Quý III/2026: Xe xanh “kéo” doanh số ô tô ASEAN vượt 800.000 chiếc

Động lực tăng trưởng hai con số từ xe xanh

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu có nhiều biến động và áp lực cạnh tranh gia tăng, việc nắm bắt xu hướng công nghệ truyền động xanh đã trở thành chìa khóa sống còn đối với các nhà sản xuất ô tô lớn.

Theo dữ liệu tổng hợp và phân tích từ Nikkei Asia về kết quả kinh doanh từ tháng 7 đến tháng 9/2026, tại 5 thị trường ô tô lớn trong khu vực, tổng doanh số kết hợp đã tăng 13% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 828.172 xe. Điểm sáng nổi bật và đáng chú ý nhất của bức tranh toàn cảnh này nằm ở các thị trường Indonesia, Thái Lan và Việt Nam khi cả ba quốc gia đều ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số đầy ấn tượng.

Sự bùng nổ này không đơn thuần là sự hồi phục của sức mua truyền thống sau giai đoạn thấp điểm, mà được dẫn dắt trực tiếp và mạnh mẽ bởi sự gia tăng nhu cầu vượt trội đối với các dòng xe điện chạy bằng pin (BEV) và xe hybrid (HEV). Sự thay đổi trong thị hiếu tiêu dùng của tầng lớp trung lưu trong khu vực, kết hợp cùng các chính sách ưu đãi tài chính và cơ chế hỗ trợ hạ tầng từ chính phủ các nước, đã tạo ra một bước ngoặt bản lề, định hình lại trật tự thị trường ô tô Đông Nam Á trong nửa cuối năm 2026.

Tại Indonesia, hiện là thị trường ô tô lớn nhất Đông Nam Á, doanh số trong quý III đạt 242.411 xe, đánh dấu mức tăng trưởng 31% so với cùng kỳ năm trước và ghi nhận hiệu suất hàng quý mạnh mẽ nhất tính từ đầu năm 2026. Sức hút của thị trường này được thể hiện rõ nét qua doanh số tháng 8 đạt 81.756 xe, mức tổng số hàng tháng cao nhất trong năm, nhờ hiệu ứng lan tỏa từ Triển lãm Ô tô Quốc tế Gaikindo Indonesia (GIIAS) cùng sự mở rộng không ngừng của phân khúc xe điện. Triển lãm GIIAS diễn ra gần Jakarta từ cuối tháng 7 đến đầu tháng 8 đã phơi bày cuộc cạnh tranh khốc liệt nhưng đầy sôi động giữa các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc và các tên tuổi lâu đời từ Nhật Bản. Các hãng xe Trung Quốc đã thu hút hơn 21.000 đơn đặt hàng xe trong suốt thời gian diễn ra triển lãm, trong đó riêng thương hiệu BYD nhận được hơn 4.000 đơn, đứng thứ hai sau Toyota với 6.175 đơn.

Chiến lược thâm nhập của các nhà sản xuất Trung Quốc dựa trên nền tảng cung cấp các dòng xe điện giá cả phải chăng, được thiết kế chuyên biệt cho thị trường đại chúng Indonesia. Điển hình là việc BYD ra mắt phiên bản sản xuất trong nước của mẫu xe MPV điện 7 chỗ M6 với giá khởi điểm từ 395 triệu rupiah tương đương 22.000 USD, qua đó bán buôn tới 7.870 xe trong tháng 8 và trở thành một trong những thương hiệu bán chạy nhất. Dù vậy, các thương hiệu Nhật Bản vẫn giữ vững vị thế chủ đạo thông qua các dòng xe hybrid.

Hơn một nửa số đơn đặt hàng của Toyota tại GIIAS đến từ các mẫu xe điện lắp ráp trong nước như Innova Hybrid, Veloz Hybrid EV và Yaris Cross Hybrid EV, với lượng đơn hàng xe hybrid tăng gần gấp đôi so với triển lãm năm trước. Tổng kết quý III, Toyota bán 63.877 xe, tiếp theo là Daihatsu với 38.897 xe và BYD với 20.470 xe.

Chuyển hướng sang Thái Lan, thị trường từng giữ ngôi vị lớn nhất khu vực, doanh số quý III đã tăng tốc khoảng 20% so với cùng kỳ năm ngoái nhờ nhu cầu xe điện bùng nổ. Trong 9 tháng đầu năm, số lượng đăng ký xe điện chở khách đã tăng 94% lên gần 168.000 xe, trong khi xe hybrid tăng 24% lên hơn 130.000 xe. Sự phân hóa thị phần tại đây vô cùng rõ rệt khi các thương hiệu Trung Quốc kiểm soát khoảng 90% số lượng đăng ký xe điện chở khách, trong khi các hãng xe Nhật Bản nắm giữ tới gần 98% phân khúc xe hybrid.

Thị trường Việt Nam: Dấu ấn nội địa mạnh mẽ

Tại Việt Nam, các thành viên thuộc Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) báo cáo doanh số quý III tăng 13% đạt 94.196 xe. Khi cộng gộp cả doanh số từ các nhà sản xuất không phải thành viên như VinFast và Hyundai, tổng doanh số toàn thị trường đạt khoảng 170.000 xe, đưa Việt Nam tiến sát mức quy mô tương đương với Thái Lan.

Điểm khác biệt mang tính chiến lược của Việt Nam so với Indonesia và Thái Lan nằm ở chỗ, thay vì các thương hiệu Trung Quốc đóng vai trò tiên phong trong công cuộc điện hóa, một doanh nghiệp nội địa lại là lực lượng dẫn dắt quá trình chuyển đổi này. VinFast đã bàn giao hơn 65.000 xe trong quý III, chiếm gần 40% thị phần chung.

Sự thống trị của VinFast tại thị trường nội địa được hậu thuẫn vững chắc bởi dải sản phẩm xe điện giá cả phải chăng ngày càng mở rộng cùng hệ sinh thái khép kín bao gồm cơ sở hạ tầng sạc điện và dịch vụ gọi xe điện Green SM (GSM), mô hình mà hãng đang tích cực nhân rộng sang các thị trường quốc tế như Ấn Độ.

Bức tranh toàn cảnh ASEAN còn ghi nhận những bước chuyển mình đáng chú ý tại các thị trường vệ tinh. Tại Malaysia, doanh số quý III tăng khoảng 6%, song song với sự bùng nổ mạnh mẽ của phân khúc xe điện. Số lượng đăng ký xe điện trong 9 tháng đầu năm gần chạm mốc 53.537 chiếc, trong đó dòng xe điện giá cả phải chăng e.MAS của hãng xe quốc gia Proton đạt 24.857 chiếc, gấp hơn ba lần so với con số 8.087 chiếc của BYD. Để lấy lại thị phần, BYD đã ký thỏa thuận lắp ráp trong nước để hưởng ưu đãi thuế, đồng thời xây dựng hạ tầng sạc công suất cao khi quốc gia này mới chỉ có 6.416 trạm sạc công cộng tính đến cuối tháng 5, còn cách rất xa mục tiêu 30.000 trạm vào năm 2030.

Tại Philippines, dù nhu cầu ô tô tổng thể còn trầm lắng, doanh số xe điện, xe hybrid cắm điện và xe hybrid đã tăng vọt 163% lên 54.372 xe trong 9 tháng đầu năm 2026. Trong đó, VinFast vươn lên trở thành một trong những doanh nghiệp phát triển mạnh mẽ khi bán được 5.417 xe trong 9 tháng, tăng đột biến từ mức 115 xe cùng kỳ năm ngoái. Riêng trong tháng 9, VinFast tiêu thụ 865 xe tại Philippines, chính thức trở thành thương hiệu xe điện bán chạy nhất quốc gia này.

Cuối cùng, tại Singapore, dù sở hữu quy mô nhỏ, tỷ lệ xe điện đã chiếm tới 63% tổng số xe đăng ký mới trong 9 tháng đầu năm 2026, với BYD dẫn đầu thị trường đạt 10.173 xe đăng ký, gấp hơn hai lần so với mức 4.800 xe của Toyota.