Lời giải cho chủ xe bán tải lo lắng bị cấm lưu trông giờ cao điểm tại Hà Nội

Theo Quyết định số 01/2026/QĐ-UBND, từ ngày 15/1/2026, Hà Nội chính thức áp dụng quy định cấm xe tải có tổng trọng tải dưới 2 tấn hoạt động trong khu vực nội đô vào khung giờ cao điểm. So với trước đây, phạm vi nội đô đã được mở rộng đến đường Vành đai 3,5 (trước đó là Vành đai 3), trong khi khung giờ cao điểm được xác định từ 6h - 9h và từ 16h - 19h30 hằng ngày.

Đối với xe tải từ 2 tấn trở lên, việc lưu thông trong nội đô còn bị siết chặt hơn khi chỉ được phép hoạt động trong khoảng thời gian từ 21h - 6h sáng hôm sau. Những thay đổi này nhằm giảm áp lực giao thông trong giờ cao điểm, song cũng đặt ra không ít băn khoăn cho người sử dụng một số dòng xe đặc thù, đặc biệt là xe bán tải (pickup).

Điều kiện phân loại

Trên thực tế, xe bán tải từ lâu đã là dòng phương tiện “lai” giữa xe con và xe tải, vừa phục vụ nhu cầu chở người, vừa có thể chở hàng. Chính sự chưa thật sự rõ ràng trong cách phân loại khiến nhiều chủ xe bán tải băn khoăn liệu phương tiện của mình có thuộc diện bị cấm lưu thông trong giờ cao điểm hay không.

Trao đổi với PV AutoNews, một cán bộ Đội CSGT đường bộ số 1 (Phòng CSGT TP. Hà Nội) cho biết, việc xác định xe bán tải có bị hạn chế hay không cần căn cứ vào quy định cụ thể trong các văn bản hiện hành.

Theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ QCVN 41:2019/BGTVT, ô tô tải là phương tiện có kết cấu và trang bị chủ yếu để chuyên chở hàng hóa. Vấn đề đáng nói là nhóm này không chỉ bao gồm xe tải truyền thống, xe đầu kéo hay xe kéo rơ-moóc, mà còn bao gồm cả các dòng xe như pickup hoặc xe tải VAN nếu có khối lượng hàng chuyên chở cho phép từ 950 kg trở lên.

Ngược lại, đối với các xe bán tải và xe tải VAN có khối lượng chuyên chở cho phép dưới 950 kg, phương tiện được xếp vào nhóm xe con khi tham gia giao thông. Đây chính là tiêu chí quan trọng nhất để phân định nghĩa vụ và quyền lưu thông của loại xe này trong thực tế.

Quy định trên tiếp tục được làm rõ tại Thông tư 53/2024/TT-BGTVT. Theo đó, ô tô con (pickup) là loại xe có ít nhất một đặc điểm khác với ô tô tải pickup cabin đơn hoặc cabin kép được quy định trong phụ lục đi kèm. Trong khi đó, các mẫu pickup được xếp là xe tải phải đáp ứng các tiêu chí kỹ thuật cụ thể.

Cụ thể, với pickup cabin đơn, xe có một hàng ghế, thùng hàng dạng hở hoặc kín, có thể liền hoặc không liền với cabin, và không được trang bị tiện nghi phục vụ chở người. Diện tích hữu ích của sàn thùng hàng phải không nhỏ hơn 1 m². Đáng chú ý, tỷ lệ giữa khối lượng người cho phép chở và khối lượng hàng hóa cho phép chở phải không vượt quá 80%.

Đối với pickup cabin kép – loại phổ biến hơn trên thị trường hiện nay – xe có hai hàng ghế, chở tối đa 5 người, nhưng vẫn phải đảm bảo các điều kiện tương tự về thùng hàng, diện tích và tỷ lệ khối lượng. Điều này cho thấy, dù có thiết kế và tiện nghi gần giống xe con, nhiều mẫu pickup vẫn được xác định là xe tải dựa trên yếu tố kỹ thuật và mục đích sử dụng.

Không phải bán tải nào cũng giống nhau

Theo vị cán bộ CSGT, trong thực tế thị trường Việt Nam hiện nay, phần lớn các mẫu xe bán tải phổ biến đều có khối lượng chuyên chở cho phép dưới 950 kg. Có thể kể đến như Ford Ranger, Mitsubishi Triton, Toyota Hilux, Mazda BT-50, Nissan Navara hay Isuzu D-Max. Với mức tải trọng này, các phương tiện trên được xếp vào nhóm xe con, đồng nghĩa không thuộc diện bị cấm lưu thông trong giờ cao điểm theo quy định mới của Hà Nội.

Tuy nhiên, các chủ xe cần chú ý, vẫn tồn tại một số ngoại lệ. Một số phiên bản hoặc đời xe nhất định có khối lượng chuyên chở cao hơn ngưỡng 950 kg, qua đó có thể bị xếp vào nhóm xe tải. Ví dụ như Ford Ranger bản XLS đời 2013–2015 có tải trọng từ 957 đến 991 kg; Mitsubishi Triton MT đời trước năm 2020 dao động từ 950 đến 1.000 kg; hay Mazda BT-50 2.2 Luxury AT đời 2018–2020 có thể đạt mức khoảng 1.000 kg.

Với những trường hợp này, phương tiện có khả năng thuộc diện bị hạn chế lưu thông trong khung giờ cao điểm hoặc phải tuân thủ các quy định tương tự xe tải. Điều này cho thấy, cùng là xe bán tải nhưng không phải tất cả đều có chung một “quy chế” khi tham gia giao thông.

Từ thực tế trên, cơ quan chức năng khuyến cáo chủ phương tiện cần chủ động kiểm tra thông số kỹ thuật của xe, đặc biệt là khối lượng chuyên chở cho phép được ghi trong giấy đăng kiểm. Đây là căn cứ pháp lý trực tiếp và rõ ràng nhất để xác định xe thuộc nhóm xe con hay xe tải.

Trong bối cảnh các quy định về giao thông ngày càng được siết chặt nhằm giảm ùn tắc tại các đô thị lớn, việc hiểu đúng và đầy đủ về phân loại phương tiện không chỉ giúp người dân tránh vi phạm mà còn góp phần đảm bảo trật tự, an toàn giao thông chung. Với riêng dòng xe bán tải, ranh giới giữa xe con và xe tải có thể rất mong manh, nhưng lại mang ý nghĩa quyết định đến quyền lưu thông của phương tiện trong từng khung giờ và khu vực cụ thể.