Các hãng xe điện Trung Quốc tận dụng các nhà máy cũ thành bàn đạp chiếm lĩnh toàn cầu

Theo các nhà phân tích, bằng cách áp dụng chiến lược tài sản tối thiểu, các công ty từ Geely Auto đến Great Wall Motor (GWM) có thể lắp ráp ô tô ở nước ngoài với chi phí thấp hơn, mở rộng tầm ảnh hưởng của họ trên ngành công nghiệp ô tô toàn cầu.

“Vì cân nhắc đến lợi nhuận cũng như rủi ro địa chính trị và hoạt động, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang hạn chế xây dựng nhà máy ở nước ngoài, nhưng tình trạng dư thừa công suất của ngành công nghiệp ô tô toàn cầu đang mang lại cho họ cơ hội đẩy nhanh tốc độ ‘toàn cầu hóa’”, ông Gao Shen, một nhà phân tích độc lập tại Thượng Hải, cho biết. “Một số công ty đang theo đuổi chiến lược tài sản tối thiểu”.

Theo chiến lược tài sản tối thiểu điển hình, một công ty chỉ nắm giữ một lượng nhỏ tài sản cố định trên bảng cân đối kế toán. Động thái này sẽ cho phép các tập đoàn ô tô Trung Quốc đại lục hợp tác với các đối tác quốc tế để tận dụng các cơ sở dư thừa của họ và thiết lập chuỗi cung ứng để lắp ráp xe điện (EV).

Mới đây, tờ Bloomberg đưa tin rằng Tập đoàn Mercedes-Benz đang đàm phán với nhà sản xuất SUV Trung Quốc GWM để chia sẻ nhà máy của nhà sản xuất ô tô Đức tại thành phố cảng East London, Nam Phi.

Thông tin này được đưa ra chưa đầy hai tháng sau khi nhà sản xuất ô tô thuộc sở hữu nhà nước Trung Quốc Chery Automobile đồng ý tiếp quản tài sản sản xuất của Nissan Motor tại Rosslyn, một khu công nghiệp ngoại ô Pretoria, Nam Phi. Nissan không tiết lộ giá trị của thương vụ này, vốn là một phần trong kế hoạch tái cấu trúc rộng lớn hơn của hãng nhằm đóng cửa hoặc hợp nhất bảy nhà máy trên toàn cầu.

Vào tháng 11, Geely, nhà sản xuất ô tô lớn thứ hai của Trung Quốc đại lục, cùng với công ty mẹ Zhejiang Geely Holding Group, đã mua 26,4% cổ phần của Renault do Brasil thuộc Tập đoàn Renault, cho phép họ lắp ráp và bán xe thông qua các hoạt động của hãng xe Pháp tại quốc gia Nam Mỹ này.

Xe mang cả thương hiệu Geely và Renault sẽ được lắp ráp tại nhà máy ở Sao Jose dos Pinhais, Parana, khi Renault tăng sản lượng và nâng cao hơn nữa khả năng cạnh tranh của khu phức hợp công nghiệp hiện đại này, tập đoàn Pháp cho biết trong một tuyên bố.

Theo các nhà phân tích, các nhà lắp ráp và nhà cung cấp chuỗi cung ứng của Trung Quốc đại lục đang đi đầu trong công nghệ và sản xuất xe điện, được thúc đẩy bởi sự hỗ trợ của chính phủ và sự sẵn lòng đón nhận đổi mới của người tiêu dùng.

Nhờ vào năng lực thiết kế và sản xuất vượt trội, các mẫu xe điện thông minh sản xuất tại Trung Quốc, tích hợp hệ thống tự lái và buồng lái kỹ thuật số, đang ngày càng trở nên phổ biến trên toàn thế giới. Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc cũng đang đẩy mạnh mở rộng ra nước ngoài để cải thiện lợi nhuận trong bối cảnh doanh số bán hàng trong nước giảm sút.

Tuy nhiên, chỉ một số ít trong số gần 50 nhà sản xuất xe điện có trụ sở tại Trung Quốc đại lục, như BYD, nhà lắp ráp ô tô điện lớn nhất thế giới, và Leapmotor được Stellantis hậu thuẫn, mới có thể thu được lợi nhuận trong bối cảnh dư thừa công suất và cuộc chiến giá cả khốc liệt ở Trung Quốc đại lục.

Tháng 6 năm ngoái, Li Shufu, người sáng lập và chủ tịch của Geely, cảnh báo rằng các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc có thể mất lợi thế sản xuất và chi phí nếu rủi ro từ tình trạng dư thừa công suất và doanh số bán hàng yếu kém không được quản lý đúng cách.

Ông nói thêm rằng công suất dư thừa trên toàn thế giới có thể được tận dụng khi công ty thực hiện chiến lược toàn cầu hóa mà không cần phải chi tiêu thêm nguồn lực.

Vào tháng 1, Deutsche Bank dự báo doanh số bán ô tô chở khách tại Trung Quốc đại lục sẽ giảm 5% trong năm nay, trong khi UBS dự báo mức giảm 2%, viện dẫn tình trạng dư thừa công suất và việc loại bỏ dần ưu đãi thuế.

BYD đặt mục tiêu tăng 24% lượng xe xuất khẩu ra nước ngoài trong năm nay, hướng tới việc xuất xưởng 1,3 triệu xe cho khách hàng quốc tế, theo lời ông Li Yunfei, tổng giám đốc phụ trách thương hiệu và quan hệ công chúng của hãng.

Xpeng, một nhà sản xuất xe điện cao cấp hàng đầu, đặt mục tiêu tăng gấp đôi doanh số bán hàng ở nước ngoài lên 90.000 chiếc vào năm 2026, chiếm khoảng 15% sản lượng mục tiêu hàng năm.

Tại Trung Quốc đại lục, biên lợi nhuận ròng trung bình trên mỗi xe của các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc – chênh lệch giữa giá bán và chi phí sản xuất – vào khoảng 5.000 nhân dân tệ (727 USD), theo ông Nick Lai, trưởng bộ phận nghiên cứu ô tô khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại JPMorgan Chase.

Ông Nick Lai cho biết vào tháng 10/2025 rằng biên lợi nhuận này có thể tăng gấp bốn lần lên 20.000 nhân dân tệ tại các thị trường nước ngoài, nơi xe có thể được bán với giá cao hơn.