Ô tô Trung Quốc áp sát mốc xuất khẩu 10 triệu xe, bỏ xa Nhật Bản

Những dấu hiệu bất ổn đã bắt đầu xuất hiện khi ô tô Trung Quốc lần đầu tiên vượt qua ô tô Nhật Bản về thị phần tại châu Âu vào tháng trước.

Đối mặt với sự suy thoái trong nước, các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc đang tích cực nhắm mục tiêu vào thị trường nước ngoài với các sản phẩm có giá trị tốt và khả năng cạnh tranh về công nghệ, nhanh chóng định hình lại thị trường ô tô toàn cầu, các nhà phân tích cho biết.

Công ty tư vấn toàn cầu AlixPartners dự báo mới đây rằng xuất khẩu ô tô của Trung Quốc sẽ đạt khoảng 10 triệu chiếc trong năm nay, tăng 41% so với 7,1 triệu chiếc năm ngoái. Theo Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc, Trung Quốc đã xuất khẩu 4,05 triệu xe trong giai đoạn tháng 1-5, tăng 63% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, xuất khẩu xe năng lượng mới, bao gồm cả xe điện, tăng vọt 110% lên 1,83 triệu chiếc.

Nếu dự báo này thành hiện thực, Trung Quốc không chỉ trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới xuất khẩu 10 triệu xe mà còn nới rộng khoảng cách với Nhật Bản, nước xuất khẩu lớn thứ hai. Xuất khẩu của Nhật Bản đã duy trì ở mức khoảng 4 triệu chiếc trong 5 năm qua và dự kiến ​​kết quả tương tự trong năm nay. Trước đó, Trung Quốc đã xuất khẩu 4,91 triệu xe vào năm 2023, lần đầu tiên vượt qua Nhật Bản (4,21 triệu).

Trung Quốc đặc biệt nổi bật tại thị trường châu Âu. Theo tờ Nihon Keizai Shimbun của Nhật Bản, năm công ty Trung Quốc — BYD, SAIC, Geely, Chery và Leapmotor — đã bán được 138.410 xe tại châu Âu vào tháng trước, tăng 65% so với cùng kỳ năm ngoái, lần đầu tiên vượt qua xe hơi Nhật Bản (130.424 chiếc).

Thị phần xe hơi Trung Quốc tại châu Âu dự kiến ​​sẽ tăng từ khoảng 6% năm ngoái lên 17% vào năm 2031, với doanh số dự kiến ​​đạt 2,3 triệu chiếc trong năm nay, tăng 25%. Xe hơi Trung Quốc đã chiếm thị phần hai chữ số tại các thị trường như Na Uy (14%) và Vương quốc Anh (10%), và ngay cả ở Đức, quê hương của ngành công nghiệp ô tô, thị phần của BYD tính đến tháng trước đã đạt 2,6%, gấp hơn ba lần so với cùng kỳ năm ngoái.

Ô tô Trung Quốc đang thâm nhập thị trường nước ngoài với giá thấp được hỗ trợ bởi trợ cấp của chính phủ và chuỗi cung ứng hoàn chỉnh. Mặc dù Liên minh châu Âu đã áp thuế lên tới 45,3% đối với xe điện sản xuất tại Trung Quốc kể từ tháng 10 năm 2024, xe hơi Trung Quốc vẫn duy trì được khả năng cạnh tranh về giá ngay cả sau khi tính đến thuế quan.

Đơn cử như mẫu xe điện nhỏ gọn "Dolphin Surf Boost" của BYD được bán tại Đức với giá khởi điểm tối thiểu 26.990 euro (khoảng 47,77 triệu won), rẻ hơn 3% so với mẫu xe Renault 5 E-Tech của Pháp, một mẫu xe có hiệu năng tương đương. Các công ty Trung Quốc đang mở rộng cơ sở sản xuất nội địa để tránh thuế quan, điều này làm tăng khả năng cạnh tranh về giá của họ.

Khả năng công nghệ của Trung Quốc cũng đang phát triển nhanh chóng. BYD và Huawei đã tuyên bố sẽ bồi thường đầy đủ cho các thiệt hại trong trường hợp xảy ra tai nạn khi sử dụng hệ thống hỗ trợ lái tự động tiên tiến của họ. Hơn 10 nhà sản xuất xe điện Trung Quốc, bao gồm Xpeng, Nio và Geely, đang phát triển chip trí tuệ nhân tạo (AI) riêng cho lái tự động, đẩy nhanh quá trình chuyển dịch khỏi Nvidia.

Trong khi đó, các nhà sản xuất ô tô Đức như Volkswagen và Audi gần đây đã ra mắt một loạt các mẫu xe tích hợp công nghệ phần mềm của các công ty Trung Quốc trong nước, bao gồm Xpeng và SAIC. Họ nhận thấy mình đang nhận được chuyển giao công nghệ từ các công ty Trung Quốc mà trước đây được coi là kém hơn một bậc. Trên thực tế, thị phần của các thương hiệu ô tô Trung Quốc tại thị trường nội địa đã đạt 65% vào năm ngoái, hơn gấp đôi so với mức khoảng 30% của năm năm trước.

Tuy nhiên, điều trớ trêu là động lực thúc đẩy những con số xuất khẩu ấn tượng này lại chính là sự suy thoái trong nước của Trung Quốc. Theo Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc, doanh số bán lẻ ô tô nội địa của Trung Quốc trong giai đoạn tháng 1 đến tháng 5 đã giảm 19% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống còn 7,11 triệu chiếc.

Lợi nhuận của ngành giảm 20% xuống còn 144 tỷ nhân dân tệ, và tỷ suất lợi nhuận bình quân giảm xuống còn 3,4%, mức thấp nhất trong cùng kỳ 5 năm qua. Tổng doanh số cả năm nay cũng dự kiến ​​chỉ đạt 24,6 triệu chiếc, giảm 10% so với năm trước.

Tâm lý thị trường xe điện Trung Quốc đang gặp khó khăn trong việc phục hồi giữa cuộc chiến giá cả do sự cạnh tranh khốc liệt giữa các công ty. Hiện có hơn 100 thương hiệu xe điện Trung Quốc, và tỷ lệ sử dụng công suất nhà máy trung bình chỉ đạt 50%.

AlixPartners dự báo rằng quá trình tái cấu trúc sẽ tăng tốc. Đến năm 2030, chỉ có bảy trong số các công ty tập trung vào xe năng lượng mới (NEV) tại Trung Quốc có thể đạt điểm hòa vốn.