Liên ngành kiến nghị ô tô tải pickup được hoạt động như ô tô con trong nội đô Hà Nội

Sở Xây dựng Hà Nội vừa có văn bản gửi UBND TP. Hà Nội về việc thực hiện Quyết định số 01/2026/QĐ-UBND quy định về hoạt động của phương tiện giao thông đường bộ trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Sau gần 3 tháng triển khai, bên cạnh những kết quả tích cực trong giảm ùn tắc, nhiều vướng mắc thực tiễn đã được ghi nhận, trong đó nổi bật là vấn đề liên quan đến dòng xe pickup.

Giảm ùn tắc nhưng phát sinh bất cập

Quyết định 01/2026 có hiệu lực từ ngày 15/1/2026, được xem là một trong những giải pháp dài hạn nhằm kiểm soát nhu cầu giao thông tại khu vực nội đô. Theo đó, nhiều loại phương tiện như xe tải, xe khách cỡ lớn bị hạn chế hoạt động trong khung giờ cao điểm, chủ yếu trong phạm vi Vành đai 3 và 3,5.

Đánh giá bước đầu cho thấy lưu lượng phương tiện trong giờ cao điểm đã giảm rõ rệt, tốc độ lưu thông được cải thiện. Việc tách dòng xe tải nặng ra khỏi khung giờ cao điểm giúp giảm áp lực đáng kể lên hạ tầng giao thông. Đồng thời, các doanh nghiệp vận tải, logistics cũng đã chủ động điều chỉnh thời gian giao nhận hàng hóa sang ban đêm, góp phần phân bổ lại lưu lượng phương tiện trong ngày.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, một số bất cập cũng nảy sinh. Tình trạng phương tiện dừng đỗ chờ giờ vào khu vực hạn chế vẫn diễn ra, gây áp lực cục bộ tại các cửa ngõ ra vào nội đô.

Phân định lại ô tô con pickup và ô tô tải pickup

Một trong những vấn đề được các doanh nghiệp và cơ quan quản lý cùng nhìn nhận là cách phân loại đối với dòng xe pickup. Theo quy định hiện hành, xe pickup được chia thành ô tô con pickup và ô tô tải pickup. Trong đó, ô tô tải pickup thuộc nhóm xe tải và phải chịu các hạn chế như xe tải thông thường.

Điều này đồng nghĩa với việc ô tô tải pickup chỉ được phép hoạt động trong khung giờ từ 21h đến 6h sáng hôm sau, gây ra không ít bất tiện cho người sử dụng.

Tuy nhiên, theo đánh giá thực tế, ô tô tải pickup có kích thước, tải trọng và mức độ ảnh hưởng đến giao thông tương đương nhiều dòng xe con, trong khi số lượng không lớn. Trong giai đoạn 2021–2025, Hà Nội ghi nhận hơn 14.700 xe pickup được tiêu thụ, bao gồm cả ô tô con pickup và ô tô tải pickup.

Việc áp dụng cơ chế quản lý như xe tải đối với ô tô tải pickup vì vậy được cho là chưa thực sự phù hợp, đồng thời ảnh hưởng đến thị trường ô tô và nhu cầu sử dụng của người dân.

Không chỉ riêng dòng xe pickup, một số quy định hạn chế phương tiện cũng đang ảnh hưởng đến hoạt động vận tải hành khách, đặc biệt là lĩnh vực du lịch.

Xe hợp đồng từ 28 chỗ trở lên bị hạn chế hoạt động trong giờ cao điểm khiến nhiều phương tiện phải dừng chờ ngoài khu vực nội đô hoặc buộc phải chia nhỏ đoàn khách sang các xe nhỏ hơn. Điều này làm gia tăng chi phí và ảnh hưởng đến trải nghiệm của du khách.

Trong khi đó, xe trung chuyển – vốn được kỳ vọng là cầu nối giữa hành khách và hệ thống vận tải công cộng – cũng bị giới hạn giờ hoạt động, làm giảm hiệu quả khai thác.

Đề xuất điều chỉnh theo hướng linh hoạt

Trước những vướng mắc nêu trên, Sở Xây dựng cùng Công an Thành phố đã tổng hợp ý kiến từ các tổ chức, doanh nghiệp để đề xuất điều chỉnh Quyết định 01/2026.

Đáng chú ý, liên ngành kiến nghị xem xét cho phép ô tô tải pickup được hoạt động tương tự ô tô con trong nội đô. Đề xuất này dựa trên đánh giá về mức độ ảnh hưởng thực tế của phương tiện đối với giao thông, đồng thời nhằm hạn chế tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Bên cạnh đó, cơ quan chức năng cũng đề xuất cho phép xe trung chuyển và một số loại xe hợp đồng được hoạt động 24/24h, qua đó hỗ trợ phát triển vận tải hành khách và du lịch.

Một số nội dung khác cũng được xem xét điều chỉnh như bổ sung thẩm quyền linh hoạt cho lực lượng công an trong việc cấp phép hoạt động trong giờ cao điểm đối với một số phương tiện, hay điều chỉnh phạm vi một số tuyến đường phục vụ sản xuất – kinh doanh.

Việc điều chỉnh Quyết định 01/2026 cho thấy yêu cầu phải liên tục cập nhật chính sách quản lý giao thông theo thực tiễn. Trong bối cảnh áp lực phương tiện ngày càng gia tăng, các biện pháp hạn chế là cần thiết, nhưng cần được thiết kế linh hoạt, phù hợp với đặc thù từng loại phương tiện.

Đề xuất phân định rõ giữa ô tô con pickup và ô tô tải pickup, đồng thời điều chỉnh cơ chế quản lý tương ứng, được xem là bước đi nhằm đảm bảo sự hài hòa giữa mục tiêu giảm ùn tắc và phát triển kinh tế - xã hội.

Dự kiến, các nội dung điều chỉnh sẽ được hoàn thiện trong tháng 4/2026 theo quy trình rút gọn. Nếu được thông qua, đây sẽ là một trong những điều chỉnh quan trọng giúp Hà Nội tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý giao thông đô thị trong thời gian tới.