Trái phiếu thứ cấp vẫn là “phao cứu sinh” cho các ngân hàng nhỏ
Anh Nhi
17/07/2025, 06:00
Năm ngân hàng quy mô nhỏ đã công bố kế hoạch niêm yết trên sàn HOSE trong giai đoạn 2025-2026 với kỳ vọng tiếp cận các nguồn vốn dồi dào, đặc biệt từ nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, trong bối cảnh áp lực vốn ngày càng gia tăng, các chuyên gia từ VIS Rating nhận định trái phiếu thứ cấp vẫn sẽ là công cụ huy động vốn không thể thiếu trong ngắn hạn để đáp ứng nhu cầu vốn cấp thiết…
Theo báo cáo công bố ngày 15/07/2025 của Công ty Cổ phần Xếp hạng tín nhiệm đầu tư Việt Nam (VIS Rating), năm ngân hàng bao gồm VAB, VBB, KLB, BVB và SGB đang có kế hoạch niêm yết cổ phiếu trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE). Mục tiêu của động thái này là để nâng cao khả năng tiếp cận vốn mới, tăng cường bộ đệm hấp thụ rủi ro và hỗ trợ cho mục tiêu tăng trưởng tín dụng cao.
ÁP LỰC VỐN LỚN
Theo VIS Rating, so với các ngân hàng khác, các ngân hàng nhỏ đang đối mặt với áp lực vốn lớn nhất. Tỷ lệ vốn cấp 1 trung bình của nhóm này vào cuối năm 2024 chỉ ở mức 8,7%, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 10,4% của toàn ngành. Mặc dù vậy, các ngân hàng này vẫn đặt ra mục tiêu tăng trưởng tín dụng đầy tham vọng từ 16%-20% trong năm 2025, cao hơn so với mặt bằng chung của toàn ngành.
Sức ép này đến từ nhiều yếu tố.
Thứ nhất, khả năng sinh lời hạn chế: Tỷ suất sinh lời trên tài sản bình quân (ROAA) của nhóm ngân hàng nhỏ trong giai đoạn 2020-2024 chỉ đạt 0,6%, thua xa mức 1,4% của trung bình ngành.
Thứ hai, chất lượng tài sản suy giảm: Nợ xấu từ các khoản cho vay mua nhà đã gia tăng trong năm 2024, gây ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tài sản của các ngân hàng như SGB, ABB và BAB.
Thứ ba, khó huy động vốn chủ sở hữu: Do lợi nhuận thấp và chưa đủ sức hấp dẫn nhà đầu tư nên việc huy động vốn chủ sở hữu khá hạn chế.
Vì vậy, VIS Rating cảnh báo rằng nếu không có nguồn vốn mới được bổ sung, tỷ lệ an toàn vốn (CAR) của các ngân hàng này có thể giảm hơn 200 điểm cơ bản vào cuối năm 2026 kể cả khi đạt được các mục tiêu tăng trưởng tài sản và lợi nhuận vào cuối năm 2026.
TRÁI PHIẾU THỨ CẤP VẪN LÀ KÊNH BÙ ĐẮP VỐN QUAN TRỌNG
Thực tế cho thấy, quá trình huy động vốn cổ phần của ngân hàng ở Việt Nam có thể kéo dài hơn 2 năm (ví dụ BAB, VBB), nên các ngân hàng nhỏ sẽ tiếp tục phụ thuộc nhiều vào việc phát hành trái phiếu thứ cấp. Theo Thông tư 41, loại trái phiếu này được tính vào vốn cấp 2, nhờ đó, giúp các ngân hàng đáp ứng tỷ lệ CAR tối thiểu 8% theo quy định mà không làm pha loãng cổ phiếu.
Kênh huy động này đang nhắm chủ yếu đến các nhà đầu tư cá nhân. Thống kê đến cuối năm 2024 cho thấy, nhà đầu tư cá nhân nắm giữ hầu hết lượng trái phiếu thứ cấp do các ngân hàng nhỏ phát hành. Sức hấp dẫn của loại trái phiếu này đến từ mức lợi suất cao hơn so với tiền gửi tiết kiệm và trái phiếu ngân hàng thông thường. Đáng chú ý, cho đến nay, chưa có trường hợp trái phiếu ngân hàng nào bị chậm trả gốc hoặc lãi, kể cả trái phiếu thứ cấp.
Dẫu vậy, rủi ro đầu tư vẫn còn hiện hữu. Theo các chuyên gia của VIS Rating, mặc dù có lợi suất hấp dẫn và lịch sử trả nợ tốt, trái phiếu thứ cấp lại có mức độ rủi ro khác biệt đáng kể so với các khoản nợ thông thường khác. Các công cụ này đủ điều kiện được tính vào vốn cấp 2 nhằm hấp thụ tổn thất trong các giai đoạn thị trường căng thẳng. Do đó, theo Thông tư 41, nhà đầu tư trái phiếu thứ cấp của ngân hàng có thứ tự ưu tiên thanh toán thấp hơn các chủ nợ khác trong trường hợp phá sản ngân hàng (Hình 9 và 10).
Một đặc điểm nổi bật khác của trái phiếu thứ cấp là cơ chế tùy chọn ngừng trả lãi và lũy kế lãi chưa trả. Nếu việc thanh toán lãi trong năm dẫn kết quả kinh doanh trong năm tài chính bị lỗ, ngân hàng có thể hoãn việc chi trả lãi trái phiếu.
“Mặc dù các khoản lãi được cộng dồn, nhưng thời điểm thanh toán không chắc chắn, làm phát sinh rủi ro dòng tiền cho nhà đầu tư. Đặc điểm này, kết hợp với điều khoản về thứ tự ưu tiên trả nợ thấp hơn, làm gia tăng rủi ro tín dụng cho nhà đầu tư trái phiếu”, báo cáo nhấn mạnh.
Ngân hàng tăng tốc phát hành trái phiếu để đáp ứng tăng trưởng tín dụng cao
18:00, 14/07/2025
6 tháng đầu năm, Kho bạc Nhà nước huy động trái phiếu đạt 40% kế hoạch năm 2025
14:25, 09/07/2025
Phát hành trái phiếu doanh nghiệp tháng 6/2025 đạt kỷ lục
11:54, 08/07/2025
Đọc thêm
Bố trí nhiều trạm dừng nghỉ, trạm tạm trên cao tốc Bắc Nam phía Đông phục vụ dịp lễ
Nhằm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông và tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân đi lại trong dịp nghỉ lễ Quốc khánh 02/9/2025, Bộ Xây dựng vừa cung cấp thông tin chi tiết về vị trí các trạm dừng nghỉ, trạm tạm, trạm cấp xăng dầu cũng như các nút giao ra vào tuyến cao tốc Bắc Nam phía Đông, trên các đoạn tuyến đã và sẽ được đưa vào khai thác dịp lễ.
Phó Thủ tướng giao hai bộ xem xét hỗ trợ vốn cho dự án hạ tầng tại Đồng Nai
Phó Thủ tướng giao các bộ, ngành xem xét đề xuất của tỉnh Đồng Nai về hỗ trợ vốn cho các dự án giao thông liên kết vùng và kinh phí sửa chữa, nâng cấp các tuyến quốc lộ xuống cấp…
Ba cảng biển Việt Nam lọt nhóm đầu cảng xử lý hàng
container lớn nhất thế giới
Ba cảng biển Việt Nam ở Hải Phòng, TP.HCM và Cái Mép lọt vào “Top” 50 cảng biển xử lý hàng container lớn nhất thế giới, theo bình chọn mới nhất của tạp chí DynaLiners Millionaires thuộc Công ty tư vấn vận tải biển DynaLiners có trụ sở tại Hà Lan...
Quảng Trị khai thác lợi thế logistics cho mục tiêu xây dựng khu thương mại tự do
Quảng Trị đang nỗ lực khai thác lợi thế logistics của mình với mục tiêu xây dựng khu thương mại tự do (FTZ), nhằm tạo động lực phát triển kinh tế và nâng cao sức cạnh tranh trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu. Với vị trí chiến lược nằm ở cửa ngõ hành lang kinh tế Đông - Tây, cùng với hệ thống cửa khẩu quốc tế và cảng biển nước sâu, Quảng Trị có tiềm năng lớn để phát triển thương mại xuyên biên giới và logistics.
TP.HCM tăng cường bảo đảm an toàn đường sắt, xử lý dứt điểm tình trạng lối đi tự mở
Tăng cường bảo đảm an toàn giao thông đường sắt, xử lý dứt điểm tình trạng lối đi tự mở qua ray, nhất là tại các “điểm nóng” và tình trạng lấn chiếm đất hành lang an toàn đường sắt, là những yêu cầu tại văn bản chỉ đạo mới nhất của Ủy ban nhân dân TP.HCM...
Sáu giải pháp phát triển nhanh và bền vững ngành năng lượng
Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để phát triển năng lượng xanh, sạch nhằm đảm bảo an ninh năng lượng và phát triển bền vững. Ông Nguyễn Ngọc Trung chia sẻ với Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy về sáu giải pháp để phát triển nhanh và bền vững ngành năng lượng nói chung và các nguồn năng lượng tái tạo, năng lượng mới nói riêng…
Nhân lực là “chìa khóa” phát triển điện hạt nhân thành công và hiệu quả
Trao đổi với Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy, TS. Trần Chí Thành, Viện trưởng Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam, nhấn mạnh vấn đề quan trọng nhất khi phát triển điện hạt nhân ở Việt Nam là nguồn nhân lực, xây dựng năng lực, đào tạo nhân lực giỏi để tham gia vào triển khai, vận hành dự án...
Phát triển năng lượng tái tạo, xanh, sạch: Nền tảng cho tăng trưởng kinh tế trong dài hạn
Quốc hội đã chốt chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế 8% cho năm 2025 và tăng trưởng hai chữ số cho giai đoạn 2026 – 2030. Để đạt được mục tiêu này, một trong những nguồn lực có tính nền tảng và huyết mạch chính là điện năng và các nguồn năng lượng xanh, sạch…
Nhà đầu tư điện gió ngoài khơi tại Việt Nam vẫn đang ‘mò mẫm trong bóng tối’
Trả lời VnEconomy bên lề Diễn đàn năng lượng xanh Việt Nam 2025, đại diện doanh nghiệp đầu tư năng lượng tái tạo nhận định rằng Chính phủ cần nhanh chóng ban hành các thủ tục và quy trình pháp lý nếu muốn nhà đầu tư nước ngoài rót vốn vào các dự án điện gió ngoài khơi của Việt Nam...
Tìm lộ trình hợp lý nhất cho năng lượng xanh tại Việt Nam
Chiều 31/3, tại Hà Nội, Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, Hiệp hội Năng lượng sạch Việt Nam chủ trì, phối hợp với Tạp chí Kinh tế Việt Nam tổ chức Diễn đàn Năng lượng Việt Nam 2025 với chủ đề: “Năng lượng xanh, sạch kiến tạo kỷ nguyên kinh tế mới - Giải pháp thúc đẩy phát triển nhanh các nguồn năng lượng mới”...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính: