Tesla đứng trước nguy cơ mất chỗ đứng tại thị trường lớn nhất thế giới

Khôi Nguyên
Gã khổng lồ xe điện từ Mỹ rất có thể mất chỗ đứng trước những cái tên tại Trung Quốc như Xpeng, BYD với ưu thế xe điện được sản xuất đặc thù cho Trung Quốc. Trong khi đó, "các mẫu xe quốc tế" của Tesla không phải là những phương tiện thông minh cập nhật mà nhiều người tiêu dùng Trung Quốc giàu có mong muốn, giám đốc điều hành của công ty tư vấn Suolei cho biết.

Gã khổng lồ xe điện bị “thất sủng”

Người dân Trung Quốc xem một chiếc xe Tesla tại Thượng Hải vào tháng 11 năm 2019. Ảnh: AFP.
Người dân Trung Quốc xem một chiếc xe Tesla tại Thượng Hải vào tháng 11 năm 2019. Ảnh: AFP.

Zhang Hua đã dành ba tháng để xem xét nửa tá mẫu xe điện trước khi quyết định từ bỏ chiếc Honda Civic đã 8 năm tuổi của mình.

Nhà nghiên cứu tại Đại học Jiao Tong Thượng Hải này đã xem qua các trang web để đánh giá, thử lốp xe tại nửa tá phòng trưng bày và đặt câu hỏi chi tiết về giá trị bán lại, các dịch vụ bổ sung và các cải tiến trước khi quyết định mua một chiếc sedan P7 EV do start-up Xpeng sản xuất vào đầu tháng 3.

Cuối cùng điều khiến Zhang Hua mua P7 là hệ thống hỗ trợ người lái EV và các chức năng ra lệnh bằng giọng nói của nó. Anh đã trả 250.000 nhân dân tệ (36.340 USD) cho chiếc EV của nhà sản xuất ô tô có trụ sở tại Quảng Châu.

Zhang cho biết: “Tôi ưu tiên mức độ thông minh vì đây là kỷ nguyên số hóa, nơi người lái xe và hành khách yêu cầu nhiều hoạt động giải trí trong xe và kết nối kỹ thuật số hơn. Ô tô điện thông minh do Trung Quốc sản xuất hiện là lựa chọn tốt cho người tiêu dùng trung lưu, bởi vì công nghệ và dịch vụ của họ đáp ứng nhu cầu của chúng tôi”.

Zhang, 40 tuổi, không phải là người duy nhất nghĩ như vậy. Gần đây, hàng chục nghìn người mua xe Trung Quốc đã đổ xô đến BYD, Nio, Xpeng, Li Auto và một số nhà sản xuất xe điện có trụ sở tại Trung Quốc, đánh bật Tesla để trở thành thương hiệu xe điện được ưa chuộng nhất ở Trung Quốc và đẩy nhà sản xuất ô tô Mỹ xuống vị trí thứ 10, theo một cuộc khảo sát được thực hiện bởi JD Power và Đại học Tongji của Thượng Hải vào tháng 12 năm ngoái.

Mẫu sedan ET7 của Nio đứng đầu danh sách, tiếp theo là mẫu xe thể thao đa dụng (SUV) G9 của Xpeng ở vị trí thứ hai và L9 của Li Auto, một mẫu SUV khác, ở vị trí thứ sáu, theo cuộc khảo sát.

David Zhang, nhà phân tích của trung tâm nghiên cứu đổi mới ngành ô tô tại Đại học Công nghệ Bắc Trung Quốc, cho hay:“Tesla đã rất thành công ở Trung Quốc, dựa trên doanh số bán hàng và sự công nhận thương hiệu. Nhưng giờ đây nó đang phải đối mặt với câu hỏi khó là làm thế nào có thể dẫn đầu đối thủ”.

Quan tâm đến công nghệ mới hơn

Người mua EV Trung Quốc đặc biệt bị thu hút bởi công nghệ, chẳng hạn như buồng lái kỹ thuật số, hệ thống giải trí trên xe và khả năng hệ thống nhận dạng giọng nói của họ nhận ra các giọng Trung Quốc khác nhau.  
Người mua EV Trung Quốc đặc biệt bị thu hút bởi công nghệ, chẳng hạn như buồng lái kỹ thuật số, hệ thống giải trí trên xe và khả năng hệ thống nhận dạng giọng nói của họ nhận ra các giọng Trung Quốc khác nhau.  

“Kết luận của chúng tôi là người tiêu dùng Trung Quốc quan tâm nhiều hơn đến các công nghệ mới có thể mang lại sự thoải mái và giải trí cho họ”, Jeff Cai, cố vấn trưởng của bộ phận thực hành sản phẩm ô tô JD Power China, người đã kết luận rằng 10 ô tô hàng đầu trong danh sách hiểu ít nhất 87% mệnh lệnh bằng giọng nói của người tiêu dùng Trung Quốc. “Ví dụ, họ thích các chức năng ra lệnh bằng giọng nói mạnh mẽ, điều này rất khác với các tài xế phương Tây. Thật vậy, một số nhà lắp ráp ô tô thông minh của Trung Quốc đã tỏ ra vượt trội so với các đối thủ toàn cầu về phát triển buồng lái kỹ thuật số”.

Nio ET7 được trang bị PanoCinema, một buồng lái kỹ thuật số ấn tượng và đắm chìm với các công nghệ thực tế tăng cường (AR) và thực tế ảo (VR). Hệ thống PanoCinema được cung cấp bởi ánh sáng xung quanh rèm 256 màu và hệ thống âm thanh vòm Dolby Atmos 7.1.4.

Chức năng rạp hát của Tesla cho phép phát nhiều dịch vụ truyền phát video khác nhau trên màn hình điều khiển của nó khi đang đỗ. Người dùng Model Y cũng có thể sử dụng các nút trên vô lăng để chơi trò chơi điện tử thông qua hệ thống Arcade của nó.

Tesla cung cấp công nghệ nhận dạng giọng nói cho người dùng Trung Quốc nhưng hệ thống này không hoạt động tốt trong môi trường ồn ào, khảo sát của JD Power và Đại học Tongji cho biết. Hơn nữa, Model 3 của Tesla không lọt vào top 10.

Tuy nhiên, mặc dù có thứ hạng thấp, Tesla vẫn tiếp tục dẫn đầu trong phân khúc xe điện cao cấp của Trung Quốc đại lục. Sau thành công vang dội trong ba năm qua, câu chuyện tăng trưởng của Tesla tại Trung Quốc vẫn còn nguyên vẹn và công ty có vẻ sẽ vượt qua nhu cầu tiêu dùng đang suy giảm.

Shanghai Gigafactory, cơ sở sản xuất lớn nhất của Tesla trên toàn thế giới, vẫn đang hoạt động với tốc độ cao, trong khi những chiếc Model 3 và Model Y được sản xuất trong nước tiếp tục là những chiếc EV cao cấp bán chạy nhất, sau đợt giảm giá mạnh gần đây.

Top 10 ô tô thông minh của Trung Quốc (2023) xếp hạng theo khả năng thông minh trong các dịch vụ bổ trợ kỹ thuật số trong cuộc khảo sát tháng 12 năm 2022. Nguồn: JDPower, Đại học Tongji,
Top 10 ô tô thông minh của Trung Quốc (2023) xếp hạng theo khả năng thông minh trong các dịch vụ bổ trợ kỹ thuật số trong cuộc khảo sát tháng 12 năm 2022. Nguồn: JDPower, Đại học Tongji,

Nhà sản xuất ô tô có trụ sở tại Texas từng được các tài xế Trung Quốc coi là xe điện thông minh. Sau khi những chiếc Model 3 do Thượng Hải sản xuất tung ra thị trường đại lục vào tháng 1 năm 2020, nó đã thu hút được nhiều lời khen ngợi từ các tài xế Trung Quốc, ngay cả khi Covid-19 tàn phá nền kinh tế của đất nước và ảnh hưởng đến mức tiêu dùng. Model 3 là xe điện bán chạy nhất của đại lục cho đến khi nó bị soán ngôi vào tháng 9 năm 2020 bởi một mẫu xe điện mini do SAIC-GM-Wuling lắp ráp.

Tesla thực tế vẫn rất phổ biến. Năm ngoái, hãng đã giao hơn 710.000 chiếc Model 3 và Model Y cho khách hàng ở đại lục, tăng 50% so với cùng kỳ năm ngoái. Để so sánh, Li Auto có trụ sở tại Bắc Kinh, đối thủ gần nhất của Tesla, chỉ bàn giao 133.246 chiếc cho khách hàng vào năm ngoái, nhưng mức tăng 47% so với cùng kỳ năm ngoái đối với nhà sản xuất ô tô Trung Quốc.

“Khảo sát khách hàng toàn cầu của chúng tôi chỉ ra rằng người mua ô tô Trung Quốc đánh giá cao và sẵn sàng chấp nhận hơn các công nghệ mới tiên tiến, bao gồm lái xe tự động và chức năng buồng lái thông minh”, Stephen Dyer, đồng lãnh đạo Greater China và người đứng đầu hoạt động nghiên cứu ô tô châu Á tại công ty tư vấn toàn cầu AlixPartners, đề cập đến cuộc khảo sát của công ty từ tháng 8 năm 2021. “Các nhà sản xuất ô tô nước ngoài đã có một khởi đầu thuận lợi với một số công nghệ này. Tuy nhiên, các đối thủ Trung Quốc đang nhanh chóng bắt kịp và trong nhiều trường hợp, vượt qua các đồng nghiệp nước ngoài của họ”.

Eric Han, quản lý cấp cao của Suolei, một công ty tư vấn ở Thượng Hải, nói rằng: “Chúng không được thiết kế cho người lái và hành khách Trung Quốc, và chúng không phải là phương tiện thông minh hiện đại mà nhiều người tiêu dùng Trung Quốc giàu có mong muốn. Nhưng ô tô vẫn được coi là sản phẩm chất lượng cao và đáng đồng tiền bát gạo ở Trung Quốc, vì nhận thức về thương hiệu mạnh mẽ của Tesla”.

Sản phẩm dành cho những con đường của Trung Quốc

Các đối thủ cạnh tranh chính của Tesla tại Trung Quốc – Nio, Xpeng và Li Auto – đã phát triển các loại ô tô chạy bằng pin, từ sedan và coupe cho đến SUV cỡ lớn với phạm vi lái xe dài hơn Model 3 và Model Y.  
Các đối thủ cạnh tranh chính của Tesla tại Trung Quốc – Nio, Xpeng và Li Auto – đã phát triển các loại ô tô chạy bằng pin, từ sedan và coupe cho đến SUV cỡ lớn với phạm vi lái xe dài hơn Model 3 và Model Y.  

Trong khi các phiên bản cơ bản của Model 3 và Model Y do Tesla sản xuất tại Thượng Hải có thể đi được quãng đường tương ứng là 556 km và 545 km trong một lần sạc, thì các phiên bản cấp thấp của ET7 của Nio, P7 của Xpeng và L8 của Li Auto có phạm vi di chuyển là 530 km, 480km và 1,315km tương ứng.

Ngoài ET7, EV thông minh của Trung Quốc được trang bị hệ thống AR và VR để mang đến cho hành khách cái gọi là trải nghiệm nhập vai, điều mà xe Tesla thiếu. Hơn nữa, hệ thống hỗ trợ người lái tiên tiến của Tesla, phần mềm tự lái hoàn toàn (FSD), chưa được chấp thuận sử dụng ở Trung Quốc. Tuy nhiên, những người lái xe Tesla ở Trung Quốc có thể truy cập hệ thống lái tự động, một hệ thống hỗ trợ người lái cho phép phương tiện lái, tăng tốc và phanh tự động trong làn đường của họ.

Xpeng, được hỗ trợ bởi tập đoàn thương mại điện tử khổng lồ Alibaba Group Holding, đã tiết lộ phần mềm điều khiển hướng dẫn (NGP) X tương tự như FSD của Tesla vào cuối tháng Ba. X NGP cho phép xe Xpeng tự động điều hướng trên đường phố ở Trung Quốc đại lục.

“Tesla đóng vai trò hàng đầu trong việc làm cho xe điện trở nên “thông minh”, nhưng NGP của được hưởng lợi từ công việc tỉ mỉ của chúng tôi, không thua kém FSD”, Wu Xinzhou, phó chủ tịch kiêm người đứng đầu trung tâm lái xe tự hành tại Xpeng cho biết. “Nếu FSD được sử dụng ở Trung Quốc, nó có thể không hiệu quả như của chúng tôi do các kịch bản phức tạp trên các con đường của Trung Quốc”.

Hãng truyền thông Trung Quốc Caixin cho biết vào ngày 1 tháng 4 rằng Tesla có kế hoạch sớm thử nghiệm phần mềm FSD của họ trên các con đường ở Trung Quốc, nhưng không nói rõ liệu nhà sản xuất ô tô Mỹ có tung ra nó tại thị trường xe điện lớn nhất thế giới hay không.

Tesla không bình luận về chiến lược và hoạt động của mình tại Trung Quốc. Công ty cho biết trong một tuyên bố vào cuối năm ngoái rằng họ sẽ tiếp tục đổi mới để thúc đẩy sự phổ biến của những chiếc xe sản xuất trong nước. Tesla Trung Quốc nói: “Chúng tôi sẽ gắn bó với sự đổi mới để thúc đẩy phổ biến sản phẩm, sử dụng công nghệ để tăng năng suất và dựa vào trí thông minh để dẫn dắt thay đổi lối sống”.

Tính toán lại về chiến lược

Tesla cũng bán những chiếc xe hạng sang Model S và Model X do Mỹ sản xuất tại Trung Quốc, nhưng chúng chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong tổng doanh số bán hàng tại quốc gia này.  
Tesla cũng bán những chiếc xe hạng sang Model S và Model X do Mỹ sản xuất tại Trung Quốc, nhưng chúng chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong tổng doanh số bán hàng tại quốc gia này.  

Gigafactory 3 của Tesla, có trụ sở tại khu thương mại tự do Lingang của Thượng Hải, có thể sản xuất tới một triệu xe mỗi năm sau khi mở rộng công suất thêm 30% vào giữa năm ngoái.

Vào tháng 1, Tesla cho biết sau khi báo cáo lợi nhuận kỷ lục trong ba tháng kết thúc vào ngày 31 tháng 12 rằng hãng không có kế hoạch tăng thêm công suất tại cơ sở ở Thượng Hải. Tuyên bố đã xác nhận một báo cáo vào đầu tháng đó về quyết định của nhà sản xuất ô tô ngừng xây dựng một dây chuyền lắp ráp khác tại khu phức hợp Gigafactory 3 của họ vì triển vọng bán hàng mờ nhạt.

Tesla có khả năng sẽ sản xuất một phiên bản cải tiến của Model 3 tại nhà máy Thượng Hải vào tháng 9 để nâng cao khả năng cạnh tranh tại đại lục. Sẽ có những thay đổi đối với hiệu suất bên ngoài và hệ thống truyền động với trọng tâm là hiệu quả sản xuất, Reuters đưa tin vào tháng trước.

Vào ngày 9 tháng 1, Grace Tao, phó chủ tịch phụ trách đối ngoại của Tesla Trung Quốc, nói với hãng truyền thông Trung Quốc Economic Review, một công ty con của China News Service thuộc sở hữu nhà nước, rằng công ty Mỹ chưa bao giờ coi các nhà sản xuất xe điện khác là đối thủ cạnh tranh và kêu gọi tất cả các ngành công nghiệp người chơi làm việc cùng nhau để tinh chỉnh các phương tiện chạy bằng pin của họ để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

Nhận xét của Grace Tao được đưa ra sau khi Tesla giảm giá tất cả các loại xe sản xuất tại Thượng Hải để thúc đẩy doanh số bán hàng tại đại lục. Hãng xe Mỹ giảm giá vào ngày 24/10 năm ngoái và ngày 6/1 tại Trung Quốc, khiến giá xe của hãng chạm mức thấp nhất kể từ khi nhà máy Thượng Hải bắt đầu hoạt động vào cuối năm 2019.

Jane Kong, một cư dân Thượng Hải, cho hay: “Tôi mong đợi Tesla sẽ ra mắt các mẫu xe mới được sản xuất tại địa phương ở Trung Quốc. Tôi sẽ thay thế Model 3 của tôi với một trong số chúng. Model 3 trông không còn lạ mắt và hiện đại nữa khi các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang tung ra các mẫu xe mới”.

Tin mới

Các hãng xe chạy đua giảm giá khốc liệt những ngày cuối năm 2023

Các hãng xe chạy đua giảm giá khốc liệt những ngày cuối năm 2023

Chỉ còn ít ngày nữa là bước sang năm mới 2024 và chuẩn bị đến Tết Nguyên Đán Giáp Thìn 2024. Đây là thời điểm nhu cầu mua sắm của người dân được dự báo sẽ tăng cao. Tuy nhiên, thị trường ô tô trong nước bước sang tháng cuối cùng của năm 2023 hiện đang có những diễn biến khó đoán khi hàng loạt các hãng, đại lý tung ra rất nhiều khuyến mãi hấp dẫn.
“Cơn bão” xe điện giá rẻ Trung Quốc ảnh hưởng tới thế giới thế nào?

“Cơn bão” xe điện giá rẻ Trung Quốc ảnh hưởng tới thế giới thế nào?

Sự gia tăng của các loại xe điện rẻ tiền từ Trung Quốc đã làm tăng áp lực lên các nhà sản xuất ô tô truyền thống, những người đã chuyển sang tìm nhà cung cấp, từ nhà sản xuất vật liệu pin đến nhà sản xuất chip, để giảm chi phí và phát triển xe điện giá cả phải chăng nhanh hơn kế hoạch trước đây.