EU bị cáo buộc thẳng tay chặn những “gã khổng lồ” bán tải Mỹ

Cuộc xung đột về các mẫu xe bán tải cỡ lớn của Mỹ, chiếm chưa đến 0,1% thị trường ô tô châu Âu, đe dọa làm lu mờ một thỏa thuận thương mại rộng lớn hơn, trong đó ông Trump đã đồng ý cắt giảm thuế nhập khẩu đối với hàng hóa châu Âu từ 27,5% xuống còn 15%.

Thỏa thuận đã được hoàn tất vào năm ngoái nhưng EU đã trì hoãn việc phê chuẩn.

“Hiện tại châu Âu đang ở vị thế tốt hơn so với Mỹ”, một giám đốc điều hành tại một nhà sản xuất ô tô ở Detroit bức xúc cho biết, nếu EU đạt được mức thuế thấp hơn và xe của Mỹ bị loại trừ.

EU đã đồng ý vào tháng 8 năm ngoái giảm thuế nhập khẩu đối với xe của Mỹ từ 10% xuống 0%, trong khi Mỹ sẽ áp thuế 15% đối với xe nhập khẩu từ EU.

Trong một cuộc phỏng vấn riêng với tờ Financial Times, ông Andrew Puzder, Đại sứ Mỹ tại EU, cho biết kế hoạch thay đổi các quy định an toàn của EU có thể vi phạm tinh thần của thỏa thuận thương mại nếu chúng ngăn cản một số loại xe Mỹ được bán ở châu Âu.

Tranh cãi xoay quanh chương trình Phê duyệt Xe Cá nhân (Individual Vehicle Approval - IVA) của EU, cho phép nhập khẩu một số mẫu xe đặc biệt hoặc hiếm, bao gồm cả những mẫu xe sản xuất cho các thị trường khác, theo các tiêu chuẩn ít nghiêm ngặt hơn.

Theo nhóm vận động môi trường Transport & Environment, các nhà sản xuất ô tô Mỹ đã bán khoảng 7.000 xe SUV và xe bán tải ở châu Âu theo chương trình này vào năm 2024.

Ủy ban châu Âu hiện đang gần hoàn tất các thay đổi để siết chặt chương trình này, điều mà các nhà sản xuất ô tô Mỹ lo ngại sẽ loại bỏ số lượng nhỏ xe bán tải cỡ lớn hiện đang được phép nhập khẩu.

Họ cho rằng những thay đổi này sẽ đi ngược lại thỏa thuận thương mại, theo đó EU không chỉ đồng ý cắt giảm thuế quan đối với hàng nhập khẩu từ Mỹ xuống 0 mà còn công nhận các tiêu chuẩn xe hơi của Mỹ, mở đường cho nhiều xe sản xuất tại Mỹ hơn.

“Chúng tôi hy vọng những vấn đề như IVA sẽ được giải quyết theo đúng tinh thần và các điều khoản của thỏa thuận đó”, ông Puzder nói. “Bạn không thể có thuế quan thấp và các rào cản thương mại phi thuế quan khổng lồ rồi tuyên bố rằng mình đang có một mối quan hệ hoạt động hiệu quả”.

Vị giám đốc điều hành của hãng sản xuất ô tô Mỹ cho biết: “Chính quyền Mỹ nhận thức được rằng châu Âu không chỉ trì hoãn thỏa thuận thương mại mà còn đang xem xét việc hạn chế các sản phẩm của Mỹ và giới hạn sự lựa chọn của người tiêu dùng ở châu Âu”.

Trong một bức thư trước đó gửi Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick, Hội đồng Chính sách Ô tô Mỹ, nhóm vận động hành lang cho Ford, General Motors (chủ sở hữu Chevrolet) và Stellantis (chủ sở hữu thương hiệu xe tải Ram), đã kêu gọi chính quyền của Tổng thống Trump ngăn chặn động thái siết chặt các quy định IVA của EU.

Ủy ban đã khởi xướng một cuộc cải cách chương trình này vào năm 2024 để bịt các kẽ hở mà họ cho rằng có thể cho phép những chiếc xe không an toàn lưu thông trên đường phố EU. Dự kiến ​​kế hoạch sửa đổi sẽ được triển khai vào năm 2027.

Kể từ khi thỏa thuận thương mại EU-Mỹ được hoàn tất, nhóm Vận tải & Môi trường đã cảnh báo rằng việc cho phép thêm nhiều xe bán tải “khổng lồ” của Mỹ lưu thông trên đường phố châu Âu sẽ làm tăng nguy cơ cho người đi bộ, người đi xe đạp và các tài xế khác.

Trong số 7.000 xe bán tải Mỹ được bán tại EU năm 2024, Ram chiếm gần 5.200 chiếc. Nhóm này cho hay: “Nắp ca-pô của xe Ram cao đến mức trẻ em dưới 9 tuổi đứng ngay phía trước không thể được nhìn thấy bởi người lái xe bình thường”.

Động thái siết chặt quy định của khối này trái ngược với quyết định của Nhật Bản cho phép nhập khẩu các phương tiện được các cơ quan quản lý của Mỹ đánh giá là an toàn vào nước này mà không cần kiểm tra an toàn bổ sung.

Ủy ban châu Âu, GM và Ford hiện từ chối bình luận về thông tin này.