp đe dọa thị phần của các dòng xe xăng truyền thống.

Trên thực tế, nhìn ở góc độ vĩ mô, sự dịch chuyển này không chỉ đơn giản dừng lại ở việc người dân đổi từ loại xe này sang xe khác mà còn kéo theo sự thay đổi sâu sắc trong cấu trúc kinh tế ngành công nghiệp ô tô Việt Nam.

Đói với các dòng xe xăng dung tích lớn, tiêu hao nhiên liệu cao đang đối mặt với sự sụt giảm thanh khoản nghiêm trọng. Ngược lại, tính thanh khoản của xe xanh cũ đang cải thiện nhờ độ bền pin được chứng minh qua thời gian cùng những nâng cấp về công nghệ.

Các xưởng sửa chữa với xe xăng truyền thống thì đang phải đối mặt với bài toán đào tạo lại nhân lực khi xe điện có ít bộ phận chuyển động hơn nhưng lại yêu cầu kỹ thuật phần mềm cao hơn.

Trong khi đó, áp lực lên lưới điện quốc gia và nhu cầu về các giải pháp lưu trữ năng lượng (BESS) đang mở ra một thị trường tỷ USD mới cho các doanh nghiệp liên quan đến ngành điện lực và công nghệ.

Biến động địa chính trị, giá xăng neo cao kết hợp cùng chính sách thuế ưu đãi 2026 và hạ tầng trạm sạc đang mở rộng khắp đã tạo ra một "cơn bão hoàn hảo" thúc đẩy quá trình điện khí hoá thị trường xe Việt.

Xe hybrid và xe điện đang cho thấy không còn là lựa chọn mang tính "thời thượng" hay bảo vệ môi trường đơn thuần mà đã trở thành một quyết định kinh tế mang tính sinh tồn của cả người tiêu dùng lẫn doanh nghiệp vận tải trong kỷ nguyên mới.