Thành trì ô tô Châu Âu lung lay: Xe Trung Quốc chiếm lĩnh 10% thị phần, soán ngôi các ông lớn

Tiến sâu vào thị trường châu Âu

Với thị phần 9,5% trên thị trường ô tô châu Âu trong tháng 12, các thương hiệu Trung Quốc đã vượt qua các đối thủ Hàn Quốc, bao gồm cả Kia Corp., theo số liệu từ công ty nghiên cứu Dataforce.

BYD Co. và các đối thủ cạnh tranh đang sẵn sàng tiến sâu hơn nữa vào thị trường khi các rào cản thương mại giảm xuống và nỗ lực xuất khẩu của Trung Quốc tăng tốc.

Sự tăng trưởng mạnh mẽ nhất thuộc về phân khúc xe điện, chiếm phần lớn sự tăng trưởng của châu Âu. Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đã tận dụng lợi thế cạnh tranh về công nghệ pin để thu hút khách hàng cho xe điện và xe hybrid từ Tây Ban Nha đến Hy Lạp, Ý và Anh.

“Chúng tôi đã rất ngạc nhiên trước sự tăng trưởng nhanh chóng của xe Trung Quốc ở Nam Âu”, Julian Litzinger, một nhà phân tích của Dataforce cho biết. “Chúng tôi biết rằng người dân ở những quốc gia đó linh hoạt hơn trong việc lựa chọn thương hiệu, nhưng đối với xe điện thì điều đó không thể lường trước được”.

Sự gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc làm nổi bật những áp lực to lớn mà ngành sản xuất ô tô của châu Âu đang phải đối mặt, một ngành công nghiệp trụ cột cung cấp hơn 13 triệu việc làm và là nền tảng của sự ổn định kinh tế.

Các thương hiệu châu Âu, bị siết chặt bởi thuế quan tại Mỹ và thị phần giảm dần tại Trung Quốc, đang phải đối mặt với thách thức ngày càng lớn trong nước để sản xuất những chiếc xe mà người dân sẽ lái trong tương lai.

“Sự bành trướng của ô tô Trung Quốc tại châu Âu là rất lớn”, ông Roberto Vavassori, giám đốc điều hành của Brembo NV, người đứng đầu nhóm thương mại Anfia của Ý, nhận định. Ông nói rằng nếu không có các biện pháp khẩn cấp, ngành công nghiệp ô tô của châu Âu sẽ không thể bù đắp được hơn 110.000 việc làm đã mất trên khắp châu Âu trong 18 tháng qua. “Đây là vấn đề sống còn đối với ngành công nghiệp châu Âu’.

Không có dấu hiệu nào cho thấy sự chậm lại. Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc, đang phải đối mặt với tình trạng sản xuất dư thừa trong nước và bị loại khỏi thị trường Mỹ, đã tăng cường nỗ lực mở rộng tại châu Âu.

BYD cho biết vào ngày 24 tháng 1 rằng họ đặt mục tiêu tăng lượng giao hàng cho các thị trường ngoài Trung Quốc lên gần 25% trong năm nay.

Các nhà sản xuất châu Âu đã có được một chút thời gian để thở nhờ ba năm tăng trưởng thị trường liên tiếp. Họ có những mẫu xe điện cạnh tranh gia nhập thị trường, bao gồm Citroën ë-C3 của Stellantis NV và Twingo sắp ra mắt của Renault. Ngoại trừ Anh, các nhà sản xuất ô tô trong khu vực đã bảo vệ được các thị trường trọng điểm như Đức và Pháp.

Nhiều thương hiệu ngoài châu Âu đã xây dựng nhà máy trong khu vực và phát triển các mạng lưới đại lý đã tồn tại hàng thập kỷ đang đối mặt với nguy cơ bị chèn ép bởi đà phát triển của Trung Quốc.

Theo Dataforce, các thương hiệu Trung Quốc đã vượt qua các nhà sản xuất ô tô Mỹ trong khu vực vào quý 2 năm 2025 và vượt qua các công ty Hàn Quốc vào quý 4.

“Chúng tôi tin rằng sự trỗi dậy của Trung Quốc tại châu Âu sẽ dẫn đến việc một số thương hiệu khác phải rút lui”, Litzinger nói. Với doanh số bán hàng vẫn thấp hơn mức trước Covid, “họ sẽ chiếm lĩnh một lượng lớn thị phần, điều này sẽ khiến các thương hiệu khác khó có thể trụ vững”.

Là một trong những thị trường ô tô lớn nhất thế giới, châu Âu mang đến một cơ hội khổng lồ. Quy mô của nó cũng nhấn mạnh rủi ro đối với ngành sản xuất ô tô, vốn đóng góp hơn 7% GDP và 6,1% việc làm của EU, theo McKinsey & Co.

Mỹ trong khi đó thực tế cấm nhập khẩu hàng hóa Trung Quốc bằng thuế suất 100%, bảo vệ các nhà sản xuất Mỹ như Ford Motor Co.

“Tại châu Âu, Trung Quốc đang chiếm lĩnh ngành kinh doanh ô tô”, Tổng thống Donald Trump nói trong một chuyến tham quan nhà máy gần Detroit gần đây, trong khi Chủ tịch Ford, Bill Ford, gật đầu đồng tình.

Các công ty Trung Quốc trước đây đã mua lại các thương hiệu châu Âu như Volvo Car, MG và Lotus, và gần đây mở rộng hơn nữa bằng các liên doanh trong khu vực. Một số như BYD, cũng đang xây dựng các nhà máy và trung tâm thiết kế địa phương, và đã cam kết sử dụng các nhà cung cấp châu Âu.

“Ý định rất rõ ràng, chúng tôi muốn BYD trở thành một nhà sản xuất châu Âu”, Alfredo Altavilla, cố vấn đặc biệt của BYD tại châu Âu, cho biết trong một cuộc phỏng vấn. “Chúng tôi không ở đây để lấy đi việc làm của người châu Âu mà để tạo ra chúng. Hy vọng chúng tôi sẽ thành công trong việc bù đắp một phần sự thiếu hụt việc làm trong ngành ô tô do các nhà sản xuất khác gây ra”.

Stellantis, chủ sở hữu của Fiat và Peugeot, dự định bắt đầu sản xuất xe Leapmotor tại Zaragoza, Tây Ban Nha trong năm nay. Chery đang tìm cách sản xuất xe điện tại Barcelona với một đối tác địa phương. Trong khi đó, các công ty đã đẩy mạnh nhập khẩu.

Quan hệ đối tác của Stellantis với Leapmotor có tiềm năng thương mại và có thể giúp nhà sản xuất ô tô “tiếp cận công nghệ và kinh nghiệm” có nguồn gốc từ bên ngoài châu Âu, Emanuele Cappellano, giám đốc châu Âu của nhà sản xuất ô tô, cho biết vào ngày 9 tháng 1. “Đó là một cách để học hỏi”.

Thay đổi chính sách thuế quan

Các giám đốc điều hành ngành ô tô châu Âu cũng kêu gọi tạo ra một sân chơi bình đẳng, do Bắc Kinh trợ cấp khổng lồ cho ngành công nghiệp pin của Trung Quốc, nhưng phản ứng chính sách cho đến nay vẫn chưa có nhiều hiệu quả.

Cuối năm 2024, EU đã áp thuế đối với xe điện sản xuất tại Trung Quốc sau khi điều tra trợ cấp nhà nước. Các thương hiệu Trung Quốc đã tăng doanh số bán xe hybrid cắm điện, đồng thời vẫn tiếp tục đẩy mạnh xe điện.

Hiện EU đang xem xét chuyển sang các thỏa thuận giá nhập khẩu tối thiểu, đồng thời nới lỏng kế hoạch loại bỏ xe động cơ đốt trong vào năm 2035. Đức có kế hoạch mở rộng chương trình trợ cấp xe điện trị giá 3 tỷ euro (3,5 tỷ USD) cho các nhà sản xuất Trung Quốc. Điều này dẫn đến những lời chỉ trích.

Nhà phân tích Pal Skirta của Metzler cho biết, khoản trợ cấp của Đức “có thể tạo thêm lợi thế” cho các nhà sản xuất Trung Quốc so với các nhà sản xuất như Volkswagen.

“Chúng tôi thực sự muốn tiền thuế được sử dụng theo cách đảm bảo việc làm ở Đức và châu Âu”, Chủ tịch công đoàn IG Metall, Christiane Benner, nói.

BYD hiện bán mẫu xe hybrid cắm điện Seal U DM-i tại Anh với giá khởi điểm từ 33.340 bảng Anh (45.935 USD) so với 42.840 bảng Anh của VW Tiguan eHybrid Match. Cả hai mẫu xe thể thao đa dụng này đều có 5 chỗ ngồi và có thể đi được hơn 75 dặm ở chế độ hoàn toàn bằng điện.

Mẫu SUV cắm điện Jaecoo 7 giá 35.000 bảng Anh của Chery, được mệnh danh là "Temu Range Rover" do liên tưởng đến thị trường giảm giá của Trung Quốc và sự giống với mẫu SUV cổ điển của Anh, đang ngày càng phổ biến trên khắp Vương quốc Anh.