Điểm tựa mới cho chuỗi cung ứng pin toàn cầu trước làn sóng AI
Các nhà sản xuất đang chuyển đổi các nhà máy để sản xuất pin lưu trữ năng lượng thay vì pin xe điện, nhằm tận dụng sự bùng nổ của AI trong bối cảnh doanh số bán xe điện có dấu hiệu sụt giảm.
Chuyển đổi thị trường
Theo công ty nghiên cứu thị trường CRU, 10 nhà máy ở Bắc Mỹ đang được cải tiến để sản xuất pin phù hợp hơn cho hệ thống lưu trữ năng lượng, sau khi các nhà sản xuất pin hủy bỏ đủ công suất để sản xuất 2 triệu xe điện. Trong số 10 nhà máy, 7 nhà máy chủ yếu sẽ phục vụ thị trường lưu trữ năng lượng.
Hệ thống lưu trữ năng lượng, bao gồm các giá đỡ mô-đun pin được điều khiển bởi phần mềm quản lý, giúp mạng lưới điện quốc gia - cũng như các hộ gia đình, doanh nghiệp và nhà máy - đối phó với nguồn cung năng lượng gió và mặt trời biến động.
Các nhà máy đang được chuyển đổi cho thị trường ESS (Energy Storage System - Hệ thống lưu trữ năng lượng) bao gồm một nhà máy sản xuất pin xe điện ở Kentucky mà Ford đang sửa đổi để đáp ứng “nhu cầu tăng cao của khách hàng đối với nguồn cung hệ thống lưu trữ năng lượng pin trong nước với số lượng nhà cung cấp đủ điều kiện hạn chế”.
Giám đốc pin của General Motors, Kurt Kelty, cũng cho biết trong một cuộc phỏng vấn gần đây với tờ Financial Times rằng công ty đang xem xét việc tự sản xuất pin lưu trữ năng lượng.
Trong khi đó, Stellantis và đối tác sản xuất pin Hàn Quốc Samsung SDI đang chuyển đổi các dây chuyền tại nhà máy thuộc sở hữu chung của họ ở Indiana để sản xuất các cell ESS, làm dấy lên triển vọng cả ba nhà sản xuất ô tô hàng đầu của Detroit trở thành nhà cung cấp cho các công ty công nghệ lớn đang xây dựng các trung tâm dữ liệu AI.
Lưu trữ năng lượng rất quan trọng đối với các trung tâm dữ liệu AI, vốn yêu cầu nguồn điện liên tục để bảo vệ khỏi sự cố mất điện hoặc dao động điện áp. Với việc xây dựng trung tâm dữ liệu đang bùng nổ ở Mỹ, điều đó mang lại cho các công ty xe điện và pin những nguồn doanh thu mới.
Tesla, công ty tích hợp pin từ nhiều nhà cung cấp khác nhau, bao gồm CATL và LG, vào hệ thống lưu trữ năng lượng Megapack và Powerwall, báo cáo rằng doanh thu từ lưu trữ năng lượng và phát điện tăng 27% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 12,8 tỷ USD — tăng từ 2,8 tỷ USD năm 2021, trong khi doanh thu từ bán xe điện giảm 9% xuống còn 64 tỷ USD.
Sự chuyển đổi sang hệ thống lưu trữ năng lượng (ESS) đã được đẩy nhanh do sự suy yếu hỗ trợ của chính phủ đối với xe điện, sau khi chính quyền của ông Trump cắt giảm các khoản tín dụng thuế được thiết lập trong Đạo luật Giảm Lạm phát thời ông Biden và tiến hành cắt giảm các quy định về khí thải và tiêu chuẩn không khí sạch của tiểu bang nhằm khuyến khích người lái xe chuyển sang sử dụng xe điện.
Những thay đổi chính sách này đã khiến các nhà phân tích tại BloombergNEF điều chỉnh giảm dự báo về tổng thị phần xe điện trong doanh số bán ô tô năm 2030 từ 48% xuống còn 27%.
Hiện tại, xe điện chiếm khoảng 8% doanh số bán ô tô mới tại Mỹ. Stellantis đang bán 49% cổ phần của mình trong một nhà máy sản xuất pin nằm ngay bên kia sông Detroit ở Windsor, Ontario, cho gã khổng lồ pin Hàn Quốc LG, sau khi tập đoàn ô tô châu Âu này tuần trước tuyên bố giảm giá trị tài sản 22 tỷ euro do kế hoạch mở rộng mạnh mẽ vào lĩnh vực xe điện. Họ đã đầu tư 980 triệu USD vào cơ sở ở Windsor.
“Các công ty đã đầu tư lớn vào xe điện ở Mỹ vì có rất nhiều tiền từ quỹ hưu trí cá nhân (IRA) sẵn có”, Evelina Stoikou, người đứng đầu nhóm nghiên cứu công nghệ pin và chuỗi cung ứng của BloombergNEF, cho biết. “Nhưng một số mục tiêu của họ đã quá lạc quan.”
Trong khi đó, nhu cầu về pin lưu trữ dự kiến sẽ tăng lên khi các trung tâm dữ liệu thúc đẩy việc sử dụng điện. Ngay cả khi việc xây dựng các nhà máy điện mặt trời và điện gió chậm lại, các nhà phát triển ngày càng bổ sung thêm pin để lưu trữ điện và làm ổn định sản lượng của họ.
“Cân bằng các nguồn năng lượng tái tạo không ổn định là một giá trị lớn của việc lưu trữ,” Charlotte McClintock, một nhà phân tích cấp cao thuộc bộ phận năng lượng và khí hậu của Rhodium, nhận định.
Mặc dù chính quyền đã cắt giảm các khoản tín dụng thuế cho người tiêu dùng đối với xe điện, nhưng Đạo luật "Một Dự luật lớn Tuyệt vời" (One Big Beautiful Bill Act) do Tổng thống Donald Trump thông qua năm ngoái vẫn giữ lại các khoản tín dụng sản xuất hào phóng cho các nhà sản xuất pin.
Chúng bao gồm khoản tín dụng sản xuất 35 USD/kilowatt-giờ cho sản xuất pin và khoản tín dụng thuế đầu tư 30% cho lưu trữ năng lượng sẽ được loại bỏ dần bắt đầu từ những năm 2030.
Các khoản tín dụng này cùng với thuế quan của Mỹ đối với pin lưu trữ năng lượng của Trung Quốc, đang ảnh hưởng đến việc giảm thuế. Với tỷ lệ hiệu suất gần 60%, pin lưu trữ năng lượng (ESS) có thể được sản xuất tại Mỹ với giá gần bằng với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, vốn đang thống trị thị trường.
Bài toán cạnh tranh về giá
Tuy nhiên, Sam Adham, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu về chuỗi giá trị pin tại CRU, cho biết các nhà sản xuất pin đang muốn khắc phục thiệt hại do sự suy giảm của xe điện gây ra khó có thể chuyển khoản tiết kiệm chi phí cho khách hàng của họ. Điều đó có nghĩa là người mua pin ESS vẫn khó có thể tiếp cận pin trong nước với giá cả tương đương với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc.
Adham lưu ý rằng các công ty Hàn Quốc, những nhà sản xuất pin lưu trữ năng lượng lớn nhất tại Mỹ, ít kinh nghiệm hơn trong việc phát triển công nghệ lithium sắt photphat được sử dụng trong pin ESS so với các công ty Trung Quốc.
Pin lưu trữ năng lượng (ESS) sản xuất tại Mỹ sẽ “nhỏ hơn và kém hiệu quả hơn” so với các loại pin tiên tiến đang được nhập khẩu từ Trung Quốc.
Một trung tâm dữ liệu lớn với nhiều tòa nhà được kết nối, các thiết bị làm mát trên mái nhà và các khu vực đỗ xe xung quanh. Ở phía sau, các cột điện cao và đường dây điện được phủ lên bằng một họa tiết đồ họa màu xanh lá cây có biểu tượng tia sét, gợi ý chủ đề về sử dụng năng lượng và nhu cầu điện năng.
Ông nói thêm rằng quyết định của Bắc Kinh bắt đầu cắt giảm khoản hoàn thuế VAT xuất khẩu đối với pin lithium-ion từ tháng 4 đã khuyến khích việc đổ xô tìm kiếm nguồn cung từ Trung Quốc.
Những câu hỏi cũng còn đó về việc liệu nhu cầu ESS có đủ để hấp thụ tất cả công suất bổ sung từ các dây chuyền sản xuất pin xe điện được chuyển đổi, ngoài việc tiếp tục nhập khẩu từ các nhà cung cấp Trung Quốc hay không.
“Biên lợi nhuận sẽ bị thu hẹp do sự cạnh tranh giá rẻ gia tăng, tác động đến thị trường từ sự không chắc chắn về chính sách và chi phí thuế quan”, Giám đốc tài chính của Tesla, Vaibhav Taneja, nói với các nhà đầu tư vào tháng trước.
Milan Thakore, một nhà phân tích trong nhóm chuỗi cung ứng xe điện và pin của Wood Mackenzie, cho rằng dữ liệu của công ty tư vấn cho thấy nhu cầu xe điện sẽ tiếp tục chiếm tỷ lệ lớn hơn trong tổng số hệ thống lắp đặt so với hệ thống lưu trữ pin cho đến cuối năm 2030.
“Chúng tôi không kỳ vọng nhu cầu từ các hệ thống lưu trữ năng lượng sẽ có cơ hội đạt gần bằng nhu cầu từ pin xe điện”, ông nói. “Ngay cả khi nhìn vào thị trường Mỹ một cách thận trọng, nếu nhu cầu về xe điện tăng lên, các công ty chuyển sang hệ thống lưu trữ năng lượng có thể sẽ bị tụt hậu”.
