Xung đột Iran và “cơn ác mộng" tỷ USD của các nhà sản xuất ô tô toàn cầu

Hiện các nhà sản xuất ô tô quốc tế này chiếm khoảng 1/3 doanh số bán hàng tại Trung Đông, dẫn đầu là Toyota với 17%, Hyundai với 10% và Chery với 5%.

Riêng tại thị trường Iran, Bernstein báo cáo các nhà sản xuất ô tô Iran Khodro và SAIPA dẫn đầu, tiếp theo là Chery với 6% thị phần.

Trung Đông là thị trường nước ngoài lớn thứ hai đối với xe sản xuất tại Trung Quốc và là một khu vực ngày càng quan trọng đối với gã khổng lồ châu Á khi nước này tìm cách bù đắp nhu cầu yếu kém trong nước.

Trong số 8,32 triệu ô tô được các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc xuất khẩu ra nước ngoài vào năm 2025, 1,39 triệu chiếc, tương đương một phần sáu, được xuất sang các nước vùng Vịnh như Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, theo Hiệp hội Ô tô Hành khách Trung Quốc.

Các nhà xuất khẩu ô tô lớn bao gồm Chery Automobile, BYD, SAIC Motor, Changan Automobile và Geely.

Báo cáo của Bernstein lưu ý rằng trong khi doanh số bán hàng trong khu vực sẽ bị ảnh hưởng, việc đóng cửa eo biển Hormuz, nối liền Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman và Ấn Độ Dương, và giá dầu tăng cao sẽ gây ra những tác động dây chuyền trên toàn ngành công nghiệp ô tô toàn cầu.

“Việc đóng cửa eo biển Hormuz làm tăng thêm 10-14 ngày vào thời gian vận chuyển”, nhà phân tích Eunice Lee của Bernstein cho biết trong một lưu ý dành cho nhà đầu tư hôm thứ Tư tuần qua, đồng thời cho biết thêm “một cuộc xung đột kéo dài và việc đóng cửa eo biển sẽ làm giảm doanh số bán hàng, tăng chi phí hậu cần và làm chậm trễ việc giao hàng”.

Còn theo công ty tư vấn AlixPartners, khoảng 20 triệu thùng dầu thô được vận chuyển qua eo biển này mỗi ngày. Bernstein cũng nhấn mạnh đây là "tuyến đường quan trọng" cho việc vận chuyển xe cộ và phụ tùng đến Trung Đông.

Trên thực tế bất kỳ ảnh hưởng nào đối với các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản dường như còn hạn chế vào lúc này, nhưng vẫn cần theo dõi sát sao các diễn biến. Trong số các nhà sản xuất ô tô châu Âu, công ty mẹ của Chrysler và Jeep là Stellantis dường như chịu ảnh hưởng lớn nhất do các vấn đề tổng thể của công ty.

Nhà phân tích Eunice Lee viết: "Tác động của việc giá xăng tăng cao đã được thể hiện qua việc giá cổ phiếu của Stellantis giảm 11% kể từ khi đóng cửa vào thứ Sáu tuần trước - việc chuyển hướng mạnh sang động cơ HEMI V8 ngốn xăng và từ bỏ các nỗ lực điện khí hóa dường như đặc biệt không thuận lợi vào thời điểm này”.

Trong khi đó, tổng kim ngạch xuất khẩu ô tô của Hàn Quốc theo giá trị năm 2025 đạt mức kỷ lục 72 tỷ USD, trong đó 5,3 tỷ USD xe được xuất sang Trung Đông, tăng 2,8% so với năm 2024, theo Hiệp hội Thương mại Quốc tế Hàn Quốc.

Xuất khẩu của Hyundai Motor sang Trung Đông và Châu Phi chiếm 8% tổng doanh số bán buôn năm 2025 của hãng, đạt 4,14 triệu chiếc. Điều này tương đương với khoảng 317.000 xe được vận chuyển đến khu vực này.

Kia đã xuất khẩu 8% doanh số bán buôn năm 2025 của mình, đạt 3,1 triệu chiếc, sang Trung Đông và Châu Phi.

Toyota đã xuất khẩu 320.699 xe từ Nhật Bản sang Trung Đông trong năm 2025, tăng 5,4% so với năm trước, theo dữ liệu do công ty công bố. Con số này chiếm hơn 15% tổng lượng xuất khẩu hơn 2 triệu chiếc của công ty năm ngoái.

Theo một báo cáo của Nikkei, nhà sản xuất ô tô này sẽ sản xuất ít hơn gần 40.000 xe dành cho thị trường Trung Đông do những lo ngại về hậu cần phát sinh từ xung đột tại Iran.

Giá dầu thô của Mỹ hôm thứ Sáu cuối tuần qua đã vượt mốc 90 USD/một thùng, và giá xăng bán lẻ tại Mỹ đã tăng gần 27 cent trong tuần qua tính đến thứ Năm, lên mức trung bình 3,25USD một gallon.

Stellantis cho biết hiện họ đang “theo dõi sát sao các diễn biến tại các quốc gia bị ảnh hưởng”, đồng thời lưu ý rằng “chưa thể đánh giá đầy đủ tác động tiềm tàng đến hoạt động kinh doanh tại địa phương”.

Toyota, trong một tuyên bố nói rằng “không kinh doanh tại Iran và không có bất kỳ nhân viên thường trú nào ở đó”. Công ty cho biết họ đang “theo dõi sát sao tình hình và ưu tiên sự an toàn của các nhân viên thường trú tại Trung Đông và các bên liên quan”.

Hyundai và Chery hiện chưa đưa ra phản hồi về những thông tin mới liên quan đến xung đột tại Iran.